Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən elan edilmiş iki həftəlik müvəqqəti atəşkəs qərarını yaxından izlədiyini bəyan edib. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ABŞ və İran arasında əldə olunmuş atəşkəs razılaşması ilə bağlı rəsmi mövqeyini açıqlayıb. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) bəyanatında bildirilir ki, rəsmi Əbu-Dabi İranın bölgədəki hərbi əməliyyatları dayandırması və Hörmüz boğazının qeyd-şərtsiz yenidən açılması öhdəliklərini təmin etmək üçün sazişin bəzi müddəalarına aydınlıq gətirilməsini tələb edir.

İranın Pakistandakı səfiri Rza Amiri Moqadam bildirib ki, Tehranın 10 maddəlik sülh planı əsasında danışıqlar aparmaq üçün yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti bu gecə İslamabada yola düşəcək.

İranın Pekindəki səfiri Abdolreza Rahmani Fazli ABŞ ilə əldə olunmuş atəşkəsdən sonra açıqlama verərək, münaqişənin yenidən alovlanmaması üçün təminatlara ehtiyac olduğunu bildirib.

Türkiyənin Enerji və Təbii Sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar "Əl-Cəzirə"yə verdiyi bəyanatda Hörmüz boğazındakı gərginliyi "bütün böhranların anası" kimi xarakterizə edərək, dünyanı yeni bir enerji arxitekturası qurmağa çağırıb. VOA xəbər verir ki, nazir qlobal neft bazarında yaranan 20 milyon barellik kəsirin enerji marşrutlarının şaxələndirilməsini hər zamankından daha zəruri etdiyini vurğulayıb.

Müharibə müvəqqəti dayanıb, lakin “İranın ərəb ölkələrinə hücumunun qarşısının necə almaq olar” sualı ətrafındakı müzakirələr daha da güclənir. Artıq bölgədə ənənəvi çəkindirmə metodları öz qüvvəsini itirib. Bu, sadəcə nəzəri bir qeyd deyil; sürətlənən regional proseslər göstərir ki, Fars körfəzi yeni mərhələyə qədəm qoyub. İndi təkcə hərbi güc təhdidlərin qarşısını almaq üçün kifayət etmir, müharibədən qaçmaq isə hələ sabitlik demək deyil. Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş iki həftəlik atəşkəs regional münaqişədə mühüm dönüş nöqtəsidir. Lakin bu, körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik sistemində yeni alətlər və yollar axtarmasını zəruri edir. Bu gün şahidi olduğumuz proses "hərəkətin qarşısını almaq" məntiqindən, böhranların davamlı eskalasiya (gərginliyin artması) fonunda idarə edilməsi reallığına keçiddir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian və Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif arasında regiondakı gərginlik və əldə olunmuş atəşkəs prosesi ilə bağlı mühüm telefon danışığı baş tutub. Pezeşkian danışıq zamanı İranın sülhə sadiqliyini, eyni zamanda ölkəsinin suverenliyinə qarşı istənilən təhdidə cavab verəcəyini vurğulayıb.

İranın rəsmi "Fars" xəbər agentliyinin yaydığı məlumata əsasən, İsrailin Livana qarşı həyata keçirdiyi genişmiqyaslı hücumlar fonunda Hörmüz boğazında gərginlik pik həddə çatıb. Agentlik bildirir ki, yaranmış təhlükəsizlik riskləri səbəbindən neft tankerlərinin boğazdan keçişi tamamilə dayandırılıb.

İsrail müxalifətinin lideri Yair Lapid çərşənbə günü İranla əldə olunan atəşkəs razılaşmasını kəskin tənqid edərək, bunu "görünməmiş siyasi fəlakət" adlandırıb. Lapid Baş nazir Benyamin Netanyahunu müharibənin hədəflərinə çatmaqda uğursuzluğa düçar olmaqda ittiham edib. Lapid "X" (keçmiş Twitter) hesabında paylaşdığı bəyanatda İsrailin strateji maraqlarının kənarda qaldığını vurğulayıb.

ABŞ-ın müharibə naziri Pit Heqset İranın hərbi imkanlarının tamamilə sıradan çıxarıldığını və Tehranın atəşkəs üçün müraciət etdiyini bəyan edib. Pit Heqset bildirib ki, İran tərəfi ağır hərbi zərbələrdən sonra atəşkəs əldə olunması üçün "yalvarıb". Heqsetin sözlərinə görə, ABŞ ordusu ilk gündən planlaşdırılan bütün strateji hədəflərə nail olub və İrana qarşı "sarsıdıcı" hərbi hücum həyata keçirilib.

MİT rəhbərliyi ABŞ-İsrail və İran arasındakı hərbi münaqişənin dayandırılması və atəşkəs prosesinin asanlaşdırılması məqsədilə genişmiqyaslı diplomatik fəaliyyətə başlayıb. MİT münaqişənin daha geniş bölgəyə yayılmasının qarşısını almaq üçün bütün müvafiq qurumlarla koordinasiyalı şəkildə aktiv səylər göstərir.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens rəsmi Vaşinqtonla Tehran arasında əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasını "kövrək" adlandıraraq, İran tərəfinə xəbərdarlıq edib. Macarıstanın ali təhsil müəssisələrindən birində çıxış edən vitse-prezident Vens ABŞ-İran münasibətlərindəki son gərginliyi və əldə olunmuş müvəqqəti razılaşmanı şərh edib. O bildirib ki, Prezident Donald Tramp İran rəhbərliyinə vaxt qoyaraq, Hörmüz boğazının dərhal açılmasını və qlobal iqtisadiyyatın girov saxlanılmasına son qoyulmasını tələb edib. İranın bu şərtləri qəbul etməsi qarşılığında ABŞ və müttəfiqləri hücumları dayandırmağa razılıq veriblər.

İran mediası gələn cümə günü Pakistanın paytaxtı İslamabadda Amerika Birləşmiş Ştatları ilə keçiriləcək tarixi danışıqlarda Tehranı təmsil edəcək şəxsin adını açıqlayıb. Eyni mənbələrin məlumatına görə, ABŞ tərəfini danışıqlarda vitse-prezident Cey Di Vens (JD Vance) təmsil edəcək. Bu, müharibənin başlanmasından bəri hər iki ölkənin ən yüksək səviyyəli rəsmiləri arasında keçiriləcək ilk birbaşa görüş olacaq.