İran

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibənin heç bir tərəfə fayda vermədiyini bildirib. Qeyd olunub ki, prezident regional və beynəlxalq məsələlərə yanaşmada ağıllı və balanslı siyasətin vacibliyini vurğulayıb. Pezeşkian düşmən qüvvələrə qarşı ehtiyatlı davranmağın zəruri olduğunu qeyd edib.

Livan və İsrail arasında danışıqların aparılması ilk dəfə baş verən hadisə deyil. Lakin hər dəfə bu mövzu gündəmə gələndə fərqli daxili və regional balansları əks etdirir. 2026-cı il danışıqlarının konteksti 1982 və 1983-cü illərdən köklü şəkildə fərqlənir.Hazırkı danışıqlarla 42 il əvvəlki danışıqlar arasında hansı fərq var? 1982-ci ildə İsrail ordusu Livanı Beyruta qədər işğal etmişdi. Fələstin Azadlıq Təşkilatı (FAT) ölkədən çıxarılmış, lakin 1976-cı ildə daxil olan Suriya ordusu orada qalmışdı. Tehranın qərarı və Dəməşqin yardımı ilə 1982-ci ilin iyununda əsası qoyulan "Hizbullah"ın o zaman böyük bir rolu yox idi. Bəzi qüvvələrə elə gəlirdi ki, güc balansı yeni bir siyasi kursa imkan verir. İsrail rəhbərliyi, Menahem Begin və Ariel Şaron 1982-ci ildə seçilmiş prezident Bəşir Cəmayıl ilə sülh sazişinin imzalanması üçün gizli əlaqə kanalları açmışdılar.

ABŞ-ın İran bayraqlı yük gəmisinə müdaxiləsindən sonra İranın ABŞ-a məxsus bəzi hərbi gəmilərə pilotsuz uçuş aparatları ilə hücum etdiyi bildirilir. Qeyd olunub ki, hadisə ABŞ-ın İranın “Touska” adlı yük gəmisinə atəş açaraq müdaxilə etməsindən sonra baş verib. Bildirilib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp daha əvvəl həmin gəminin dayandırılması üçün hərbi müdaxilə edildiyini açıqlayıb.

Türkiyənin Enerji və Təbii Sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar İrandan Türkiyəyə təbii qaz axınını tənzimləyən müqavilənin yaxın aylarda başa çatacağını bildirib. VOA xəbər verir ki, nazir iki ölkə arasında müqavilənin uzadılması imkanlarının müzakirə oluna biləcəyini, lakin hazırda heç bir rəsmi danışıqların aparılmadığını vurğulayıb. Jurnalistlərə açıqlama verən Bayraktar, Ankaranın qaz tədarükünü şaxələndirməyə çalışdığını, bura Rusiyadan gələn mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) yüklərinin də daxil olduğunu qeyd edib.

Hörmüz boğazına doğru irəliləyən bəzi quru yük gəmiləri və tankerlərin geri döndüyü müşahidə olunur. İran Milli Təhlükəsizlik Yüksək Şurası boğazdakı vəziyyət və ABŞ ilə aparılan danışıqlar prosesinə dair bəyanat yayaraq bildirib ki, Birləşmiş Ştatların dəniz blokadası tətbiq edərək gəmilərin keçidinə mane olması "atəşkəs pozuntusu" hesab ediləcək. Tehran həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ-ın bu addımlarına cavab olaraq İran boğazın "şərtli və məhdud" şəkildə açılmasını əngəlləyəcək.