Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Əbu-Dabi Milli Neft Şirkətinə məxsus neftdaşıyan gəmiyə qarşı hücumu kəskin şəkildə pisləyib. BƏƏ hücumun İran tərəfindən həyata keçirildiyini bildirib. Hadisə gəmi Hörmüz boğazından keçərkən baş verib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi hücumu BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2817 saylı qətnaməsinin kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Nazirlik beynəlxalq sularda ticarət gəmilərinin hədəfə alınmasının qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb. BƏƏ Hörmüz boğazından təzyiq və iqtisadi şantaj vasitəsi kimi istifadə olunmasını da pisləyib. Bəyanatda bu cür hərəkətlər İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun dəniz quldurluğu fəaliyyəti kimi qiymətləndirilib. Əbu-Dabi baş verənlərin regional sabitlik və qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün birbaşa təhdid yaratdığını bildirib.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə məxsus gəmi Hörmüz boğazında raketlə hədəfə alınıb. Gəminin Əbu-Dabi Milli Neft Şirkətinə məxsus olduğu bildirilir. Hadisə gəmi Hörmüz boğazından keçərkən baş verib. BƏƏ-nin rəsmi "VAM" xəbər agentliyi hücumla bağlı məlumat yayıb. Raket hücumu nəticəsində xəsarət alan olmayıb. Hadisədən sonra vəziyyət nəzarət altına alınıb. Hücumu həyata keçirən tərəflə bağlı hələlik məlumat açıqlanmayıb. Hadisənin digər təfərrüatları barədə də əlavə məlumat verilməyib.

BƏƏ-nin dövlət enerji şirkəti ADNOC Hörmüz boğazında gəmilərinə və əməkdaşlarına qarşı hücumların fəaliyyətinə ciddi təsir göstərdiyini açıqlayıb. Şirkətin məlumatına görə, münaqişə başlayandan bəri 15 gəmi hücuma məruz qalıb, nəticədə bir ekipaj üzvü ölüb, 20 nəfər yaralanıb. ADNOC təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirdiyini və müştərilər qarşısındakı öhdəliklərini yerinə yetirməyə çalışdığını bildirib.

İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sözçüsü Həsən Qəşqavi Hörmüz boğazı ilə bağlı Omanla çərçivə razılaşmasının əldə olunduğunu açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, razılaşmanın ümumi prinsipləri müəyyənləşdirilib və yekun mətn yaxın vaxtlarda açıqlanacaq. Qəşqavi qeyd edib ki, sənədin qüvvəyə minməsi üçün İran rəhbərliyinin yüksək səviyyədə yekun qərarı tələb olunur.

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, Tehran və Maskat Hörmüz boğazında gəmiçiliyin idarə olunması üçün yeni model hazırlayırlar. Plana əsasən, yeni marşrutun böyük hissəsi İranın, qalan hissəsi isə Omanın ərazi sularından keçəcək. Mövcud müvəqqəti şimal və cənub marşrutlarının bağlanması nəzərdə tutulur. Yeni dəhlizin ilkin mərhələdə 2–4 ay və ya daha uzun müddət istifadəsi planlaşdırılır.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Tehran və Maskatın Hörmüz boğazında yeni gəmiçilik marşrutunun coğrafi parametrləri üzrə razılığa gəldiyini açıqlayıb. XİN sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, tərəflər hazırda birgə bəyanatın hazırlanmasının son mərhələsindədir. Onun sözlərinə görə, prosesə kənar müdaxilə olmazsa, razılaşma yaxın vaxtlarda rəsmən elan edilə bilər.

İranın dövlət televiziyası IRIB bildirib ki, Omanla mümkün razılaşma Hörmüz boğazının dərhal açılması demək deyil. Məlumata görə, danışıqlar yalnız Tehran və Maskat arasında aparılır və ABŞ bu prosesdə iştirak etmir. İran hesab edir ki, boğazın yenidən açılması Vaşinqtonun davranışını dəyişməsindən asılıdır. İran mediası həmçinin Omanla yeni gəmiçilik marşrutu üzrə razılaşmanın yaxın olduğunu yazıb. Tehran ABŞ-ni danışıqlara müdaxilə etməkdə və prosesi ləngitməkdə ittiham edir.

Yəmən sahilləri yaxınlığında Hindistana məxsus MSV Faize Noore Oliya gəmisi mərmi zərbəsi nəticəsində batıb. Hindistan bu hadisəni səbəbsiz hücum kimi qiymətləndirib. Gəmidə olan 14 nəfərin hamısı, o cümlədən 13 Hindistan vətəndaşı Yəmən sahil mühafizəsi tərəfindən xilas edilib. Hindistan hökuməti bölgədə çalışan dənizçilərin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi üçün təcili tədbirlərin görüləcəyini açıqlayıb. Hücuma görə məsuliyyəti üzərinə götürən tərəf barədə hələlik məlumat yoxdur.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən ödəniş almasına icazə verməyəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, boğazdan keçid azad olmalıdır. Tramp ABŞ-ın bölgəyə tam nəzarət etdiyini və keçid haqqı məsələsinin gündəmdə olmadığını iddia edib. O, həmçinin ABŞ-ın blokada tətbiq etdiyini bəyan edib. İran isə daha əvvəl ABŞ-la birbaşa danışıqlar aparılmadığını açıqlamışdı. Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik diplomatik müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

Keçmiş ABŞ diplomatı Coey Hud Omanın Hörmüz boğazı ilə bağlı İranla dünya adından danışıqlar apardığını bildirib. Onun sözlərinə görə, boğaz qlobal enerji və xammal tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Hud qeyd edib ki, müharibədən sonra bu marşrutdan təhlükəsiz keçid xeyli çətinləşib. Omanın İranın minimum tələblərini müəyyənləşdirməyə çalışdığı vurğulanıb. Keçmiş diplomat hesab edir ki, İran keçidlərə görə ödəniş tələb etməsə, vəziyyət əvvəlki vəziyyətinə qayıda bilər. Bu qiymətləndirmələr Coey Huda məxsusdur.

ABŞ ordusu Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlı İranın iddialarını təkzib edib. CENTCOM boğazın kommersiya gəmilərinin hərəkəti üçün açıq olduğunu açıqlayıb. ABŞ tərəfi İranın bu beynəlxalq dəniz yoluna nəzarət etmədiyini bildirib. Məlumata görə, son dörd ayda minlərlə gəmi Hörmüz boğazından keçib. Bundan əvvəl İran iki gəmini dayandırdığını və dörd tankerə marşrutunu dəyişdirdiyini iddia etmişdi. ABŞ bu məlumatları təsdiqləməyib. Hörmüz boğazı dünya enerji tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyan əsas dəniz marşrutlarından biridir.

Yəmən hökuməti husilərin Qırmızı dənizdən keçən gəmilərdən ödəniş almağa hazırlaşdığını iddia edib. Rəsmilər bunun İranın dəstəyi ilə həyata keçirildiyini bildirirlər. İddialara görə, İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu layihənin hazırlanmasında iştirak edir. Plan çərçivəsində ödənişləri toplayacaq ayrıca qurumun yaradılması nəzərdə tutulur. Bab əl-Məndəb boğazı hazırda qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut hesab olunur. Husilər və İran iddialara cavab verməyiblər. Məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.