VOA təhlil mərkəzi

İraq hökuməti korrupsiya araşdırmaları çərçivəsində həbs siyahısına salınan bəzi şəxslərə güzəşt edilməsi barədə İranın müraciətlərini rədd edib. İki rəsmi mənbənin verdiyi məlumata görə, Bağdad rəsmi Tehrana xəbərdarlıq edərək, Bağdadda mütəmadi olaraq gizli görüşlər keçirən İran rəsmilərinin səfərlərinin yalnız rəsmi diplomatik kanallarla nizamlanmasını tələb edib.

Ankarada keçiriləcək NATO-nun 36-cı Zirvə Toplantısı çərçivəsində Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında gözlənilən görüş alyansın gələcəyi və regional təhlükəsizlik baxımından ən mühüm hadisələrdən biri hesab olunur. Görüşdə ikitərəfli münasibətlərdən tutmuş Ukrayna müharibəsi, İran məsələsi və müdafiə sənayesi əməkdaşlığına qədər bir sıra strateji mövzuların müzakirə ediləcəyi gözlənilir.

NATO-ya üzv ölkələrin dövlət və hökumət başçıları iyulun 7-8-də Ankarada keçiriləcək sammitdə bir araya gələcəklər. Toplantının əsas müzakirə mövzuları müdafiə xərclərinin artırılması, alyansın hərbi sənaye potensialının gücləndirilməsi, Ukraynaya dəstəyin davam etdirilməsi və Yaxın Şərqdəki son hadisələrin regional təhlükəsizliyə təsiri olacaq.

Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) dünyanın ən böyük hərbi-siyasi ittifaqıdır. Təşkilat 4 aprel 1949-cu ildə ABŞ, Kanada və Qərbi Avropanın 10 dövləti tərəfindən Vaşinqton Müqaviləsinin imzalanması ilə yaradılıb. NATO-nun əsas məqsədi üzv dövlətlərin təhlükəsizliyini kollektiv şəkildə təmin etmək, hər hansı xarici hücumun qarşısını almaq və transatlantik təhlükəsizlik əməkdaşlığını gücləndirməkdir.

İyulun 7-8-də Ankarada keçiriləcək NATO Zirvəsi alyansın gələcək strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından son illərin ən mühüm görüşlərindən biri hesab olunur. Zirvədə ABŞ, Avropa, NATO və Türkiyənin prioritetləri eyni masa arxasında müzakirə ediləcək. Analitiklərin fikrincə, görüşün nəticələri yalnız alyansın gələcək fəaliyyət istiqamətlərini deyil, həm də Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasını formalaşdıracaq.

İraqda korrupsiya ittihamı ilə yüksək vəzifəli şəxslərə qarşı aparılan genişmiqyaslı həbslər fonunda ölkənin son onilliklərdə korrupsiya səbəbindən nə qədər iqtisadi zərərə məruz qaldığı yenidən gündəmə gəlib. İraq hökumətinin açıqlamasına görə, indiyədək maliyyə və inzibati korrupsiya işləri üzrə 21 yüksək vəzifəli şəxs saxlanılıb. Digər şübhəlilərin tutulması istiqamətində hüquq-mühafizə orqanlarının əməliyyatları davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın siyasi davranış tərzi uzun illərdir beynəlxalq siyasətdə müzakirə mövzusudur. Siyasi analitiklər hesab edirlər ki, Tramp qərarlarını yalnız impulsiv şəkildə qəbul edən lider deyil, əksinə, qeyri-müəyyənlik yaratmağı danışıqlarda təzyiq vasitəsinə çevirən xüsusi strategiyadan istifadə edir. Bu yanaşma ABŞ-ın keçmiş Prezidenti Riçard Niksonun "dəli adam nəzəriyyəsi" ilə Trampın biznes fəlsəfəsinin sintezindən formalaşmış yeni model kimi qiymətləndirilir.

Təhlükəsizlik və kəşfiyyat sahəsində aparılan araşdırmaların gizli bir elm olduğu, heç vaxt ictimaiyyətə açıqlanmadığı və müzakirə edilmədiyi barədə fikirlər əslində bir əfsanədir. Dünyanın bir çox ölkələrində kəşfiyyat qurumları rəsmi internet səhifələrində məxfiliyi ləğv edilmiş sənədləri, kitabları və xüsusi araşdırmaları dərc edir, hətta dövri jurnallar buraxırlar. Məsələn, Amerikanın Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi rüblük olaraq kəşfiyyat araşdırmalarına dair xüsusi toplu yayımlayır.

İsrail rəhbərliyinin son bəyanatları və hərbi addımları Fələstin torpaqlarında yeni və daha təhlükəli bir mərhələnin başladığına işarə edir. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun "Bir az çəki itirmişəm" şəklindəki istehzalı ifadəsi, əslində ölkə daxilindəki şəxsi məsuliyyətdən yayınma cəhdlərini və Qəzzada planlaşdırılan yeni hərbi-siyasi reallıqları pərdələmək məqsədi daşıyır. Bu bəyanatlar fonunda bölgədə hərbi əməliyyatların bərpası, torpaqların işğalı və məskunlaşma layihələrinin genişləndirilməsi istiqamətində ciddi hazırlıqlar aparılır.

ABŞ-nin 2027-ci maliyyə ili üçün hazırlanan Milli Müdafiə Səlahiyyətləri Qanunu layihəsinə daxil edilən 224-cü maddə Vaşinqtonda geniş siyasi və təhlükəsizlik müzakirələrinə səbəb olub. Təklif ABŞ və İsrail orduları arasında müdafiə texnologiyaları sahəsində əməkdaşlığın və inteqrasiyanın daha da dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla sülh razılaşmasına nail olmaq istiqamətində administrasiya daxilində fərqli siyasi baxışlara malik yüksək vəzifəli şəxslərdən istifadə etməsi diqqət çəkir. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio sərt mövqeli siyasətçi kimi qiymətləndirildiyi halda, vitse-prezident Cey Di Vens daha yumşaq və diplomatik yanaşmanın tərəfdarı hesab olunur.

Böyük Britaniyanın Baş naziri və Əmək Partiyasının lideri Kir Starmerin istefasını açıqlamasından sonra ölkə son on il ərzində yeddinci baş nazirini qarşılamağa hazırlaşır. Tarixən Avropa İttifaqı ölkələrinin əksəriyyəti ilə müqayisədə hökumətlərinin sabitliyi ilə seçilən Böyük Britaniya üçün bu göstərici diqqət çəkən hadisə hesab olunur.