Rusiyanın dövlət nüvə şirkəti Buşəhr Atom Elektrik Stansiyasına əməkdaşlarını geri göndərməyə hazırlaşır. Məlumata görə, işçilərin qayıdışı iyulun ortalarından başlayacaq. Şirkət stansiyada iki yeni enerji blokunun tikintisini davam etdirir. Buşəhr Atom Elektrik Stansiyası fevral ayında İrana qarşı həyata keçirilən hücumlardan sonra bir neçə dəfə zərbələrə məruz qalıb. Təhlükəsizlik səbəbindən aprel ayında təxminən 200 əməkdaş təxliyə edilmişdi. Hazırda vəziyyət yenidən qiymətləndirilir və əməkdaşların mərhələli şəkildə geri qayıtması planlaşdırılır. Buşəhr Atom Elektrik Stansiyası İranın enerji infrastrukturu üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti isə diqqətlə izlənilməkdə davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şimali Dakota ştatında keçirilən mərasimdə Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, boğazı tərk edən gəmilərin sayı rekord həddə çatıb. Tramp çıxışı zamanı kommunizmi də ən böyük təhlükələrdən biri kimi qiymətləndirib. Açıqlama Teodor Ruzvelt Prezident Kitabxanasının açılış mərasimində səsləndirilib. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazındakı vəziyyət barədə əlavə məlumat verməyib. Onun sözləri bölgədə davam edən geosiyasi gərginlik fonunda diqqət çəkib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri hesab olunur.

Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi Niderlandın xarici işlər naziri Tom Berendsen ilə telefon danışığı aparıb. Tərəflər Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının bərpası istiqamətində görülən diplomatik işləri müzakirə ediblər. Danışıq zamanı enerji, nəqliyyat və təchizat zəncirlərində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də gündəmdə olub. Məlumat Omanın Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən yayılıb. Tərəflər regional sabitliyin iqtisadi əlaqələr üçün əhəmiyyətini vurğulayıblar. Görüşdə logistika sahəsində koordinasiyanın artırılması məsələləri də müzakirə edilib. Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunması əsas mövzulardan biri olub.

Avropa İttifaqı artıq Azərbaycanın ən böyük sərmayəçisi və ticarət tərəfdaşıdır.

Neft qiymətlərinin sürətlə aşağı düşməsi Avropa Mərkəzi Bankının qərarlarına təsir göstərə bilər. Sloveniya Mərkəzi Bankının rəhbəri Primoj Dolens bildirib ki, enerji qiymətlərindəki geriləmə quruma vəziyyəti daha ətraflı qiymətləndirmək üçün əlavə vaxt verir. Onun sözlərinə görə, bu səbəbdən növbəti qərarın sentyabr ayında açıqlanacaq iqtisadi proqnozlardan sonra verilməsi mümkündür. Avropa Mərkəzi Bankı iyun ayında enerji qiymətlərinin yaratdığı inflyasiya riskini azaltmaq üçün faiz dərəcələrini artırmışdı. Hazırda isə növbəti faiz artımının iyulda, yoxsa sentyabrda həyata keçiriləcəyi müzakirə olunur. Qərarın inflyasiya və iqtisadi göstəricilərdən asılı olacağı bildirilir. Enerji bazarındakı dəyişikliklər bankın siyasətinə təsir göstərməkdə davam edir.

Avropa İttifaqında aviasiya yanacağı ilə bağlı mümkün çatışmazlıq yenidən narahatlıq doğurur. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol daha əvvəl Avropanın məhdud yanacaq ehtiyatlarına diqqət çəkmişdi. Hazırda bazarda sabitlik qorunsa da, hava nəqliyyatına yüksək tələbatın ilin ikinci yarısında təchizat problemləri yarada biləcəyi bildirilir. Avropa Komissiyası vəziyyəti yaxından izlədiyini açıqlayıb. Energetika üzrə komissar Dan Yorgensen üzv ölkələrin zərurət yaranacağı təqdirdə milli ehtiyatlardan istifadə edə biləcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Komissiya belə bir qərarın həyata keçirilməsində əlaqələndirici rol oynamağa hazırdır. Eyni zamanda, dünya enerji bazarlarında Brent markalı neftin qiymətinin 5 faizdən çox ucuzlaşması diqqət çəkib. Ekspertlər hesab edirlər ki, yanacaq bazarında baş verən dəyişikliklər yaxın aylarda Avropanın hava nəqliyyatı sektoruna birbaşa təsir göstərə bilər.

ABŞ energetika naziri Kris Rayt Hörmüz boğazından son 24 saatda 20 milyon barrel neftin keçdiyini bildirib. O, İranın mina təhlükəsinin enerji daşımalarının normallaşmasına mane olduğunu deyib. Məlumata görə, Hörmüz qlobal neft axınının əsas marşrutlarından biridir. Açıqlama enerji bazarlarında gərginlik fonunda verilib.

BMT baş katibi Antonio Quterreş Yaxın Şərqdəki münaqişənin “ən böyük enerji şoku” yaratdığını bildirib. O, inkişaf etməkdə olan ölkələrin borc, ərzaq və inkişaf böhranı ilə üzləşdiyini deyib. Quterreş diplomatik razılaşmanın müəyyən rahatlama verəcəyini, lakin təsirlərin uzun sürəcəyini vurğulayıb.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi İran nefti üzrə 60 günlük ümumi lisenziya verib. Qərar neft, neft-kimya və enerji məhsullarının satışını əhatə edir. Lisenziya avqustun 21-dək qüvvədə olacaq. ABŞ rəsmisi bunu İsveçrədəki danışıqlarla əlaqələndirib. İranın Hörmüz boğazında sərbəst tranzitə razılaşdığı bildirilir. Həmçinin BAEA müfəttişlərinin ölkəyə girişinə icazə veriləcək. Addım enerji və diplomatik proseslərə təsir göstərə bilər.

ABŞ və İran arasında ilkin razılaşmadan sonra Hörmüz boğazından 25 ticarət gəmisi keçib. Bu, aprel ayının ortasından bəri ən yüksək gündəlik göstəricidir. Boğazın açılması ticarət və enerji tədarükü üçün əhəmiyyətlidir. Gəmi keçidləri ABXMarine şirkətinin məlumatlarına əsaslanır. Razılaşma Hörmüzdən ticarət gəmilərinin təhlükəsiz keçidini təmin edir. Bu, regionda iqtisadi sabitliyə töhfə verir. Analitiklər boğazın açılmasını beynəlxalq ticarət üçün müsbət addım sayır. Sığorta və logistika şirkətləri də bu inkişafdan faydalanacaq.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı ləğv edib. CENTCOM dəniz hərəkətinə maneələrin aradan qaldırıldığını açıqlayıb. İran limanlarına giriş-çıxış artıq məhdudlaşdırılmır. ABŞ hərbi gəmiləri bölgədə qalmağa davam edəcək. Məqsəd razılaşmanın icrasına nəzarət etməkdir. Hörmüz boğazında ticarət axınının artacağı gözlənilir. Bu qərar regional dəniz təhlükəsizliyinə təsir edir. ABŞ–İran prosesində yeni mərhələ başlayır.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlama verib. O, 12,5 milyon barrel neftin boğazdan keçdiyini bildirib. Bu göstərici memorandumdan sonra qeydə alınıb. Vens enerji axınının bərpa olunduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal neft ticarətində mühüm rol oynayır. ABŞ rəsmisi razılaşmanın sabitliyə töhfə verdiyini deyib. Enerji bazarında vəziyyətin yaxşılaşdığı vurğulanıb. Mövzu qlobal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətlidir.