BAKI,VOA

Osmanlıların dördüncü hökmdarı I Bəyaziddən həm Osmanlı, həm də Qərb mənbələrində “İldırım” kimi bəhs edilir. Bəzi fransız yazıçıları bu ləqəb əvəzinə “L’Eclair” sözündən istifadə edirlər. Sultanın şahzadə olduğu dövrdən qatıldığı döyüşlərdə göstərdiyi cəsarət və çevik hərəkətlərə görə ona verilən bu ləqəbin məhz nə vaxt və hansı münasibətlə istifadə olunmağa başlaması ilə bağlı müxtəlif fikirlər var.

Bəzi mənbələr I Bəyazidin “İldırım” titulu qazanmasını onun qardaşı Yaqub Çələbi taxta çıxan kimi öldürməsi ilə əlaqələndirsələr də, bəziləri bunu sultanın 1397-ci ildə Qaramanoğlu Əli bəyə qarşı yürüşündə göstərdiyi şücaətlə əlaqələndirirlər.

Frank Yazısı döyüşü və ən qədim rəvayət

Bu mövzuda ən qədim rəvayət isə I Muradın 1387-ci ildə Qaramanoğullarına qarşı təşkil etdiyi və Şahzadə Bəyazidin də iştirak etdiyi səfərdə baş verən hadisələrdən bəhs edir. Frank Yazısı ərazisində iki dövlət arasında gedən döyüşdə ordunun düzülüşü belə idi:

Mərkəz cinah: I Murad

Sol cinah: Şahzadə Bəyazid

Sağ cinah: Şahzadə Yaqub Çələbi

Osmanlı qaynaqlarında Şahzadə Bəyazid və Rumeli Bəylərbəyi Qara Timurtaş Paşanın öz səyləri və qəhrəmanlıqları ilə Osmanlıların döyüş meydanından qalib gəlməsini təmin etdikləri qeyd edilir. Məhz bu səbəbdən şahzadəyə "İldırım" titulu, Qara Timurtaş Paşaya isə Rumeli valiliyi ilə yanaşı vəzir titulu verilmişdir.

Titulun haqqını verən çeviklik

Şahzadə Bəyazidin həyat və fəaliyyəti araşdırıldıqda onun həqiqətən “İldırım” titulu daşımağa layiq bir hökmdar olduğu görünür. Dövrün nəqliyyat imkanlarını nəzərə alsaq, Rumeli düzündə at sürən İldırım Bəyazidin elə həmin il Anadolu çöllərində yeni bir səfərə çıxması ağlasığmazdır. Hətta onun bir ildə yeddi dəfə Anadoludan Rumeliyə səfər etməsi barədə rəvayətlər var.