İraqın Kürdüstan bölgəsində neft hasilatı pilotsuz uçuş aparatı hücumlarından sonra bərpa edilib. Bölgədə gündəlik hasilat hazırda 220-230 min barel səviyyəsindədir. Hasilat neft şirkətlərinin fəaliyyətlərini yenidən bərpa etməsindən sonra yüksəlib. Şirkətlərin işindəki fasilələr ABŞ və İsrailin İranla müharibəsi dövründə həyata keçirilən hücumlarla əlaqələndirilir. Təhlükəsizlik problemləri bəzi şirkətlərin fəaliyyətlərini müvəqqəti dayandırmasına səbəb olmuşdu. Hazırda neft sektorunda fəaliyyətin tədricən normallaşdığı bildirilir. Bununla belə, hücumların hansı tərəf tərəfindən həyata keçirildiyi açıqlanmayıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin neft hasilatına gələcək təsiri hələ də əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.

İran parlamenti sədrinin müavini Əli Nikzad Xark adasındakı neft infrastrukturuna baxış keçirib. Səfər ABŞ-nin bir neçə ay davam edən hücumlarından sonra həyata keçirilib. İran rəsmisi adadakı neft obyektlərinin mövcud vəziyyəti ilə tanış olub. Xark adası İranın neft ixracı üçün strateji əhəmiyyət daşıyan əsas məntəqələrdən biridir. Ən yüksək fəaliyyət dövründə ölkənin ümumi neft ixracının təxminən 90 faizi bu ada vasitəsilə həyata keçirilib. Xark adasının gündə təxminən 1,5 milyon barel neftin ixrac üçün hazırlanması imkanına malik olduğu bildirilir. Buna görə adadakı infrastrukturun fəaliyyəti İranın neft gəlirlərinin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əli Nikzadın səfəri hücumlardan sonra neft obyektlərinin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi fonunda baş tutub.

İraqın neft naziri Bəssam Məhəmməd Xudeyr Hörmüz boğazı vasitəsilə neft ixracının 75 faiz azaldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, azalma ABŞ və İsrailin İranla müharibəsinin başlanmasından sonra qeydə alınıb. Müharibədən əvvəl İraq gündə təxminən 3,4 milyon barel neft ixrac edirdi. Hazırda ölkənin gündəlik neft hasilatı 2,7 milyon barel təşkil edir. İraq gündə 1,5-1,7 milyon barel neft ixrac edir. Bağdad neft ixracının Hörmüz boğazından həyata keçirilməsi ilə bağlı İranla danışıqlar aparır. Lakin nəzərdə tutulan mexanizm hələ fəaliyyətə başlamayıb. İraq hökuməti gələcəkdə neft ixracı marşrutlarının şaxələndirilməsinin vacibliyini vurğulayır.

BƏƏ-nin dövlət enerji şirkəti ADNOC Hörmüz boğazında gəmilərinə və əməkdaşlarına qarşı hücumların fəaliyyətinə ciddi təsir göstərdiyini açıqlayıb. Şirkətin məlumatına görə, münaqişə başlayandan bəri 15 gəmi hücuma məruz qalıb, nəticədə bir ekipaj üzvü ölüb, 20 nəfər yaralanıb. ADNOC təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirdiyini və müştərilər qarşısındakı öhdəliklərini yerinə yetirməyə çalışdığını bildirib.

Qətərə məxsus LNG tankeri üç həftədən sonra ilk dəfə Hörmüz boğazından keçib. Tanker Tehranın təsdiqlədiyi marşrut üzrə hərəkət edib. Gəmi AIS sistemini aktiv saxlayaraq Oman körfəzinə daxil olub. Gəmi izləmə məlumatlarına görə, onun son təyinat məntəqəsi Pakistandır. Hadisə bölgədə enerji daşımalarının təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.

İran müharibə və atəşkəs dövründə 18 milyard ABŞ dolları dəyərində neft satdığını açıqlayıb. Neft naziri Möhsün Paknejad bildirib ki, bu gəlir büdcədə nəzərdə tutulan neft gəlirlərinin 60 faizindən çoxunu təmin edib. Tankerlərin hərəkəti ilə bağlı risklərin azalması ixracın artmasına kömək edib. Bunun sayəsində anbarlarda saxlanılan 100 milyon barrel xam neft və qaz kondensatının bir hissəsi satılıb. İran satışların istiqamətləri barədə məlumat açıqlamayıb. Məlumat hələlik müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Rəsmi Tehran bunu enerji sektorunun mühüm nəticəsi kimi qiymətləndirir.

