Böyük Britaniyada Leyboristlər Partiyasının müsəlman seçicilərlə münasibətləri yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Müstəqil britaniyalı deputat və Birmingem şəhərində yerli məclis üzvü Əyyub Xan yazır ki, partiyanın miqrasiya və islamofobiya məsələlərində tutduğu mövqe ənənəvi müsəlman seçicilərinin dəstəyinin itirilməsinə səbəb ola bilər.

Müəllifin fikrincə, Böyük Britaniya siyasətində Leyboristlər uzun müddət müsəlman seçicilərin etibar edə biləcəyi əsas siyasi qüvvələrdən biri olub. Lakin son illərdə bu ənənəvi siyasi bağlılıq zəifləyib və müsəlman seçicilərin bir hissəsi alternativ partiyalara yönəlməyə başlayıb.

Xanın fikrincə, Leyboristlərin qarşısında yalnız seçki nəticələrini yaxşılaşdırmaq deyil, həm də partiyanın siyasi imicini yenidən formalaşdırmaq və əvvəlki seçici bazası ilə münasibətləri bərpa etmək vəzifəsi dayanır.

İslamofobiya ilə bağlı narahatlıq artır

Müəllif Böyük Britaniyada müsəlmanlara qarşı nifrət hallarının artmasından ciddi narahatlıq ifadə edir. Onun sözlərinə görə, ölkədə məscidlərə hücumlar mütəmadi xarakter alıb.

Məqalədə İngiltərə və Uelsdə müsəlmanlara qarşı qeydə alınan dini nifrət cinayətlərinin ötən il 19 faiz artdığı və onların bütün dini nifrət cinayətlərinin 45 faizini təşkil etdiyi bildirilir.

Xan islamofobiyanın daha da genişlənə biləcəyini və bunun yalnız müsəlman icmasına deyil, bütövlükdə Britaniya cəmiyyətinə təhlükə yaratdığını düşünür.

Miqrasiya siyasəti müsəlmanları niyə narahat edir?

Müəllif hesab edir ki, hökumətin qeyri-qanuni miqrasiyanın qarşısını almaq məqsədilə həyata keçirdiyi “qayıqları dayandırmaq” siyasəti müsəlmanlarla miqrantlar arasında ictimai şüurda təhlükəli əlaqənin yaranmasına səbəb olub.

Onun fikrincə, siyasi və media diskursunda miqrasiya məsələsinin getdikcə sərtləşməsi müsəlman icmasına da mənfi təsir göstərir. Müəllif bu vəziyyətin sağçı və ifrat sağçı qüvvələrin mövqelərini gücləndirdiyini bildirir.

Məqalədə qeyd olunur ki, keçmiş baş nazir Kir Starmerin ötən ilin mayında daha sərt miqrasiya nəzarətinə ehtiyac olduğunu bildirərək ölkənin “yadlardan ibarət ada”ya çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq etməsi müsəlman icmasının bir hissəsində ciddi narahatlıq yaradıb.

Xanın fikrincə, əvvəllər yalnız ifrat sağçı dairələrin istifadə etdiyi bəzi ritorikalar sonradan dövlət siyasətinin bir hissəsi kimi qəbul edilməyə başlayıb.

“Birləşmiş Krallıq” yürüşləri mübahisələri daha da qızışdırıb

Müəllif müsəlmanlara qarşı ritorikanın güclənməsində sağçı fəal Tommi Robinsonun təşkil etdiyi yürüşləri də nümunə göstərir.

Məqalədə bu aksiyalarda “demoqrafik intihar” və “böyük əvəzlənmə” kimi nəzəriyyələrin səsləndirildiyi bildirilir. Müəllif bu yanaşmaların ölkədə müsəlmanlara və miqrantlara qarşı düşmən münasibəti daha da gücləndirdiyini düşünür.

Eyni zamanda, hökumətin bəzi nümayəndələrinin bu aksiyalara münasibəti də tənqid edilir. Müəllif hesab edir ki, ifadə və toplaşmaq azadlığının müdafiəsi adı altında belə tədbirlərə müsbət yanaşılması müsəlman icmasının təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır.

Məscid və İslam mərkəzləri üçün 40 milyon funt kifayətdirmi?

Britaniya hökuməti müsəlmanlara qarşı artan nifrət hallarının fonunda məscidlərin, İslam məktəblərinin və icma mərkəzlərinin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi üçün 40 milyon funt sterlinq ayıracağını açıqlayıb.

Lakin Əyyub Xan bu addımı problemin əsas səbəblərini aradan qaldırmayan müvəqqəti tədbir kimi qiymətləndirir. Onun fikrincə, təhlükəsizlik tədbirlərinin maliyyələşdirilməsi vacib olsa da, islamofobiyanın siyasi və ictimai səbəbləri ilə mübarizə aparılmadan problemin həlli mümkün deyil.

Leyboristlər müsəlman seçicilərin dəstəyini geri qazana biləcəkmi?

Müəllifin fikrincə, Leyboristlər müsəlman icmasının etimadını bərpa etmək istəyirsə, islamofobiya ilə daha sərt mübarizə aparmalı, siyasi ritorikasını yenidən nəzərdən keçirməli və müsəlman seçicilərin üzləşdiyi problemlərə daha həssas yanaşmalıdır.

Xan xəbərdarlıq edir ki, müsəlman icması özünü siyasi sistemdən getdikcə daha çox təcrid olunmuş və məyus hiss edir. Bu proses davam edərsə, Leyboristlərin ənənəvi seçici bazasının mühüm hissəsini itirməsi mümkündür.

Müəllif hesab edir ki, islamofobiya ilə mübarizə yalnız müəyyən seçici qrupunun səslərini qazanmaq məsələsi deyil. Onun fikrincə, nifrət və ayrı-seçkiliyin qarşısının alınması Britaniya demokratiyasının və cəmiyyətin gələcəyi baxımından daha fundamental məsələdir.

Bu səbəbdən Leyboristlərin qarşısında əsas sual belədir: partiya əvvəlki siyasi prinsiplərinə qayıdaraq müsəlman seçicilərin etimadını bərpa edə biləcək, yoxsa miqrasiya və islamofobiya məsələlərində sərtləşən siyasət ənənəvi seçici bazası ilə arasındakı məsafəni daha da artıracaq?