BAKI,VOA

İsrail kütləvi informasiya vasitələrinin yaydığı məlumata görə, Amerika Birləşmiş Ştatları İranla müharibənin tamamilə dayandırılması və gərginliyin aradan qaldırılması müqabilində rəsmi Tehrana sərt şərtlər toplusu təqdim edib.

VOA xəbər verir ki, sənəddə İranın nüvə proqramından raket arsenalına, habelə regional fəaliyyətlərinə qədər bir çox strateji məsələlər əks olunub.

Həmin şərtləri təqdim edirik:

• Nüvə fəaliyyətinin dayandırılması: İran mövcud nüvə imkanlarını ləğv etməli və gələcəkdə nüvə silahına sahib olmağa çalışmayacağına dair rəsmi öhdəlik götürməlidir.

• Uranın zənginləşdirilməsi: İran ərazisində uranın hər hansı formada zənginləşdirilməsi qadağan edilir. Həmçinin, 60% nisbətində zənginləşdirilmiş təxminən 450 kiloqramlıq uran ehtiyatı razılaşdırılmış cədvəl üzrə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinə (BAEA) təhvil verilməlidir.

• Obyektlərin ləğvi: Nətənz, İsfahan və Fordo nüvə obyektlərinin fəaliyyətinə son qoyulmalıdır.

• Beynəlxalq nəzarət: BMT-nin nüvə nəzarəti orqanı olan BAEA-ya İran daxilində tam çıxış, şəffaflıq və monitorinq imkanı yaradılmalıdır.

• Regional müdaxilə və "proksilər": Tehran regional "proksi" (vəkil) qüvvələrə arxalanmaq siyasətindən imtina etməli, regiondakı qruplaşmaların maliyyələşdirilməsini, yönləndirilməsini və silahlandırılmasını dayandırmalıdır.

• Dəniz təhlükəsizliyi: Hörmüz boğazı bütün tərəflər üçün açıq qalmalı və azad dəniz keçidi kimi fəaliyyətini davam etdirməlidir.

• Raket proqramı: İranın raket arsenalı məsafə və kəmiyyət baxımından sonradan müəyyən ediləcək limitlərlə məhdudlaşdırılmalıdır. Raketlərin istifadəsi yalnız özünümüdafiə çərçivəsində mümkün ola bilər.