#münaqişə

İsrail ordusunun Livanın cənubunda yerləşən Blat şəhərini bombaladığı bildirilir. Eyni vaxtda Xirbet Selm, Bayt əl-Sayyad, Şahur, Burc Qalaviya və Zrariyə bölgələrinin də hədəf alındığı qeyd olunur. Hücumların hava zərbələri, artilleriya atəşi və pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirildiyi bildirilir. Livanın müxtəlif rayonlarında eyni vaxtda hücumlar qeydə alınıb. Bölgədə gərginliyin artdığı vurğulanır. Mülki ərazilərin hədəf alındığı bildirilir. Təhlükəsizlik vəziyyəti kritik olaraq qalır. Hadisələr diqqətlə izlənilir.

Livan Səhiyyə Nazirliyi martın 2-dən iyunun 13-dək İsrail hücumları nəticəsində 3 min 756 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Məlumata görə, 11 min 632 nəfər yaralanıb. Hücumların əsasən ölkənin cənub bölgələrində baş verdiyi bildirilir. Yaralıların bir hissəsinin vəziyyətinin ağır olduğu qeyd olunur. Xəstəxanalarda müalicə prosesi davam edir. Bölgədə humanitar vəziyyətin çətinləşdiyi vurğulanır. Rəsmi qurumlar vəziyyəti nəzarətdə saxladığını bildirir. Gərginliyin davam etdiyi qeyd olunur.

İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının sözçüsü İbrahim Rəzayi bildirib ki, Tramp və Amerika “təsəvvür edilməlidir ki, təslim olmalıdır”. O sosial şəbəkədə yazıb ki, Trampın iki yolu var və hər ikisi eyni — təslim olmaqdır. Bu sözlər ABŞ‑İran münaqişəsinin davam etdiyi bir vaxtda səslənib. Tehran tərəfdən sərt cavablar artır. Rəzayi parlament səviyyəsində bu mövqeyi nümayiş etdirir. ABŞ prezidenti Tramp isə öz növbəsində İranı təzyiq altında saxlamağa çalışır. Bu fikir gərginliyi daha da yüksəldir. Qarşıdurma diplomatik əlaqələrə təsir edir. Bölgədə sülh danışıqları qeyri‑sabit qalır.

Çin bütün tərəfləri ABŞ, İsrail və İran arasında baş verən münaqişəni gərginləşdirməməyə çağırıb və Yaxın Şərqdə vəziyyəti sakitləşdirmək üçün konkret addımların atılmasının vacibliyini vurğulayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Cian bildirib ki, son üç aylıq münaqişə Körfəz ölkələrinə və Yaxın Şərqin regionuna ciddi təsir göstərib. O, həmçinin regional ölkələrin suverenliyi, təhlükəsizliyi və ərazi bütövlüyünün qorunmasının zəruri olduğunu qeyd edib və hərbi qarşıdurmaların danışıqlar prosesinə mane olmaması lazım olduğunu bildirib.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Rza Nəqvi Tehrana səfər edərək ABŞ və İran arasında davam edən münaqişənin sona çatdırılması üçün aparılan danışıqlarda vasitəçilik fəaliyyətinə qoşulub. Naqvi İranın Xarici İşlər naziri Seyid Abbas Əraqçi və digər yüksək səviyyəli rəsmilərlə görüşlər keçirəcək. Səfərin məqsədi Pakistanın diplomatik rolu və regionda sülhün bərpasına töhfəsini təmin etməkdir.

Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrailin Livana qarşı hücumları nəticəsində ölən və yaralananların sayını açıqlayıb. 2 martdan etibarən 3 593 nəfərin həlak olduğu, 10 990 nəfərin isə müxtəlif dərəcəli xəsarət aldığı bildirilib. Son 24 saat ərzində isə 35 ölüm və 120 yaralanma qeydə alınıb. Statistik məlumatlar bölgədə humanitar böhranın dərinləşdiyini göstərir.

BMT-nin Ümumdünya Qida Proqramı bildirir ki, ABŞ-İsrail müharibəsi İrana qarşı qlobal qida təhlükəsizliyini ciddi şəkildə pisləşdirib. Enerji qiymətlərinin sürətlə yüksəlməsi və həyat xərclərinin artması nəticəsində milyonlarla insan əsas ərzaq məhsullarını almaqda çətinlik çəkir. Hesabata görə, Somali əhalisinin əlavə 2,5 milyon nəfəri, Əfqanıstanda 2,3 milyon və Şri-Lankada 1,3 milyon insan aclığın kənarında qalıb. WFP xəbərdarlıq edir ki, münaqişənin genişlənməsi qlobal ərzaq çatışmazlığını daha da artıracaq və növbəti aylarda vəziyyətin pisləşməsi gözlənilir. Bu, humanitar böhranın dərinləşdiyini və regional təhlükəsizliyin qida təminatına təsirini göstərir.

İran analitiki Foad İzadi bildirib ki, ABŞ Küveyt və digər qonşu ölkələrin ərazilərindən İrana zərbələr endirib və bu ölkələr ərazilərindən sui-istifadənin qarşısını ala bilməyib. Münaqişənin ilk günlərində yayımlanan görüntülər Küveytin İrana hücum üçün istifadəsini təsdiqləyib. İzadi qeyd edib ki, ümid olunur siyasi razılaşma əldə edilərək belə gərginlik sona çatdırılsın.

İspaniya ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarında iştirak etməyəcəyini açıqlayıb. Xarici İşlər Naziri Xose Manuel Albares bu qərarı gərginliyin artmasının qarşısını almaq və münaqişənin hərbi yolla həll olunmayacağını vurğulamaq məqsədilə verdiyini bildirib. Madridin diplomatik mövqeyi Avropa ölkələrinin Yaxın Şərqdəki münaqişəyə yanaşmalarını fərqləndirir və diplomatik həll çağırışlarını gücləndirir.

İran rəhbərliyi münaqişəni ölkənin iqtisadi və strateji maraqlarına uyğun şəkildə bitirməyə çalışaraq vaxtı uzatmağa hazır olduğunu bəyan edib. Analitik Ross Harrison qeyd edir ki, bu yanaşma İran üçün həm zaman, həm də sağ qalmaq məsələsidir, məqsəd münaqişədən çəkindiricilik imkanlarını qoruyaraq çıxmaqdır. İndiki çəkindiricilik modeli əvvəlki illərdən fərqlənir və dolayısı ilə deyil, birbaşa yeni strategiya əsasında həyata keçirilir. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai tərəflərin müəyyən çərçivədə yaxınlaşdığını qeyd etsə də, razılaşmanın yaxın olduğunu söyləməkdən çəkinib, Harrison isə ABŞ-ın “saatının daha sürətlə işlədiyini” vurğulayıb.

Livan Səhiyyə Nazirliyinin açıqladığı son məlumatlara görə, martın 2-dən bəri İsrailin həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində ölkədə azı 3 111 nəfər həlak olub, 9 432 nəfər yaralanıb. Davam edən qarşıdurmalar fonunda humanitar vəziyyət və təhlükəsizlik narahatlıqları da artmaqdadır.

Qüdsdə yerləşən Məscidül-Əqsa ətrafında baş verən son hadisələr bölgədə dini və siyasi gərginliyi artırıb. Bəzi radikal yəhudi təşkilatları ilk dəfə olaraq xüsusi ibadət mətnlərini Məscidül-Əqsa ərazisinə açıq şəkildə daxil etdiklərini iddia ediblər. Bu addımın İsrail polisi tərəfindən verilən icazə çərçivəsində həyata keçirildiyi bildirilib.