BAKI,VOA Analitik Təhlil Mərkəzi

Hindistanın Baş naziri Narendra Modi İsrailə iki günlük tarixi səfərini cümə axşamı günü yekunlaşdırıb. Səfər ümumi dəyəri 10 milyard dollar qiymətləndirilən strateji əməkdaşlıq sazişlərinin imzalanması ilə yadda qalıb. Bununla belə, İsrail parlamentinin (Knesset) qonağa təqdim etdiyi və "tarixi, misilsiz təltif" kimi qələmə verilən "Knesset medalı"nın həqiqiliyi və dəyəri ətrafında yaranan şübhələr İsrail daxilində ciddi müzakirələrə yol açıb.

Emosional vida və "Ən böyük demokratiyaların ittifaqı"

Modi israilli həmkarı Binyamin Netanyahu ilə vidalaşarkən emosional anlar yaşanıb. Netanyahu Modiyə xitabən: "Sənin səmimi sözlərin bütün İsrail xalqını təsirləndirdi. Sən Hindistan-Yəhudi qardaşlığını yenidən canlandırırsan. Biz ABŞ ilə birlikdə müasir dünyanın ən güclü alyansını — ən böyük demokratiyaların ittifaqını qururuq", — deyə bildirib.

Lakin səfər təkcə emosiyalarla məhdudlaşmayıb. İki hökumət arasında təhlükəsizlik, kənd təsərrüfatı, su ehtiyatları və texnologiya kimi müxtəlif sahələri əhatə edən 16 memorandum imzalanıb. İsrail Prezidenti İshaq Hersoq bu müqavilələrin hər iki ölkənin həm təhlükəsizlik, həm də iqtisadi baxımdan qalib çıxacağı strateji bir ittifaqı möhkəmləndirdiyini vurğulayıb.

Əməkdaşlığın yeni mərhələsi: Azad ticarət və müdafiə sənayesi

Qüdsdəki "King David" otelində keçirilən yekun mətbuat konfransında Netanyahu səfərin nəticələrini "heyrətamiz" adlandırıb. O qeyd edib ki, hər iki ölkə gələcəyə və innovasiyalara fokuslanıb: "Biz keçmişimizlə qürur duyuruq, lakin müasirliyə inanan iki ölkə kimi gələcəyi birlikdə qurmaqda qərarlıyıq".

Modi isə öz növbəsində səfərini münasibətlərdə "mühüm dayanacaq" kimi xarakterizə edib. O, yaxın gələcəkdə İsrail ilə Azad Ticarət Sazişinin yekunlaşdırılacağını və müdafiə sahəsində texnologiya transferi, birgə istehsal və inkişaf mərhələsinə keçəcəklərini bəyan edib. Modi həmçinin terrorizmin hər növünü qətiyyətlə pislədiyini və ABŞ Prezidenti Donald Trampın sülh planını regionda real sabitlik üçün bir şans kimi gördüyünü bildirib.

"Şahmat taxtasında yeni oyunçu"

Sağçı "Israel Hayom" qəzeti bu səfəri Hindistan və İsrail arasında strateji hərbi ittifaqın zirvəsi kimi qiymətləndirib. Polkovnik Yoni Stebun səfəri beynəlxalq siyasətdə "tarixi dönüş" adlandıraraq qeyd edib: "Avropaya yönəlmiş köhnə dünya nizamı bitdi. Bu gün ABŞ, biz və Hindistan eyni cəbhədəyik. Beynəlxalq şahmat oyununda biz artıq güclü bir oyunçuya çevrilmişik".

Lakin "Haaretz" qəzeti Netanyahunun bu diplomatik uğuruna baxmayaraq, daxili siyasətdəki məhkəmə islahatları və "konstitusiya çevrilişi" cəhdləri səbəbindən müxalifətin onun çıxışlarını boykot etdiyinə diqqət çəkib.

Qalmaqallı medal: Qızıl, yoxsa boyanmış bürünc?

Səfərin ən çox müzakirə edilən tərəfi isə Knesset sədri Əmir Ohana tərəfindən Modiyə təqdim edilən "Knesset medalı" olub. Siyasi şərhçi Ben Kaspit parlament tarixində ilk dəfə verildiyi iddia edilən bu medalın əslində heç bir hüquqi və ya rəsmi əsasının olmadığını üzə çıxarıb.

Kaspit qeyd edib ki, Knessetdə medal vermək üçün hər hansı bir komitə və ya qanuni prosedur mövcud deyil. Daha da pisi odur ki, təqdim edilən medalın ilk baxışdan xalis qızıl kimi görünməsinə baxmayaraq, əslində qızıl suyuna çəkilmiş bürüncdən hazırlandığı məlum olub. Şərhçi bu vəziyyəti "utancverici" adlandıraraq, belə ucuz bir hədiyyənin böyük bir dövlətin liderinə təqdim edilməsinin diplomatik nəzakət qaydalarına uyğun olmadığını bildirib.