Bəhreyndə İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu üçün casusluqda ittiham olunan üç nəfərə ömürlük həbs cəzası verilib. Bəhreyn Prokurorluğu onların İran qurumu ilə əməkdaşlıq etdiyini və ölkəyə qarşı fəaliyyətlərdə iştirak etdiyini bildirib. Körfəz ölkələri son dövrdə İranla əlaqəli olduğu iddia edilən şəbəkələrə qarşı tədbirləri sərtləşdirib. Manama həmçinin İranı dəstəkləyən şəxslərlə bağlı araşdırmaları artırıb. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi və regionda təhlükəsizlik narahatlıqlarının yüksəldiyi bir vaxtda baş verib.
#təhlükəsizlik
İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu İran rəhbərliyinə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İran İsrailə hücum edərsə, ölkəsi güclü cavab verəcək. Netanyahu əvvəlki kimi hücumlara səssiz qalmayacaqlarını deyib. İsrail Baş nazirinin açıqlaması regionda artan gərginlik fonunda səslənib. Tərəflər arasında son dövrlərdə qarşılıqlı hərbi təhdidlər davam edir. İran və İsrail arasında mümkün yeni eskalasiya beynəlxalq diqqət mərkəzindədir.
İran Britaniyanın SEPAH-ı təhlükəsizlik təhdidi kimi tanımaq qərarını pisləyib. Tehran bu addımı əsassız və məsuliyyətsiz adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi SEPAH-ın ölkənin rəsmi hərbi qurumu olduğunu bildirib. Britaniya isə SEPAH-a və onunla əlaqəli qrupa dəstəyi qadağan edib. London bu qərarın xarici dövlətlərin nəzarətində olan fəaliyyətlərin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb. İran daha əvvəl müxtəlif silahlı qruplara dəstək verdiyi ilə bağlı ittihamları rədd edib. Qərar iki ölkə arasındakı münasibətlərdə yeni gərginlik yaradıb.
Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer SEPAH-ın terror təşkilatı kimi tanınması prosesini sürətləndirməyə çalışır. Bu məsələ ilə bağlı əvvəlki hökumətlər də təşəbbüslər irəli sürüb, lakin hüquqi maneələr səbəbindən qərar qəbul edilməyib. Əsas çətinlik SEPAH-ın İran dövlətinin rəsmi strukturlarından biri olması ilə bağlıdır. Starmer aprel ayında bununla bağlı qanun layihəsini parlamentə təqdim edib. Britaniya hökuməti yeni qərarın İranın ölkə daxilində fəaliyyətinin artması ilə bağlı olduğunu bildirir. Rəsmi şəxslər yəhudi və İsraillə əlaqəli obyektlərə qarşı hücumları nümunə göstərirlər. SEPAH-la bağlı qərarın Britaniyanın Tehran siyasətinə təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Livan İsraillə keçiriləcək növbəti danışıqlarda iştirak edəcəyini təsdiqləyib. Görüşün Romanın ev sahibliyi ilə keçirilməsi planlaşdırılır. Livan nümayəndə heyətində hərbçilər olmayacaq. Daha əvvəl ABŞ nümayəndə heyəti ilə görüşdə Livan Ordusu İsrailin geri çəkiləcəyi ərazilərə yerləşməyə hazır olduğunu bildirib. Danışıqlarda təhlükəsizlik və sərhəd bölgəsində vəziyyətin müzakirəsi gözlənilir. Tərəflər əvvəlki razılaşmaların icrasını da nəzərdən keçirəcəklər. Görüşün bölgədə gərginliyin azaldılmasına töhfə verməsi gözlənilir. ABŞ prosesdə vasitəçilik rolunu davam etdirir.
