Yaxın Şərq üzrə ekspert Rufiz Hafizoğlu hesab edir ki, İran–ABŞ qarşıdurması yeni mərhələyə keçərək İranın ərəb və ümumilikdə İslam dünyası ilə üz-üzə qoyulması ssenarisinə doğru inkişaf edir. Onun sözlərinə görə, ABŞ ilə aparılan mümkün danışıqların taleyi İran prezidentindən deyil, Ali Rəhbər Əli Xamenei və SEPAH rəhbərliyinin qərarlarından asılıdır. Ekspert həmçinin Tehranın ABŞ ilə danışıqlar aparmasını, lakin digər ölkələrin İsraillə təmaslarını tənqid etməsini İranın xarici siyasətində ikili standartların göstəricisi kimi qiymətləndirir.
#Məsud Pezeşkian
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian istefa verəcəyi ilə bağlı yayılan iddiaları təkzib edərək vəzifəsini icra etməyə davam edəcəyini bildirib. Pezeşkian, həmçinin İranın ali dini lideri Müctəba Xamenei və Silahlı Qüvvələrlə fikir ayrılığı yaşadığı barədə iddiaları da rədd edib. Məlumata görə, Pezeşkianın xalqa videomüraciəti dörd hissə şəklində yayımlanacaq.
İran Xarici İşlər Nazirliyi Tehran və Vaşinqton arasında hazırda birbaşa danışıqların aparılmadığını açıqlayıb. Bununla yanaşı, İranın regional ölkələrlə diplomatik təmasları davam edir. Son günlər Abbas Əraqçi Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan rəsmiləri ilə əlaqə saxlayıb. Oman və İran arasında Hörmüz boğazındakı vəziyyətlə bağlı danışıqlar da davam edir. Prezident Məsud Pezeşkian İranın regionda gərginliyi artırmaq istəmədiyini, lakin milli maraqlarını qorumağa hazır olduğunu bəyan edib. Tehran həm diplomatiyaya açıq olduğunu, həm də mümkün qarşıdurmaya hazır olduğunu bildirir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, yaxın vaxtlarda imzalanmış memorandum İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası üzvlərinin ortaq qərarının nəticəsidir və gələcəkdə ölkənin xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilə bilər. Pezeşkian vurğulayıb ki, əsas məqsəd qarşı tərəfin də üzərinə götürdüyü öhdəliklərə sadiq qalmasını təmin etməkdir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian xalqın ölkənin gələcəyini müəyyən edəcəyini bildirib. O, İran xalqını ABŞ və İsraillə münaqişə dövründə göstərdiyi dözümlülüyə görə "qəhrəman" adlandırıb. Pezeşkian münaqişənin başlanğıcını 2024-cü il iyulun 31-də İsmayıl Həniyənin Tehranda öldürülməsi ilə əlaqələndirib. Prezident həmin vaxt Həniyənin onun andiçmə mərasimində iştirak etmək üçün İranda olduğunu xatırladıb. Onun sözlərinə görə, İran müharibələrə və təzyiqlərə baxmayaraq yolunu öz xalqının iradəsi ilə müəyyən edəcək. Bəyanat sosial şəbəkədə paylaşılıb.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian vətəndaşları möhkəm olmağa çağırıb. O bildirib ki, İran haqsızlıq qarşısında geri çəkilməməlidir. Prezident eyni zamanda dövlətin öz vətəndaşlarına qarşı ədalətsizlik etməməsinin vacibliyini vurğulayıb. Pezeşkian İranın "özünəməxsus müqavimət modeli" yaratdığını söyləyib. O, çıxışında "düşmən" ifadəsini işlədib, lakin konkret tərəfin adını çəkməyib. İran rəsmisinin bəyanatı regiondakı gərginlik fonunda səsləndirilib.
