Netanyahu əvvəllər HƏMAS-ı razılaşmalardan yayınmaqda günahlandırırdı. İndi isə, HƏMAS Misir və Qətərin vasitəçiliyi ilə təqdim edilən təklifi qəbul etdikdən sonra, niyə Netanayhu Qəzzanı işğal etməkdə israr edir və ordunu bu istiqamətdə addımlarını sürətləndirməyə məcbur edir?

İsrail hökumətinin Qəzza zolağındakı işğalı davam etdirmək qərarı humanitar vəziyyətin daha da ağırlaşmasına və hərbi gərginliyin artmasına səbəb olur. Bu barədə İtaliyanın baş naziri Corca Meloni açıqlama verib.

Məlumata görə, təşkilata üzv ölkələrin xarici işlər nazirləri İsrailin hücumlarını və Qəzzanı tam işğal etməyə dair planlarını müzakirə edəcəklər. İclasda İsrailin həyata keçirdiyi işğal, kütləvi qətl, blokada, aclıq təhlükəsi və əhalinin məcburi köçürülməsi kimi beynəlxalq hüquqa zidd addımlarına qarşı ortaq mövqenin müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulur.

İsrail dövlət televiziyası KAN-a müsahibəsində səfir Huckabee bildirib ki, Vaşinqton administrasiyası Avropanı Fələstin dövlətini tanımamaq üçün “fəal şəkildə” yönləndirir. O, Fələstinin tanınmasının Oslo razılaşmalarının pozulması anlamına gələcəyini qeyd edib. Huckabee, Misir və Qətərin yeni atəşkəs təklifinə münasibət bildirərkən, İsrailin qərarlarına müdaxilənin yersiz olduğunu deyib. O, ABŞ prezidenti Donald Trampın “bütün məhbusların geri qaytarılması və HƏMAS-ın hakimiyyətdə qalmaması” barədə mövqeyini xatırladıb. Səfir Qəzzada kütləvi aclıq xəbərlərini təsdiqləmədiyini, lakin insanların aclıq çəkdiyinə əmin olduğunu söyləyib. O, həmçinin humanitar yardımın çatdırılmasında BMT mexanizmini və HƏMAS-ı günahlandırıb.

HƏMAS 1969-cu il avqustun 21-də Məscidül-Əqsanın yandırılmasının ildönümü ilə əlaqədar açıqlama yayıb və İsrailin işğal və planlarına baxmayaraq, Qüds və Məscidül-Əqsanın İslami kimliyini qoruyacağını bəyan edib. Bəyanatda İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun “Böyük İsrail” çıxışının regional və qlobal təhlükəsizlik üçün təhdid olduğu vurğulanıb və ərəb və İslam ölkələrinə Qüds və Məscidül-Əqsanı qorumaq üçün ciddi addımlar atmaq çağırışı edilib. HƏMAS həmçinin sabah dünya miqyasında Məscidül-Əqsa və Qəzzaya dəstək üçün aksiyalara çağırıb.

İsrailin strateji işlər naziri Ron Dermer və Qətər nümayəndə heyəti Parisdə görüşərək HƏMAS-ın yeni atəşkəs təklifini müzakirə ediblər. HƏMAS vasitəçilər olan Misir və Qətərin təqdim etdiyi yeni atəşkəs və məhbus mübadiləsi təklifini qəbul etdiyini açıqlayıb. Təklif 60 günlük müvəqqəti atəşkəsi, Qəzza zolağına humanitar yardımın asanlaşdırılmasını və sərhəd bölgələrində İsrail qüvvələrinin yenidən yerləşdirilməsini əhatə edir. Mətbuat məlumatına görə, atəşkəs dövründə Qəzzada sağ qalan 10 israilli məhbusun azad edilməsi və 18 nəfərin qalıqlarının geri qaytarılması müqabilində bir neçə fələstinli məhbus azad ediləcək.

Qəzza rəsmiləri İsrailin quru əməliyyatlarının ilk mərhələsinə başladığını açıqlayıb. Ordunun Zeytun və Cəbəliyyə məhəllələrinə hücum etdiyi, Qəzza şəhərini isə üç hərbi briqada ilə mühasirəyə aldığı bildirilib. Hava və artilleriya zərbələri ilə müşayiət olunan əməliyyatlar nəticəsində fələstinlilər bölgəni tərk etməyə çalışır. BMT və beynəlxalq təşkilatlar xəbərdarlıq edərək, əməliyyatların fəlakətli nəticələrə gətirib çıxaracağını vurğulayıb. Baş katib Antonio Quterreş dərhal atəşkəs çağırışı edib. Bununla yanaşı, İsrail Müdafiə Nazirliyinin təsdiqlədiyi plana əsasən, yaxın günlərdə əməliyyatların genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Altı gün davam edən və bazar ertəsi başa çatan sorğunun nəticələrinə görə, məsələ ilə bağlı Demokratlar və Respublikaçılar arasında kəskin fikir ayrılığı var: Demokratların 78 faizi Fələstinin tanınmasını dəstəkləyir, bu göstərici Respublikaçılar arasında cəmi 41 faizdir. ABŞ prezidenti Donald Tramp Respublikaçılar Partiyasının üzvüdür.

Təşkilatın açıqlamasında bildirilib ki, İsrailin müdafiə naziri Yisrael Katz tərəfindən təsdiqlənən plan 22 aydan çoxdur davam edən hərbi əməliyyatları dərinləşdirəcək və vasitəçilərin atəşkəs və əsir mübadiləsinə dair təşəbbüslərinə əhəmiyyət verilməyəcək. HƏMAS həmçinin İsrail hökumətini günahsız mülki şəxslərə qarşı amansız müharibəni davam etdirməkdə ittiham edib. Açıqlamada Baş nazir Benyamin Netanyahunun vasitəçilərin atəşkəs təklifinə cavab verməməsi də tənqid olunub. HƏMAS bunun İsrailin əsirlərin qaytarılması məsələsində ciddi olmadığını göstərdiyini bildirib. Xatırladaq ki, İsrail Təhlükəsizlik Kabineti avqustun 8-də Qəzza şəhərinin işğalı planını təsdiqləyib. Müdafiə naziri Yisrael Katz və Baş nazir Netanyahu plana əsasən əvvəlcə bir milyonadək fələstinlinin cənuba köçürüləcəyini, şəhərin mühasirəyə alınacağını və daha sonra intensiv hücumlarla işğal ediləcəyini açıqlayıblar.

Son günlərdə Misir–Qətər vasitəçiliyi ilə təklif olunan 60 günlük atəşkəs, İsrailin qismən imtinası və siyasi manevrləri, bu yanaşmanın klassik təzahürüdür: elan olunan razılaşmaların boşaldılması və mülki əhalinin artan əzabları.

İsrail bir neçə aydır Qəzza zolağına çadırların gətirilməsinə icazə vermir. Bu isə müharibənin və mühasirənin davam etdiyi bir vaxtda, xüsusilə də Qəzza şəhərində mülki əhalinin təxliyə əmrləri fonunda baş verir. Bunu BMT-nin Humanitar Məsələlərin Koordinasiya İdarəsinin (OCHA) sözçüsü Yens Lark Cenevrədə keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.

Qəzzadakı atəşkəslə bağlı Qahirədə keçirilən son danışıqlar zamanı əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunub. Bu barədə Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdül Ati rusiyalı həmkarı Sergey Lavrovla söhbəti zamanı məlumat verib.