BAKI,VOA

Orxan Qazi dövründə Osmanlı bəyliyini digər Anadolu bəyliklərindən fərqləndirən ən mühüm fəaliyyətlərdən biri nizamlı hərbi təşkilatın qurulmasıdır. Osmanlı bəyliyinin hərbi qüdrəti ilkin mərhələdə digər Anadolu bəylikləri kimi qəbilə qüvvələrindən ibarət idi. Lakin dövlətləşmə prosesi daha peşəkar bir orduya ehtiyac duyulduğunu göstərdi.

Piyada və müsəlləm təşkilatının yaradılması

Orxan Qazinin dövründə vəzir Əlaəddin Paşa və Çandarlı Qara Xəlil tərəfindən hərbi islahat həyata keçirildi. Türk kəndlilərinin vergidən azad edilməsi və səfər zamanı gündə iki akçe ödənilməsi qarşılığında "Piyada" və "Müsəlləm" (süvari) adı altında ilk nizamlı hərbi təşkilat yaradıldı. Bu addım bəylikdən dövlətə keçiddə mühüm strateji dönüş nöqtəsi hesab olunur.

Osmanlıların digər Anadolu bəyliklərindən sıçrayış edərək fərqlənməsi məhz bu cür dövlət təşkilatlanmaları və tayfa quruluşundan qurtulmaları sayəsində mümkün olmuşdur. Hətta 1330-cu illərin əvvəllərində Anadoluya səfər edən məşhur ərəb səyyahı İbn Battuta, Orxan Qazinin qabaqcıl türkmən bəylərindən biri olduğunu, onun daim fəaliyyətdə olan və böyük intizama malik hərbi gücə sahib olduğunu xüsusi qeyd etmişdir.

Kapıkulu sistemi və orduda yeni dövr

Piyada və müsəlləm təşkilatı bir müddət sonra sürətlə böyüyən dövlətin hərbi ehtiyaclarını tam ödəyə bilməyəndə, I Murad dövründə daha mərkəzi və peşəkar olan Kapıkulu sistemi quruldu. Kapıkulu sisteminin inkişafı ilə piyada və müsəlləm hissələrinə olan birbaşa döyüş ehtiyacı azaldı.

Arxa xidmət bölmələrinə çevrilmə

Zamanla bu hərbi təşkilat Osmanlı ordusunun əsas döyüşçü qüvvəsindən arxa xidmət birliklərindən birinə çevrildi. Onlar səfərə çıxarkən aşağıdakı mühüm vəzifələri yerinə yetirməyə başladılar:

Hərbi yolların çəkilməsi və körpülərin təmiri;
Ordunun müxtəlif logistik ehtiyaclarının təmin edilməsi;
Səfər zamanı infrastruktur işlərinin icrası.

Beləliklə, ilk nizamlı ordu olan piyada və müsəlləmlər Osmanlı imperiyasının hərbi mühəndislik və təminat işlərinin əsasını qoydular.