Rusiyanın dövlət nüvə şirkəti Buşəhr Atom Elektrik Stansiyasına əməkdaşlarını geri göndərməyə hazırlaşır. Məlumata görə, işçilərin qayıdışı iyulun ortalarından başlayacaq. Şirkət stansiyada iki yeni enerji blokunun tikintisini davam etdirir. Buşəhr Atom Elektrik Stansiyası fevral ayında İrana qarşı həyata keçirilən hücumlardan sonra bir neçə dəfə zərbələrə məruz qalıb. Təhlükəsizlik səbəbindən aprel ayında təxminən 200 əməkdaş təxliyə edilmişdi. Hazırda vəziyyət yenidən qiymətləndirilir və əməkdaşların mərhələli şəkildə geri qayıtması planlaşdırılır. Buşəhr Atom Elektrik Stansiyası İranın enerji infrastrukturu üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti isə diqqətlə izlənilməkdə davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Şimali Dakota ştatında keçirilən mərasimdə Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, boğazı tərk edən gəmilərin sayı rekord həddə çatıb. Tramp çıxışı zamanı kommunizmi də ən böyük təhlükələrdən biri kimi qiymətləndirib. Açıqlama Teodor Ruzvelt Prezident Kitabxanasının açılış mərasimində səsləndirilib. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazındakı vəziyyət barədə əlavə məlumat verməyib. Onun sözləri bölgədə davam edən geosiyasi gərginlik fonunda diqqət çəkib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri hesab olunur.

Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi Niderlandın xarici işlər naziri Tom Berendsen ilə telefon danışığı aparıb. Tərəflər Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının bərpası istiqamətində görülən diplomatik işləri müzakirə ediblər. Danışıq zamanı enerji, nəqliyyat və təchizat zəncirlərində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də gündəmdə olub. Məlumat Omanın Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən yayılıb. Tərəflər regional sabitliyin iqtisadi əlaqələr üçün əhəmiyyətini vurğulayıblar. Görüşdə logistika sahəsində koordinasiyanın artırılması məsələləri də müzakirə edilib. Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunması əsas mövzulardan biri olub.

Avropa İttifaqı artıq Azərbaycanın ən böyük sərmayəçisi və ticarət tərəfdaşıdır.

Neft qiymətlərinin sürətlə aşağı düşməsi Avropa Mərkəzi Bankının qərarlarına təsir göstərə bilər. Sloveniya Mərkəzi Bankının rəhbəri Primoj Dolens bildirib ki, enerji qiymətlərindəki geriləmə quruma vəziyyəti daha ətraflı qiymətləndirmək üçün əlavə vaxt verir. Onun sözlərinə görə, bu səbəbdən növbəti qərarın sentyabr ayında açıqlanacaq iqtisadi proqnozlardan sonra verilməsi mümkündür. Avropa Mərkəzi Bankı iyun ayında enerji qiymətlərinin yaratdığı inflyasiya riskini azaltmaq üçün faiz dərəcələrini artırmışdı. Hazırda isə növbəti faiz artımının iyulda, yoxsa sentyabrda həyata keçiriləcəyi müzakirə olunur. Qərarın inflyasiya və iqtisadi göstəricilərdən asılı olacağı bildirilir. Enerji bazarındakı dəyişikliklər bankın siyasətinə təsir göstərməkdə davam edir.

Avropa İttifaqında aviasiya yanacağı ilə bağlı mümkün çatışmazlıq yenidən narahatlıq doğurur. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol daha əvvəl Avropanın məhdud yanacaq ehtiyatlarına diqqət çəkmişdi. Hazırda bazarda sabitlik qorunsa da, hava nəqliyyatına yüksək tələbatın ilin ikinci yarısında təchizat problemləri yarada biləcəyi bildirilir. Avropa Komissiyası vəziyyəti yaxından izlədiyini açıqlayıb. Energetika üzrə komissar Dan Yorgensen üzv ölkələrin zərurət yaranacağı təqdirdə milli ehtiyatlardan istifadə edə biləcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Komissiya belə bir qərarın həyata keçirilməsində əlaqələndirici rol oynamağa hazırdır. Eyni zamanda, dünya enerji bazarlarında Brent markalı neftin qiymətinin 5 faizdən çox ucuzlaşması diqqət çəkib. Ekspertlər hesab edirlər ki, yanacaq bazarında baş verən dəyişikliklər yaxın aylarda Avropanın hava nəqliyyatı sektoruna birbaşa təsir göstərə bilər.