İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatını tam təmin etməyə hazır olduqlarını açıqlayıb. Yaponiya Baş naziri ilə telefon danışığı zamanı bu məsələ müzakirə olunub. Pezeşkian ABŞ-ın tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin əsas problem olduğunu qeyd edib və Yapon gəmilərinin maneəsiz hərəkəti üçün imkan yaradacaqlarını vurğulayıb.

Qətərin yüksək vəzifəli rəsmisi Şeyx Səud bin Əbdürrəhman Al Sani bildirib ki, Doha və digər Körfəz ölkələri Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün daimi keçid rüsumlarının tətbiqinə qarşıdır. Onun sözlərinə görə, belə bir addım nəqliyyat və enerji xərclərini artıraraq son nəticədə dünya üzrə istehlak qiymətlərinə təsir göstərə bilər. Bununla yanaşı, mina təmizləmə və ya təhlükəsizlik tədbirləri kimi konkret məqsədlər üçün müvəqqəti ödəniş mexanizmlərinin müzakirə oluna biləcəyi qeyd olunub. Açıqlama Hörmüz boğazının idarə olunması və gəmi hərəkətinin tənzimlənməsi ilə bağlı regional müzakirələrin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu son 24 saat ərzində Hörmüz boğazından 24 gəminin keçdiyini açıqlayıb. Qurumun məlumatına görə, strateji su yolunda sıxlığın qarşısını almaq məqsədilə keçidlər xüsusi marşrutlar və koordinasiya mexanizmi əsasında həyata keçirilir. Bir gün əvvəl isə 26 kommersiya gəmisinin boğazdan keçdiyi bildirilmişdi. Açıqlama Hörmüz boğazında nəqliyyatın regional gərginlik fonunda nəzarətli və məhdud şəkildə davam etdiyini göstərir. Dünyanın ən vacib enerji marşrutlarından biri hesab olunan bu su yolunda baş verən proseslər qlobal neft və qaz bazarları üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazı ətrafında həyata keçirilən əməliyyatlar zamanı ümumilikdə 111 kommersiya gəmisinin “yönləndirildiyini” açıqlayıb. CENTCOM-un məlumatına görə, son bir həftədə 17 gəminin hərəkətinə müdaxilə olunub. Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ və İran arasında artan qarşıdurma artıq dəniz nəqliyyatı və qlobal enerji marşrutlarına da ciddi təsir göstərməyə başlayıb.

İranın BMT-dəki səfiri Amir Said İravani Hörmüz boğazı ilə bağlı Tehrana yönələn tənqidləri rədd edərək İranın addımlarının beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, Tehran strateji su yolunun “düşmən fəaliyyətləri və hərbi hücumlar üçün” istifadə olunmasına imkan verməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik qlobal enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz ticarəti üçün ciddi risklər yaradır.

İran rəsmisi Əli Baqeri Kani Hörmüz boğazında keçid qaydalarının gələcəkdə əvvəlki dövrlə müqayisədə fərqli şəkildə tənzimlənə biləcəyini bildirib. Açıqlama İran və Oman arasında strateji su yolunun idarə olunması ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Məsələ regional təhlükəsizlik və qlobal enerji marşrutları baxımından diqqətlə izlənilir.

Oman və Qətər yüksək səviyyəli telefon danışığı vasitəsilə regional məsləhətləşmələri davam etdirib və mövqelərin əlaqələndirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər. Tərəflər bir sıra strateji məsələlərdə arzu olunan konsensusun təmin olunması üçün addımlar üzərində razılığa gəliblər. Xüsusilə Hörmüz boğazı vasitəsilə dəniz nəqliyyatının bərpası və təhlükəsizliyinin təmin olunması müzakirələrin əsas mövzularından olub. Bu dialoq regionda iqtisadi və hərbi əməkdaşlığın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Səudiyyə Ərəbistanının XİN-i ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı hücum planlarını müvəqqəti dayandırmaq qərarını müsbət qarşılayıb və diplomatiya üçün yeni imkanlar yaradacağını bildirib. Nazir “X” platformasında yazıb ki, İran da danışıqların irəliləməsinə yönəlmiş səylərə “təcili şəkildə cavab verməlidir” və bu proses hərtərəfli bir sazişlə nəticələnməlidir.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) bildirib ki, son 24 saat ərzində Hörmüz boğazından azı 26 gəmi keçib, onlardan neft tankerləri, konteyner daşıyan və digər kommersiya gəmiləri olub. SEPAH qeyd edib ki, həmin gəmilər arasında neft tankerləri, konteyner daşıyan yük gəmiləri və digər kommersiya təyinatlı dəniz nəqliyyatı vasitələri olub.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran limanlarına tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda 78 kommersiya gəmisinin yenidən istiqamətləndirildiyini bildirib. Məlumata görə, daha dörd gəmi qaydalara əməl olunmasını təmin etmək məqsədilə fəaliyyətini dayandırıb.

İran rəsmisi Hörmüz boğazında yeni idarəetmə mexanizminin hazırlanaraq yaxın zamanda elan ediləcəyini bildirib. Rəsmi açıqlamaya görə, müəyyən xidmətlərə görə ödənişlərin tətbiqi də nəzərdə tutulur.

İran Hörmüz boğazında vəziyyətin artıq əvvəlki qaydada davam etməyəcəyini açıqlayıb. Tehran strateji dəniz keçidində nəzarətin İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun koordinasiyası altında həyata keçirildiyini bildirir.