BAKI, VOA, Analitik Təhlil Mərkəzi, Orxan Qədirzadə

Livan hökumətinin İranın yeni təyin olunmuş səfiri Məhəmməd Rza Şeybaninin akkreditasiyasını ləğv etməsi və onu "persona non grata" elan etməsi iki ölkə arasındakı münasibətlərdə son illərin ən dərin böhranı kimi qiymətləndirilir. Beyrutun bu qərarı sadəcə diplomatik etiraz deyil, ölkənin suverenliyini qorumaq üçün atılmış strateji addım kimi xarakterizə olunur.

Livan rəsmi Tehranın diplomatik normaları kobud şəkildə pozmasını və daxili işlərə birbaşa müdaxiləsini bu qərarın əsas səbəbi kimi göstərib.

Müşahidəçilər və rəsmi mənbələr Beyrutun sərt qərarını bir neçə amillə əlaqələndirirlər:

Səfir Şeybaninin Livan Xarici İşlər Nazirliyi ilə məsləhətləşmədən yerli siyasi qüvvələrlə (xüsusilə "Hizbullah" və müttəfiqləri ilə) birbaşa təmaslar qurması diplomatik etiketə zidd və suverenliyə hörmətsizlik kimi qəbul edilib.

Səfirin Livanın daxili siyasi gedişatı və hərbi qərarları ilə bağlı verdiyi açıqlamalar rəsmi Beyrutun sərt reaksiyasına səbəb olub.

ABŞ və İran arasındakı müzakirələrdə Livan dosyesinin Beyrutun iştirakı olmadan müzakirə edilməsi rəsmi dairələrdə böyük narazılıq doğurub. Livan öz daxili məsələlərinin regional bazarlıq predmetinə çevrilməsinə etiraz edir.

Livan XİN-in öz səfirini Tehrandan geri çağırması və münasibətlərin tamamilə kəsilmədiyini vurğulaması Beyrutun "qaydaları yenidən müəyyən etmək" istəyindən xəbər verir. Ölkə rəhbərliyi Tehranın Livanı öz hərbi poliqonu kimi görməsinə son qoymağa və diplomatik əlaqələri qarşılıqlı hörmət müstəvisinə qaytarmağa çalışır.

Ekspertlər hesab edirlər ki, 2005-2009-cu illərdə də Livanda səfir olmuş təcrübəli diplomat Şeybaninin bu şəkildə qovulması, həm də "Hizbullah"ın regional müharibədəki roluna görə Livan dövlətinin üzərinə düşən beynəlxalq təzyiqi azaltmaq məqsədi daşıyır.