ABŞ–İran razılaşmasından sonra neft qiymətləri ucuzlaşıb. Brent nefti 1,9 faiz azalaraq 78,02 dollar olub. Bu eniş qlobal enerji bazarlarında sabitlik gözləntilərini əks etdirir. Bir gün əvvəl isə qiymətlər qısa müddətlik artım göstərmişdi. Artım Trampın sərt açıqlamaları ilə bağlı idi. O, razılaşma pozularsa, hərbi əməliyyatların davam edə biləcəyini demişdi. Hazırda bazar yenidən eniş trendinə qayıdıb. Enerji bazarları ABŞ–İran prosesinə həssas reaksiya verir.

Vladimir Putin ABŞ–İran razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. O, sənədin münaqişənin dayandırılmasına töhfə verə biləcəyini bildirib. Putin razılaşmanın Pakistan vasitəçiliyi ilə əldə olunduğunu qeyd edib. Rusiya lideri bu modeli gələcək sülh sazişləri üçün nümunə adlandırıb. O, Yaxın Şərqdə sabitliyin enerji bazarlarına təsirini vurğulayıb. Putin bu fikirləri Kazanda keçirilən sammitdə səsləndirib. Beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyi ön plana çəkilib. Mövzu qlobal diplomatik gündəmdə qalır.

Neft qiymətləri Donald Trampın İranla bağlı sərt açıqlamalarından sonra yenidən artıb. Brent markalı neft 0,7 faiz yüksələrək 79,50 dollar olub. WTI markalı neft isə 0,6 faiz artaraq 76,54 dollar səviyyəsinə çatıb. Qiymət artımı geosiyasi risklərin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir. Tramp ABŞ-nin İranla razılaşma uğursuz olarsa hərbi əməliyyatlara qayıda biləcəyini bildirib. Buna baxmayaraq, bazarlar hələ də üç aylıq minimum səviyyələrə yaxın qalır. Analitiklər ümumi trendin zəif olduğunu qeyd edirlər. Enerji bazarında qeyri-müəyyənlik davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin yenidən başladığını açıqlayıb. O bildirib ki, bir çox neft yüklü gəmi artıq boğazdan keçid edir. Tramp gəmilərin təhlükəsiz marşrut üzrə hərəkət etdiyini qeyd edib. ABŞ liderinin sözlərinə görə, istifadə olunan dəhliz tam təhlükəsiz vəziyyətdədir. O, bölgədə başqa marşrutların da olduğunu bildirib. Bununla belə, həmin marşrutlarla bağlı ətraflı məlumat verməyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas mərkəzlərindən biri sayılır. Gəmi hərəkətinin bərpası beynəlxalq bazarlar üçün mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir.

Hörmüz boğazında mina təhlükəsinin aradan qaldırılması uzun müddət tələb edə bilər. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə mənbələr əməliyyatların 40-50 gün davam edə biləcəyini bildirirlər. Mina axtarışı üçün xüsusi gəmilər və müasir sualtı vasitələrdən istifadə olunacaq. Təhlükəsizlik tam təmin olunmadan bir çox şirkət bölgəyə qayıtmağa ehtiyatla yanaşır. Mütəxəssislər bunun qlobal enerji daşımalarına təsir göstərə biləcəyini qeyd edirlər. On milyonlarla barel neftin daşınması gecikə bilər. Beynəlxalq Gəmiçilik Şirkətləri Assosiasiyası hazırkı vəziyyəti riskli hesab edir. Təhlükəsiz marşrutların yaradılması boğazda normal fəaliyyətin bərpası üçün əsas şərt kimi göstərilir.

