İran silahlı qüvvələri ABŞ-ın Hörmüz boğazına müdaxiləsinə icazə verməyəcəklərini açıqlayıb. İranın Xatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Qərargahının sözçüsü İbrahim Zülfüqari Vaşinqtona xəbərdarlıq edib. Tehran ABŞ ilə əməkdaşlıq edən ölkələri də hədəfə alıb. İran bildirib ki, hər hansı təhlükəsizlik pozuntusuna sərt cavab veriləcək. Rəsmi Tehran ABŞ-a dəstəyi İranın suverenliyinə qarşı addım kimi qiymətləndirir. İran rəsmisi müharibənin bütün regiona yayıla biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik beynəlxalq təhlükəsizlik baxımından əsas narahatlıq olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranı müvəqqəti razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. O, ABŞ-ın İrana qarşı daha güclü zərbələr endirəcəyini bildirib. Tramp İranla əvvəlki razılaşmaların da pozulduğunu iddia edib. Ağ Ev rəhbərinin açıqlaması ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı dövrə təsadüf edib. Tərəflər arasında son günlər qarşılıqlı hücumlar və sərt bəyanatlar müşahidə olunur. Beynəlxalq ictimaiyyət bölgədə vəziyyətin daha da gərginləşməsindən narahatdır. ABŞ və İran münasibətlərində yeni mərhələnin yarana biləcəyi bildirilir.

İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hörmüz boğazında iki gəmiyə xəbərdarlıq atəşi açdığı bildirilib. İran dövlət televiziyası gəmilərin keçid qaydalarını pozduğunu iddia edib. Hadisə ABŞ və İran arasında strateji su yoluna nəzarət uğrunda artan gərginlik fonunda baş verib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımaları üçün ən mühüm marşrutlardan biri hesab olunur. Bu ərazidən qlobal enerji ehtiyatlarının təxminən beşdə biri daşınır. Ekspertlər bölgədəki hərbi gərginliyin gəmiçilik və enerji bazarlarına təsir edə biləcəyini bildirirlər. ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etməsi təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır.

ABŞ ilə İran arasında artan hərbi gərginlik diplomatik danışıqların gələcəyini qeyri-müəyyən edib. Tərəflər arasında imzalanmış anlaşma memorandumunun taleyi sual altındadır. İran daxilində yaranmış narazılıqlar fonunda Prezident Məsud Pezeşkianın məsul göstərildiyi bildirilir. Təhlilçilər hesab edirlər ki, prezidentin günahlandırılması ictimai narazılığı müəyyən istiqamətə yönəltmək cəhdi ola bilər. Eyni zamanda bu yanaşmanın hakim elita daxilindəki fikir ayrılıqlarını gizlətmək məqsədi daşıdığı vurğulanır. İranın xarici siyasətində fərqli mövqelərin olduğu qeyd edilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, diplomatik prosesin gələcəyi daha geniş siyasi amillərdən asılıdır.

İranın cənubundakı Bəndər Abbas şəhəri və Qeşm adası yaxınlığında partlayış səsləri eşidilib. Mehr xəbər agentliyi hadisə barədə məlumat yayıb. İlkin məlumatlara görə, mülki əhali arasında itki olmayıb və infrastruktura zərər dəyməyib. Hadisə ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik fonunda baş verib. İran tərəfi son günlərdə cənub sahillərinə hücumlar edildiyini bildirib. Bəndər Abbas və Qeşm adası Hörmüz boğazına yaxın yerləşdiyi üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq enerji təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.

İran və ABŞ arasında qarşılıqlı hücumlar davam etsə də, ekspertlər diplomatik əlaqələrin tam dayanmadığını bildirirlər. Qətərdəki Corctaun Universitetinin dosenti Pol Masqreyv tərəflərin müxtəlif vasitələrlə bir-birinə mesaj göndərdiyini qeyd edib. Onun fikrincə, hazırda əsas məsələ qarşı tərəfin “qırmızı xətlərini” anlamaqdır. İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsini mühüm hesab edir. Ekspert bildirir ki, münaqişə müddətində İranın məqsədləri genişlənib, ABŞ-ın hədəfləri isə dəyişib. Vaşinqton artıq hakimiyyət dəyişikliyindən danışmır. Lakin tərəflərin mövqelərinin sərtləşməsi diplomatik həll yoluna qayıdışı çətinləşdirir.