ABŞ və Livan nümayəndə heyətləri Beyrutda görüş keçiriblər. Görüşdə Livanın cənubunda yaradılması planlaşdırılan ilk sınaq zonasının icrası müzakirə olunub. Danışıqlar ABŞ nümayəndə heyətinin Beyruta səfəri çərçivəsində baş tutub. Çərçivə sazişi ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə hazırlanıb. Saziş İsrail qüvvələrinin mərhələli şəkildə geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Təhlükəsizlik məsuliyyəti mərhələli şəkildə Livan Ordusuna veriləcək. Tərəflər bölgədə sabitliyin möhkəmləndirilməsini əsas məqsəd kimi qiymətləndirirlər. Danışıqların davam etdirilməsi planlaşdırılır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran tərəfindən ona qarşı sui-qəsd cəhdi baş verəcəyi təqdirdə cavab tədbirləri üçün əvvəlcədən göstərişlər verdiyini bildirib. Tramp İranın uzun müddətdir onu hədəf aldığını iddia edib və təhlükəsizlik məsələsində ciddi xəbərdarlıq verib. O, açıqlamasında İranın Ali lideri Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimində ona qarşı təhdid xarakterli çağırışların səsləndiyini qeyd edib. ABŞ lideri bildirib ki, mümkün hücum halında İranın “misli görünməmiş” cavabla üzləşəcəyini deyib. Trampın bu açıqlaması ABŞ-İran münasibətlərində gərginliyin yüksək olduğu və diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Tehran isə ABŞ-ın son addımlarını tənqid edərək özünü müdafiə hüququnu vurğulayır.
İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ölkəsinin İrana qarşı yenidən hərbi əməliyyat keçirməyə hazır olduğunu bildirib. O, İsrail ordusunun yüksək hazırlıq vəziyyətində saxlanıldığını və zərurət yaranarsa daha güclü zərbələr endirilə biləcəyini açıqlayıb. Kats İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin uzaq məsafələrdə fəaliyyət imkanlarını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, İranla bağlı hərbi kampaniya hələ tamamlanmayıb və yeni təhlükələrə qarşı hazırlıq davam edir.
İsrail ordusunun Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir hərbi qüvvələrin İran və Livan istiqamətində yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu açıqlayıb. O bildirib ki, yüzlərlə hava qüvvələri vasitəsi və on minlərlə hərbçi mümkün əməliyyatlara hazır saxlanılır. Zamir İsrailin bölgədəki hadisələri izlədiyini və ölkəyə qarşı hər hansı təhdidə cavab verəcəyini vurğulayıb.
İraqın Ərbil şəhərinin şimal-şərqində yerləşən İran kürd müxalif qrupuna məxsus düşərgəyə pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirildiyi bildirilir. Təhlükəsizlik mənbələri hücum nəticəsində itkilərin olmadığını açıqlayıb. Zərbələrin kim tərəfindən həyata keçirildiyi hələlik məlum deyil. Hadisə bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin gərgin olduğu bir vaxtda baş verib. İran kürd müxalif qrupları əvvəllər də müxtəlif hücumların hədəfi olub. İraq ərazisində baş verən bu insident regional qarşıdurmalar fonunda diqqət çəkir.
NATO liderləri Türkiyədə keçirilən Zirvə Toplantısında kollektiv müdafiə prinsipinə sadiqliklərini təsdiqləyiblər. Onlar bildiriblər ki, alyansa üzv ölkələrdən birinə edilən hücum bütün müttəfiqlərə qarşı hücum hesab olunur. Bu prinsip NATO-nun 5-ci maddəsində əksini tapır və alyansın əsas təhlükəsizlik təminatlarından biridir. Liderlər müttəfiqlərin təhlükəsizliyinin bölünməz olduğunu vurğulayıblar. Toplantıda müdafiə xərcləri və regional təhlükəsizlik məsələləri də müzakirə olunub. NATO-nun gələcək strategiyasında kollektiv müdafiənin əsas yer tutacağı bildirilib. Ankara Zirvə Toplantısı alyans daxilində həmrəyliyin nümayişi baxımından diqqət çəkib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı hərbi qarşıdurma zamanı NATO müttəfiqlərini qəsdən sınağa çəkdiyini açıqlayıb. O bildirib ki, məqsədi alyans ölkələrinin ABŞ-a dəstəyə nə dərəcədə hazır olduğunu öyrənmək idi. Tramp NATO üzvlərinin bir hissəsini müdafiə xərclərini kifayət qədər artırmamaqda da tənqid edib. O, ABŞ və İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyat zamanı bəzi müttəfiqlərin lazımi dəstəyi vermədiyini iddia edib. ABŞ Prezidenti alyans ölkələrinin kollektiv təhlükəsizlik sahəsində daha böyük məsuliyyət daşımalı olduğunu vurğulayıb. Bu açıqlamalar Ankara Zirvə Toplantısı öncəsi diqqət çəkən mövzulardan birinə çevrilib. Müdafiə xərcləri və müttəfiqlər arasında həmrəylik toplantının əsas gündəm məsələləri sırasında yer alır.