İranın Xatamül-Ənbiya Mərkəzi Qərargahı ABŞ-ın İran neft infrastrukturu üzrə təhdidlərini şərh edib. Qərargah bildirib ki, regionda neft və qaz ixracı təhlükə altındadır. Bəyanata görə, neft və qaz ya hamı üçün ixrac olunacaq, ya da heç kim üçün mümkün olmayacaq. Bu açıqlama Trampın yaxın gələcəkdə bazara nəzarət edəcəyi barədə açıqlamasından sonra verilib. İran hərbi qərargahı regiondakı enerji təchizatına ciddi xəbərdarlıq edir. Mövqe ABŞ-ın təzyiqlərinə qarşı mesajdır. Bu addım həm diplomatik, həm də iqtisadi gərginliyi artırır. Region ölkələri bu vəziyyəti yaxından izləyir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Hörmüz boğazından 100 milyon bareldən çox neft artıq keçib. O vurğulayıb ki, ABŞ hərbi qüvvələri neft tankerleri və digər gəmiləri təhlükəsiz keçirmək üçün gizli əməliyyat aparıb. Tramp qeyd edib ki, 200-dən çox ticarət gəmisi boğazdan təhlükəsiz şəkildə keçib və boğazın nəzarəti ABŞ-da yerləşir, İranın deyil. Prezidentin iddiaları hələ rəsmi sənədlərlə təsdiqlənməyib, lakin bu açıqlama qlobal enerji bazarına və region təhlükəsizliyinə dair ciddi narahatlıq doğurur.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, ABŞ əməliyyatları nəticəsində İran neftindən milyonlarla barel çıxarılıb. Trampın sözlərinə görə, bu neftin çıxarılması neftin qiymətini barel üzrə 85–90 dollar səviyyəsində saxlayır, əks halda qiymət 250 dollar olardı. ABŞ-da yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsi Prezident Trampın siyasətinə siyasi təzyiq yaradır. O əlavə edib ki, müharibə bitən kimi yanacaq qiymətləri azaldılacaq, bazarın stabilliyi bərpa olunacaq.

İsrail və İran arasında qarşılıqlı hücumların yenidən başlaması enerji bazarlarına təsir edib. Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik risklərinin artması fonunda Brent markalı neftin qiyməti 5 faizdən çox yüksələrək 97 ABŞ dollarını keçib. Analitiklər bölgədəki vəziyyətin daha da gərginləşəcəyi halda qiymətlərin yenidən yüksələ biləcəyini istisna etmirlər.

Yeni iqtisadi təhlilə əsasən, ABŞ və İsrailin İranla bağlı hərbi qarşıdurmasının yaratdığı enerji böhranı və bazar qeyri-müəyyənliyi son üç ay ərzində amerikalı istehlakçılara milyardlarla dollar əlavə xərc yükləyib. Hesabatda qeyd olunur ki, yanacaq qiymətlərinin və aviabiletlərin bahalaşması nəticəsində orta hesabla hər bir ABŞ ailəsinin xərcləri yüzlərlə dollar artıb. İqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, münaqişə uzandıqca istehlakçıların alıcılıq qabiliyyəti zəifləyə və ölkə iqtisadiyyatında əlavə ləngimə yarana bilər. Təhlil həmçinin göstərir ki, enerji qiymətləri hazırkı səviyyədə qalarsa, bir il ərzində ailələrin əlavə maliyyə yükü daha da böyüyəcək.

Qətərin yüksək vəzifəli rəsmisi Şeyx Səud bin Əbdürrəhman Al Sani bildirib ki, Doha və digər Körfəz ölkələri Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün daimi keçid rüsumlarının tətbiqinə qarşıdır. Onun sözlərinə görə, belə bir addım nəqliyyat və enerji xərclərini artıraraq son nəticədə dünya üzrə istehlak qiymətlərinə təsir göstərə bilər. Bununla yanaşı, mina təmizləmə və ya təhlükəsizlik tədbirləri kimi konkret məqsədlər üçün müvəqqəti ödəniş mexanizmlərinin müzakirə oluna biləcəyi qeyd olunub. Açıqlama Hörmüz boğazının idarə olunması və gəmi hərəkətinin tənzimlənməsi ilə bağlı regional müzakirələrin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı müharibə riskinin iqtisadi təsirlərini “əhəmiyyətsiz” adlandıraraq artan benzin qiymətlərinin ciddi problem olmadığını bildirib. Trampın sözlərinə görə, Tehran Vaşinqtonun iqtisadi təzyiq qarşısında geri çəkiləcəyini düşünüb, lakin ABŞ administrasiyası sərt mövqeyini qorumaqda qərarlıdır. Analitiklər hesab edirlər ki, Ağ Ev həm iqtisadi narahatlıqları minimum göstərməyə, həm də İranla danışıqlarda geri addım atmayacağı mesajını verməyə çalışır.