Livanın cənubunda yerləşən Qana qəsəbəsi və ətraf yaşayış məntəqələrinə sakinlərin qayıdışı davam edir. Qana əhalisinin təxminən 90 faizi doğma evlərinə dönsə də, onları böyük dağıntılar qarşılayır. Yolların, evlərin və digər infrastrukturun əhəmiyyətli hissəsi yararsız vəziyyətdədir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, ölkədə məcburi köçkün düşmüş insanların təxminən 40 faizi geri qayıdıb. Buna baxmayaraq, bir çox yaşayış məntəqəsində normal həyat hələ bərpa olunmayıb. Sakinlər əsas xidmətlərin yenidən qurulmasını gözləyirlər. Bölgədə yenidənqurma işlərinə ehtiyacın böyük olduğu bildirilir.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsraillə aparılan danışıqları müdafiə edərək ölkənin ərazi bütövlüyündən geri çəkilməyəcəklərini bəyan edib. O bildirib ki, Livan torpağının bir qarışından belə imtina edilməyəcək. Prezidentin sözlərinə görə, çərçivə razılaşması ölkənin hüquqlarını və milli maraqlarını qorumağa xidmət edir. Cozef Aun Livanın uzun illər davam edən müharibələr dövründən çıxmasının vaxtı çatdığını vurğulayıb. O, dövlət qərarlarına hörmət göstərilməsinin vacibliyini də qeyd edib. Bu arada, hökumət İsraillə əldə olunan razılaşmaya görə daxildə tənqidlərlə üzləşməkdə davam edir. Məsələ Livanda siyasi müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

Livan və Suriya qarşılıqlı hörmət və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini əks etdirən yeni razılaşma imzalayıb. Sənəd Beyrutda Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ilə Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybaninin görüşü zamanı rəsmiləşdirilib. Razılaşmada dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsas prinsip kimi göstərilib. Tərəflər əməkdaşlığın qarşılıqlı etimad əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Razılaşmanın gələcək münasibətlər üçün yeni hüquqi əsas yaratdığı bildirilir. Sənəd bölgədə davam edən təhlükəsizlik problemləri fonunda imzalanıb. Tərəflər bunun sabitliyə töhfə verəcəyinə ümid etdiklərini bildiriblər.

İsrailin hücumlarından zərər görən Livanın cənubunda yaşayış məntəqələrinin bərpası hələ də mümkün olmayıb. Naqura qəsəbəsi də tamamilə dağıdılmış yaşayış məntəqələri sırasında göstərilir. Yerli sakinlər evlərini və təsərrüfatlarını itirməklə yanaşı, ciddi psixoloji sarsıntılar yaşayırlar. Atəşkəsdən sonra bərpa ümidi yaransa da, bölgədəki dağıntılar daha da artıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, insanların doğma yurdlarına qayıda bilməməsi onların psixoloji durumuna ağır təsir göstərir. Yaşayış üçün yararsız vəziyyətə düşən kənd və qəsəbələrin sayı artır. Bölgədə humanitar vəziyyətin mürəkkəb olaraq qaldığı qeyd edilir.

Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin qismən sabitləşməsi bəzi hava yolu şirkətlərinin uçuşları bərpa etməsinə imkan yaradıb. Bununla belə, bir çox beynəlxalq daşıyıcı məhdudiyyətləri qüvvədə saxlayır. "Delta" Atlanta–Təl-Əviv marşrutunu dekabrın ortalarınadək dayandırıb. "Air France", "KLM", "Lufthansa", "SWISS" və digər şirkətlər də müxtəlif istiqamətlər üzrə uçuşların dayandırılması və ya bərpası ilə bağlı yeni qərarlar açıqlayıblar. Bəzi marşrutlar üzrə uçuşlar yenidən başlayıb, digərləri isə təxirə salınıb. Hava yolu şirkətləri qərarlarını təhlükəsizlik vəziyyətinə uyğun olaraq yeniləyirlər. Bölgədəki vəziyyət qlobal hava nəqliyyatına təsir göstərməkdə davam edir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam ABŞ-nin dəstəklədiyi çərçivə sənədinin sülh sazişi olmadığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, sənəd yalnız tərəflər arasında danışıqların istiqamətini müəyyənləşdirir. Baş nazir bildirib ki, iki müharibədən sonra danışıqlar mərhələsinə keçilməsi zərurətə çevrilib. ABŞ-nin dəstəyi ilə hazırlanan sənəd Livan və İsrail arasında sülh danışıqlarına zəmin yaratmağı nəzərdə tutur. Bununla yanaşı, Hizbullah razılaşmanı tanımadığını bəyan edib. Təşkilat silahsızlanmaqdan imtina etdiyini açıqlayıb. Regionda siyasi və təhlükəsizlik vəziyyəti isə diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

Suriya mətbuatının yaydığı məlumata görə, hadisə nəticəsində bir neçə nəfər xəsarət alıb. Yaralıların sayı və sağlamlıq vəziyyəti barədə hələlik rəsmi məlumat açıqlanmayıb. Suriyanın rəsmi xəbər agentliyi SANA bildirib ki, partlayış Dəməşqin Hicaz rayonunda qeydə alınıb.

Livan Prezidenti Cozef Aun cümə axşamı Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani ilə görüşərək iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və regional vəziyyəti müzakirə edib. Tərəflər həmçinin sərhəd təhlükəsizliyi, qaçaqmalçılıqla mübarizə və birgə koordinasiyanın gücləndirilməsi məsələlərinə xüsusi diqqət ayırıblar.

HƏMAS Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlərin Təşkili Agentliyinin (UNRWA) gələcəyi ilə bağlı son açıqlamaları kəskin tənqid edib. Hərəkat bildirib ki, agentliyin fəaliyyətinin dayandırılması və ya onun başqa qurumla əvəzlənməsi cəhdləri fələstinli qaçqınlar məsələsinin gündəmdən çıxarılmasına və beynəlxalq hüququn zəiflədilməsinə xidmət edir.

Qəzza zolağında fəaliyyət göstərən Sülh Şurasının "Yeni Qəzzada Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlərin Təşkili Agentliyinə (UNRWA) yer yoxdur" bəyanatı Fələstin ictimaiyyətində və siyasi dairələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu açıqlama təkcə BMT agentliyinin gələcəyi ilə bağlı deyil, həm də milyonlarla fələstinli qaçqının geri qayıdış hüququnun taleyi barədə ciddi suallar doğurur.

Nəvaf Salam ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə İsraillə əldə olunan çərçivə razılaşmasının uzunmüddətli nizamlanmaya yönəlmiş danışıqların əsasını təşkil etdiyini, lakin bunun sülh müqaviləsi olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Livan İsraillə danışıqlara həvəs göstərən tərəf deyil, lakin minlərlə insanın həyatına son qoyan iki müharibədən sonra yaranmış vəziyyət bu mərhələyə gətirib çıxarıb.

Qəzza zolağında müharibənin başlanmasından 1000 gün ötür. HƏMAS-ın 2023-cü il 7 oktyabr tarixində İsrail ərazisinə həyata keçirdiyi hücumdan sonra başlayan silahlı qarşıdurma regionun təhlükəsizlik mühitini kökündən dəyişdirib. Bu müddət ərzində Yaxın Şərqin müxtəlif bölgələrində yeni münaqişələr meydana çıxsa da, əldə olunan kövrək atəşkəs razılaşmaları davam edən hücumların kölgəsində qalır. Fələstinlilər uzun sürən müharibənin yaratdığı ağır sosial, psixoloji və humanitar nəticələrlə üz-üzədir.