İsrail mətbuatı ABŞ-ın müharibəni dayandırmaq məqsədilə İrana təklif etdiyi bildirilən mümkün mutabakatın Təl-Əvivdə ciddi narahatlıq yaratdığını yazıb. ABŞ və İran arasında genişmiqyaslı razılaşma əldə olunarsa, İsrailin Livandakı əməliyyatları dayandırması və bəzi mövqelərdən geri çəkilməsi ilə bağlı beynəlxalq təzyiqlərlə üzləşə biləcəyi ehtimal olunur.
#İsrail və İran münasibətləri
İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz ABŞ ilə aparılan danışıqlarda razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə İrana qarşı daha şiddətli zərbələr endirəcəkləri ilə hədələyib. İsrail Müdafiə Nazirliyindən verilən yazılı məlumata görə, nazir Katz iştirak etdiyi mərasimdə çıxışı zamanı ABŞ ilə 8 aprel tarixində əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəsə qədər 40 gün boyunca hücum etdikləri İranın hazırda "tarixi bir yol ayrımında" olduğunu iddia edib.
"MS Now" şəbəkəsinin NATO rəsmisinə istinadən verdiyi məlumata görə, Böyük Britaniya Hörmüz boğazının yenidən açılmasını təmin etmək məqsədilə 40-dan çox dövlətin daxil olduğu genişmiqyaslı hərbi-siyasi koalisiyaya rəhbərlik edir. NATO rəsmisi vurğulayıb ki, qlobal enerji təhlükəsizliyi və dəniz ticarətinin bərpası üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən bu su yolunun dərhal açılması qaçılmazdır:
Finlandiya Prezidenti Aleksandr Stubb Yaxın Şərqdəki gərginlik və İranın dəniz strategiyası ilə bağlı kəskin xəbərdarlıq edib. Prezident İranın Hörmüz boğazı üzərindəki nəzarətinin qlobal təhlükəsizlik üçün yaratdığı təhdidi nüvə silahı ilə müqayisə edib. Aleksandr Stubb bildirib ki, Tehranın bu mühüm su yolu üzərindəki təsiri artıq sadəcə bir coğrafi üstünlük deyil:
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) İran limanlarına daxil olan və bu limanlardan çıxan bütün gəmilərə qarşı dəniz blokadasına başlayıb. Bundan əvvəl ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ hərbi dəniz donanmasının Hörmüz boğazına daxil olmağa və ya boğazdan çıxmağa çalışan bütün gəmilərin blokadaya alınması prosesinə başlayacağını bəyan etmişdi.
Şənbə günü Papa Leo dünya miqyasında milyardlarla insanı sülhü qəbul etməyə, "sevgiyə, təmkinli olmağa və sağlam siyasətə yenidən inanmağa" çağıraraq, müharibə tərəfdarlarını kəskin tənqid edib. Yaxın Şərqdə davam edən şiddətli münaqişəni dayandırmaq üçün etdiyi ən ehtiraslı müraciətlərindən birində Amerikalı Papa, "tarixin bu dramatik anı ilə birlikdə üzləşmək üçün" imana ehtiyac olduğunu bildirib.
Səudiyyə Press Agentliyinin məlumatına görə, şənbə günü Səudiyyə Ərəbistanı Küveytin mühüm obyektlərini hədəf alan hücumları qətiyyətlə pisləyib. Krallıq gərginliyin artmasında İranı, onun proksi qüvvələrini və əlaqəli qrupları günahlandırıb. Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi cümə axşamı gecəsi ölkənin həyati əhəmiyyətli obyektlərinə İran və onun proksi qüvvələri tərəfindən həyata keçirilən pilotsuz uçuş aparatı (PUA) hücumlarını pisləyib. Nazirlik bu zərbələri ölkənin suverenliyinin və hava məkanının pozulması kimi qiymətləndirib.
İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ölkə mətbuatına verdiyi açıqlamada Pakistanın vasitəçiliyi ilə keçirilən İran-ABŞ müzakirələrini şərh edib. Qəribabadi Tehranın danışıqlarda iştirak edən nümayəndə heyətinin tərkibinin İranın bu prosesə nə dərəcədə ciddi yanaşdığının bariz göstəricisi olduğunu vurğulayıb.
İsrail Başınaziri Benyamin Netanyahu, bazar günü yenidən başlaması planlaşdırılan korrupsiya məhkəməsinin təxirə salınması üçün Qüds Regional Məhkəməsinə müraciət edib. Netanyahu Yaxın Şərqdəki mövcud təhlükəsizlik vəziyyətini və ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəsdən sonrakı diplomatik prosesləri əsas gətirib.
İran Parlamenti Hörmüz boğazından gəmilərin keçidi üçün yeni qaydaları ehtiva edən qanun layihəsinin detallarını açıqlayıb. Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri İbrahim Əzizi dövlət televiziyasına verdiyi müsahibədə bildirib ki, hazırlanan yeni layihəyə əsasən, boğazdan "təhlükəsiz keçid" üçün alınacaq ödənişlər yalnız İranın milli valyutası olan rial ilə qəbul ediləcək.
İran ilə ABŞ arasında sabah Pakistanın paytaxtı İslamabadda başlaması gözlənilən diplomatik təmaslar öncəsində İran tərəfi öz "qırmızı cizgilərini" bəyan edib. İran nümayəndə heyətinə rəhbərlik edəcəyi gözlənilən Parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf danışıqların rəsmən başlaması üçün iki mühüm ilkin şərt irəli sürüb.
İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi İsrail Baş naziri Binyamin Netanyahunun korrupsiya işi üzrə məhkəmə prosesinin yenidən başlamasına toxunaraq, regional sülhün İsrailin daxili siyasətinə təsir edəcəyini iddia edib. Nazir sosial media hesabı vasitəsilə yaydığı bəyanatda Netanyahunun məhkəmə qarşısına çıxarılmasını atəşkəs prosesi ilə əlaqələndirib.