BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
Son iki həftə ərzində İraq hökuməti və əsas siyasi aktorlar bir ərəb dövləti və Qərb kəşfiyyat qurumu tərəfindən göndərilən iki qeyri-adi xəbərdarlıq mesajı alıb. Məlumatlı mənbələr bildiriblər ki, mesajlarda İraqda genişmiqyaslı hərbi zərbələrin icrasına yaxın olunduğu barədə “ciddi” kəşfiyyat məlumatları yer alıb.
İraq rəsmisinin sözlərinə görə, “dost dövlətlərdən biri” Bağdadı mümkün təhlükə barədə rəsmi şəkildə məlumatlandırıb. Bu xəbərdarlıqlardan sonra şiə silahlı qruplar sürətlə geri addımlar atmağa və siyasi güzəştlərə getməyə başlayıblar.
Mənbələrin bildirdiyinə görə, mümkün zərbələr şiə silahlı qruplarla və “Həşd əş-Şaabi” ilə əlaqəli dövlət qurumlarını, maliyyə və hərbi təsirə malik şəxsləri, pilotsuz uçuş aparatları və raket anbarlarını, eləcə də təlim düşərgələrini əhatə edə bilərdi.
“İki mesajın” təsiri ilə son günlərdə silahlı qrupların “silahın yalnız dövlətin əlində cəmlənməsi” çağırışları ilə çıxış etməsi sürətlənib. Bununla yanaşı, həmin qruplar hərbi imkanlarının guya “milli çərçivədə” mərhələli şəkildə ləğvi üçün vaxt və sərbəstlik tələb ediblər. Bu yanaşma isə hələ də “Koordinasiya Çərçivəsi” daxilində ciddi fikir ayrılığı doğurur.
Mənbələr bildiriblər ki, təhlükə səviyyəsinin artması ilk olaraq ABŞ və İranla münasibətləri olan bir ərəb dövlətindən göndərilən mesajla başlayıb. Həmin mesajda Bağdadın 2025-ci ilin sentyabrında Dohada “HƏMAS”ın siyasi ofisinin hədəf alınmasına bənzər qəfil hücuma son dərəcə yaxın olduğu vurğulanıb.
Mesajda İsrailin ABŞ-dan “yaşıl işıq” aldığını və İraq ərazisində təkbaşına əməliyyat aparmağa hazırlaşdığı qeyd olunub.
Alınan mesajdan bir neçə gün sonra İraq hökumətinə Qərb kəşfiyyat qurumu tərəfindən təqdim edilən genişmiqyaslı dosye isə vəziyyəti daha da dəyişib. Dosyedə İsrail təhlükəsizlik strukturlarının hazırladığı, İraqdakı silahlı qruplara dair son dərəcə detallı və dəqiq siyahılar yer alıb.
Bu siyahılara , silahlı qrupların rəhbərləri,gizli fəaliyyət göstərən şəxslər,maliyyə və kommersiya şəbəkələri,qrupların təsiri altında olan dövlət qurumları daxil edilib.
Mənbələrin sözlərinə görə, məlumatların həcmi və dəqiqliyi İraq rəsmilərini heyrətə gətirib və İsrailin genişmiqyaslı əməliyyata hazır olduğunu açıq şəkildə ortaya qoyub.
“Koordinasiya Çərçivəsi”ndən olan şiə liderin sözlərinə görə, bu iki mesaj bütün siyasi balansı dəyişib və şiə partiyalarını silah məsələsində təcili qərarlar qəbul etməyə vadar edib.
Birinci mərhələdə, ballistik raketlərin və pilotsuz uçuş aparatlarının təhvil verilməsi, Bağdadın şimal və cənubundakı strateji düşərgələrin ləğvi nəzərdə tutulur.
İkinci mərhələdə isə “Həşd əş-Şaabi” daxilində bəzi fiqurların vəzifədən uzaqlaşdırılması planlaşdırılır.
Qərb kəşfiyyat mesajı ABŞ Müdafiə Nazirliyinin İraqdakı təhlükəsizlik əməkdaşlığı ofisinin yeni rəhbəri polkovnik Stefaniya Baqlinin Bağdada səfəri ilə üst-üstə düşüb.
ABŞ Konqresi 11 dekabr 2025-ci ildə qəbul etdiyi müdafiə büdcəsində İraqla təhlükəsizlik əməkdaşlığını üç sərt şərtlə bağlayıb:
İranmeyilli silahlı qrupların əməliyyat imkanlarının açıq şəkildə azaldılması,
silahların dövlət nəzarətinə verilməsi,qanunsuz silahlı fəaliyyətlərə görə məsuliyyətin təmin olunması.
ABŞ rəsmiləri açıq şəkildə bildirirlər ki, 2026-cı il beynəlxalq koalisiyanın missiyasının başa çatdırılması baxımından həlledici olacaq.