Qəribabadi həmçinin əlavə edib ki, İslam İnqilabının Ali Liderinə, hərbi və ya mülki rəsmilərə qarşı hər hansı mümkün sui-qəsd cəhdi baş verəcəyi təqdirdə sistem tərəfindən qətiyyətli və qarşı tərəfdə ciddi peşmançılıq doğuracaq bir cavabın verilməsini təmin edən operativ qətnamə qəbul edilməlidir. O, bu mühüm qətnamənin Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası (AMTŞ) və ya ölkə Parlamenti tərəfindən təcili olaraq təsdiqlənməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Məsqətdə Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi ilə görüşüb. Görüşdə ikitərəfli münasibətlər və regional vəziyyət müzakirə olunub. Əsas diqqət Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinə yönəlib. Tərəflər təhlükəsiz keçidin təmin olunması üçün mümkün mexanizmləri nəzərdən keçiriblər. Müzakirələrin ABŞ-İran anlaşma memorandumuna uyğun aparıldığı bildirilib. Nazirlər diplomatik dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Görüşdə regional sabitlik məsələlərinə də toxunulub. İran və Oman təmaslarını davam etdirmək niyyətində olduqlarını bildiriblər.

İran müharibə dövründə pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalını üç dəfə artırdığını açıqlayıb. Bu barədə müdafiə nazirinin səlahiyyətlərini icra edən Məcid İbn ər-Rza məlumat verib. Onun sözlərinə görə, müasir texnologiyalara yatırılan sərmayələr müdafiə qabiliyyətini gücləndirib. Rəsmi şəxs bildirib ki, döyüşlərin ən gərgin vaxtında belə istehsal prosesi dayanmayıb. Əksinə, pilotsuz uçuş aparatlarının istehsal gücü əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb. O, bunu ölkənin elmi və texnoloji potensialının nəticəsi kimi qiymətləndirib. İran müdafiə sənayesinin fasiləsiz fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb. Rəsmi açıqlamada bu sahədə əldə olunan nəticələr ön plana çıxarılıb.

İran gələcək hədəfli hücumların qarşısını almaq üçün ABŞ və İsrailə cavab vermək niyyətindədir. Professor Mustafa Xoşçeşm bildirib ki, Tehran qisası çəkindirici vasitə kimi görür. Onun sözlərinə görə, cavab verilməsə, İranın yüksək vəzifəli şəxslərinə qarşı hücumlar davam edə bilər. Xoşçeşm 2020-ci ildə Qasım Süleymaninin öldürülməsini xatırladıb. O, sonrakı illərdə İranın başqa yüksək vəzifəli şəxslərinin də hədəfə alındığını qeyd edib. Əli Şəmxaninin də öldürülən şəxslər arasında olduğu bildirilib. Professor bu hücumlar silsiləsinin dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun fikrincə, İran yalnız ağır cavab verməklə çəkindirici təsir yarada bilər.

İranlı professor Mustafa Xoşçeşm İranın Hörmüz boğazına nəzarətdən imtina etməyəcəyini bildirib. O hesab edir ki, hazırkı danışıqlar Tehran üçün faydalı deyil. Professorun fikrincə, müharibə dövründə boğazın bağlanması neft qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub və bu, İranın əsas təzyiq vasitəsinə çevrilib. O, ABŞ-nin boğazı hərbi yolla açmaq cəhdlərinin nəticəsiz qaldığını iddia edib. Xoşçeşm İranın quru sərhədlərindən istifadəni genişləndirdiyini də qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazı tarixən İranın nəzarətində olub. Professor bu vəziyyətin dəyişdirilməsinin İran cəmiyyəti tərəfindən qəbul edilməyəcəyini vurğulayıb. O əlavə edib ki, ABŞ geri çəkilməsə, İranın danışıqlarda iştirakı mümkün deyil.

Tehrandakı universitetin professoru Mustafa Xoşçeşm ABŞ ilə İran arasında gərginliyin artacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkədə milyonlarla insan qisas tələb edir. Professor bunu Müctəba Xameneinin açıqlaması və cəmiyyətdəki əhval-ruhiyyə ilə əlaqələndirib. O, ABŞ-nin İran rəhbərliyinə qarşı həyata keçirilən əməliyyatlarını sərt tənqid edib. Xoşçeşm Vaşinqtonun əvvəlki razılaşmalara sadiq qalmadığını iddia edib. Onun fikrincə, bu səbəbdən qarşıdurmanın genişlənməsi ehtimalı yüksəkdir. Professor ABŞ-nin gələcəkdə də oxşar addımlar ata biləcəyini irəli sürüb. O, vəziyyətin daha da gərginləşəcəyini düşünür.