İran Prezident Administrasiyası dövlət yayımçısı IRIB-i Prezident Məsud Pezeşkianın açıqlamalarını senzura etməkdə ittiham edib. Müşahidə şurasının sözçüsü Məhəmməd Mirzayi dövlət televiziyasını daha geniş siyasi baxışlara yer verməyə çağırıb. O bildirib ki, IRIB milli birliyi gücləndirən platforma olmalıdır. Mirzayi rəhbərliyi gələcək yayım qalmaqallarının qarşısını almaq üçün tədbirlər görməyə çağırıb. Mübahisə Prezident Pezeşkianın televiziya müsahibəsinin bəzi hissələrinin yayımlanmaması ilə bağlı yaranıb. IRIB hələlik bu iddialara münasibət bildirməyib. Hadisə İranda dövlət mediasının fəaliyyəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.
İranın ABŞ tərəfindən İraqın Baş naziri Əli Zeydi vasitəsilə göndərildiyi bildirilən atəşkəs təklifini qəbul etmədiyi iddia olunur. Məlumata görə, ABŞ və İran arasında davam edən hərbi gərginlik fonunda İraqın Baş naziri Əli Zeydi Tehrana son səfəri zamanı Vaşinqtonun hazırladığı atəşkəs təklifini İran rəhbərliyinə təqdim edib.
İraqın Baş naziri Əli əl-Zaidi Tehranda İran Prezidenti Məsud Pezeşkianla görüş keçirib. Tərəflər ikitərəfli münasibətləri, iqtisadi əməkdaşlığı və regional təhlükəsizliyi müzakirə ediblər. Əli əl-Zaidi İraq ərazisinin İrana qarşı istifadə olunmasına imkan verilməyəcəyini bildirib. O, İŞİD-lə mübarizə zamanı İranın dəstəyini yüksək qiymətləndirib və birgə investisiyaların artırılmasını təklif edib. Məsud Pezeşkian isə iki ölkə arasındakı ortaq dəyərləri və sabitliyin əhəmiyyətini vurğulayıb. İran Prezidenti İraqın göstərdiyi həmrəyliyə görə təşəkkür edib. Görüşdə iqtisadi əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ın İrana münasibətdə yanaşmasını tənqid edib. O bildirib ki, əsas problem vasitəçilərin olmaması və ya mesaj mübadiləsi deyil. Əraqçi ABŞ-ın siyasətini qeyri-məntiqli, həddindən artıq və hegemon xarakterli adlandırıb. İranın bu siyasətə qətiyyətli cavab verdiyini vurğulayıb. Nazir Vaşinqtonun İran xalqının maraqlarına hörmət etməsinin vacibliyini qeyd edib. O, bu dəyişiklik baş verməyincə münasibətlərdə irəliləyiş gözləmədiyini bildirib. Açıqlama Tehranda İran və İraq rəhbərlərinin görüşü fonunda səsləndirilib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ali rəhbərlə əlaqələrin artdığını bildirib. O, bütün qərarların ali rəhbərin göstərişləri əsasında təşkil edildiyini deyib. Pezeşkian İran xalqının ali rəhbərin dəstəyinə ehtiyac duyduğunu qeyd edib. Prezident ölkənin yoluna güclə davam edəcəyini bildirib. Açıqlama İranın siyasi rəhbərliyi arasında koordinasiyanın vurğulanması kimi qiymətləndirilir. İran hazırda regional və beynəlxalq gərginliklərlə üzləşir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ-la memorandum danışıqlarında Tehranın əldə etdiyi nəticələrin gözləntiləri aşdığını bildirib. O, ABŞ-ın razılaşma üzrə öhdəliklərini pozduğunu iddia edib. Pezeşkian əsas məsələlərdən birinin Hörmüz boğazından neft ixracının təmin edilməsi olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, İran danışıqlar zamanı mühüm nəticələr əldə edib. İran lideri ilə görüşlərdə ölkədəki qeyri-müəyyən vəziyyətin sona çatdırılması müzakirə olunub. ABŞ və İran hazırda memorandumun icrası ilə bağlı qarşılıqlı ittihamlar irəli sürür. Gərginlik fonunda diplomatik prosesin gələcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır.