Bugün baş verən hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

Fələstinli HƏMAS hərəkatının nümayəndə heyəti bazar günü Misirin paytaxtı Qahirəyə çatacaq, burada ABŞ, Misir və Qətərin vasitəçiliyi ilə İsraillə dolayı danışıqlar aparılacaq. Görüşlərin məqsədi ABŞ prezidenti Donald Trampın Qəzza müharibəsinə son qoymaq planının icra detalları üzərində razılığa gəlməkdir.

İsrail ABŞ prezidenti Donald Trampın planının birinci mərhələsini qısa müddətdə həyata keçirməyə hazırlaşır. Bu mərhələ əsirlərin azad olunmasını nəzərdə tutur. Bunu İsrailin xarici işlər naziri Gidon Saar bazar günü Haaretz qəzetinə açıqlamasında bildirib.

HƏMAS-ın ABŞ prezidenti Donald Trampın Qəzza planına dair gözlənilməz cavabı Yaxın Şərqdə diplomatik dinamikanı alt-üst edib. Hərəkat “Trampın planında nəzərdə tutulan məhbus mübadiləsi formatı əsasında bütün israilli əsirləri azad etməyə hazır olduğunu” bəyan etməklə həm Qəzzadakı müharibənin gedişatına, həm də beynəlxalq münasibətlərə ciddi təsir göstərdi.

İsrail və “HƏMAS” arasında əsirlərin azad edilməsi və atəşkəs barədə Tramp planının ilk mərhələsi sabah Misirdə başlayır. Danışıqlarda ABŞ da iştirak edir.

İddiada agentliyin məktəb və klinikalarında silahların saxlanılmasına icazə verdiyi, həmçinin HƏMAS üzvlərini işə götürdüyü iddia olunurdu. Lakin UNRWA-nın vəkilləri iddianı “absurd” adlandıraraq, agentliyin BMT-nin “subsidiar orqanı” kimi məsuliyyətdən azad olduğunu vurğulayıblar.

Plana görə, Trampın rəhbərliyi altında “Sülh Şurası” adlı beynəlxalq qurumun icrası nəzərdə tutulur. Lakin İran mediası bu plana sərt hücum edib; bölgədəki əksər ərəb və islam ölkələrinin dəstəkləməsinə baxmayaraq, yazarlara görə, plan “birbaşa işğalı dolayı işğalla əvəzləyir”.

Bleyrin 2007-ci ildə baş nazir postunu tərk etməsindən sonra qurduğu Tony Blair Institute for Global Change (TBI) dövlətlərə idarəetmə islahatları, rəqəmsal transformasiya, ekstremizmlə mübarizə, iqtisadi və inkişaf siyasətləri üzrə məsləhət xidmətləri göstərir. Bu institut sayəsində o, çoxsaylı ölkələrin liderləri ilə sıx əlaqələr saxlayır və beynəlxalq forumlarda - Davos, Münhen Təhlükəsizlik Konfransı, Körfəz investisiya sammitləri kimi tədbirlərdə fəal iştirak edir.

Qəzzada İsrailin “mustaribun” adlanan xüsusi qüvvələrinin fəaliyyəti artmaqdadır. Bu qüvvələr yaşayış məhəllələrinin dərinliklərinə daxil olaraq fələstinliləri oğurlayır. Oğurlananlar arasında HƏMAS və digər qruplaşmalara mənsub şəxslər, həm də mülki şəxslər var.

HƏMAS, İsrailin mühasirə və hücumları altındakı Qəzza zolağına humanitar yardım aparmaq üçün yola çıxan Əzm Flotiliyasına İsrail ordusunun hücumunu pisləyib. HƏMAS tərəfindən yayımlanan açıqlamada, İsrail ordusunun Qəzzaya yardım çatdırmaq məqsədilə yola çıxan Əzm Flotiliyasındaki gəmilərə hücum etməsi, aktivistləri və jurnalistləri saxlaması "xəyanətkar hücum, quldurluq cinayəti və terror aktı" kimi qiymətləndirilib. Açıqlamada bildirilib ki, İsrail artıq 2 ildir Qəzzada soyqırım və aclıq siyasəti yürüdür və mühasirədə olan fələstinlilərə təcili humanitar yardım çatdırmaq üçün yola çıxan donanmadakı gəmilərə və beynəlxalq aktivistlərə hücum, "işğalçı İsrailin cinayətlər siyahısına əlavə olunub."

Yaxın Şərqdə diplomatik səylər intensivləşib. Qətər, Misir və Türkiyə son 24 saat ərzində Fələstin hərəkatı HƏMAS-ı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzza ilə bağlı təqdim etdiyi sülh planını qəbul etməyə təşviq etmək üçün birgə təzyiq göstəriblər. Bu barədə Axios portalı mənbələrə istinadla məlumat yayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Qəzza üzrə 20 maddədən ibarət geniş planını elan etdikdən bir neçə saat sonra HƏMAS-a bu planı qəbul etmək üçün üç-dörd günlük vaxt verdiyini bildirib və razılıq olmadığı təqdirdə nəticənin “çox kədərli” olacağını xəbərdarlıq edib.