ABŞ Ədliyyə Nazirliyi TikTok-la uşaqların məxfiliyinin pozulması iddiaları üzrə 400 milyon dollarlıq razılaşma əldə edib. TikTok 13 yaşdan kiçik milyonlarla uşağın məlumatlarını valideyn razılığı olmadan toplamaqda ittiham edilirdi. Şirkətin məlumatların silinməsi tələblərini yerinə yetirmədiyi də iddialar arasında idi. Məhkəmə işi 2024-cü ildə başlanmışdı. Ədliyyə Nazirliyi TikTok-un son illərdə idarəetmə və məxfilik siyasətində mühüm dəyişikliklər etdiyini bildirib. Razılaşma 2019-cu ildə Federal Ticarət Komissiyası ilə əldə edilmiş əvvəlki razılıq qərarını da ləğv edir. TikTok hazırda ABŞ sərmayəçilərinin nəzarətində olan birgə müəssisədir, “ByteDance” isə 19,9 faiz paya sahibdir. Razılaşma keçmiş Federal Ticarət Komissiyası rəsmilərinin tənqidinə səbəb olub.
#TikTok
ABŞ apellyasiya məhkəməsi sosial şəbəkə şirkətlərinə qarşı minlərlə məhkəmə iddiasının davam etməsinə icazə verib. Meta, Google, TikTok və Snapchat platformalarının gəncləri asılı vəziyyətə salacaq şəkildə hazırlandığı iddia olunur. Şirkətlər istifadəçi məzmununa görə hüquqi müdafiə təmin edən qanunun bu iddialara da aid olduğunu bildirib. Məhkəmə isə şirkətlərin müraciətini vaxtından əvvəl hesab edib. Təxminən 2400 federal məhkəmə işi üzrə proses davam edəcək. İddiaları ştatlar, bələdiyyələr, məktəb rayonları və fərdi şəxslər qaldırıb. Onlar sosial şəbəkələrin gənclərin psixi sağlamlığına mənfi təsir etdiyini iddia edirlər. Qərar texnologiya şirkətlərinin gələcək hüquqi məsuliyyəti baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
TikTok ABŞ-ın təhlükəsizlik direktoru Uill Ferrell sentyabrın 15-də Konqresdə ifadə verəcək. Dinləmədə şirkətin Çinlə əlaqələri və məlumat təhlükəsizliyi məsələləri araşdırılacaq. ABŞ qanunvericiləri uzun müddətdir TikTok-un milli təhlükəsizlik riski yarada biləcəyini iddia edirlər. ByteDance ABŞ bölməsində müəyyən payını saxlayır. TikTok-un ABŞ fəaliyyəti yeni birgə müəssisə modeli ilə davam etdirilir. Məsələ ABŞ-Çin texnologiya rəqabətinin əsas mövzularından biri olaraq qalır.
Fransa parlamentinin komitəsi 15 yaşdan aşağı uşaqlar üçün sosial media qadağasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqləyib. Prezident Emmanuel Makron qadağanın sentyabr ayına qədər qüvvəyə minməsini istəyir. Yeni qaydalar sosial şəbəkələrdə yaş yoxlaması sistemlərinin tətbiqini tələb edəcək. Fransa Avstraliyanın ardınca belə məhdudiyyət tətbiq edən ölkələrdən biri ola bilər. Avropa İttifaqında da uşaqların sosial media istifadəsinə nəzarətin gücləndirilməsi müzakirə olunur. Qanun layihəsi parlament və Senatda ayrıca müzakirə ediləcək. Layihə məktəblərdə smartfon istifadəsinə də məhdudiyyət gətirə bilər.
Kiberbullinq — müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyaların, internetin və mobil rabitə vasitələrinin imkanlarından istifadə edilməklə həyata keçirilən sistematik zorakılıq növüdür. Bu hadisə hədəfə alınan şəxsi qorxutmaq, qəzəbləndirmək, ictimaiyyət qarşısında utandırmaq və ya onun mənəvi nüfuzuna xələl gətirmək məqsədi daşıyır. Texnologiya inkişaf etdikcə bu növ davranışlar sosial mediada, mesajlaşma tətbiqlərində, onlayn oyun platformalarında və mobil telefonlarda daha geniş yayılmağa başlamışdır.
Fransa uşaqlarını qorumaq üçün radikal addım atdı. Parlamentdə sabaha qədər davam edən marafon iclasda millət vəkilləri sosial media platformalarının uşaqlar üçün yaratdığı təhlükələrə qarşı "dur" deyib. Fransa Parlamenti bazar ertəsi günü 15 yaşından kiçik uşaqların sosial media platformalarından istifadəsini qadağan edən qanun layihəsini böyük səs çoxluğu ilə qəbul edib.
Sosial şəbəkələrə mümkün qadağalarla bağlı təzyiqlərin artdığı bir vaxtda “TikTok” Avropa üzrə istifadəçilər üçün gücləndirilmiş yaş yoxlama mexanizmlərini tətbiq etməyə hazırlaşır.
Avstraliyada 16 yaşdan kiçik uşaqların sosial mediaya girişini qadağan edən yeni qaydanın qüvvəyə minməsinə günlər qalmış, ABŞ-ın texnologiya şirkəti Meta, Facebook və İnstagramda təxminən yarım milyon hesabı bağlamağa başlayıb. 10 dekabrda tətbiq olunacaq qadağaya əsasən, Meta noyabr ayında etdiyi açıqlamadan sonra, bu gündən etibarən 16 yaşdan kiçik olduğunu müəyyən etdiyi istifadəçilərin hesablarını deaktiv etməyə başlayıb.
Gülümsəyən və hərbi formada olan gənc iraqlı Məhəmməd İmadın son TikTok videosu ağır texnika izləri ilə dağıdılmış bir sahədə çəkilmişdi. Arxa tərəfdə tüstü qalxırdı. Video ilə yanaşı “Mənə dua edin” sözləri və Rusiya bayrağı yerləşdirilmişdi. Bu, may ayında olub. Ondan sonra aylarla heç bir xəbər gəlmədi Məhəmməd İmaddan. Sadəcə şayiələr dolaşdı: Məhəmməd əsir alınıb, yaralanıb, xəstələnib və ya Ukraynanın pilotsuz uçuş aparatının zərbəsi ilə öldürülüb.
Avstraliyada 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial media qadağasına populyar forum saytı Reddit və canlı yayım platforması Kick də daxil edilib. ABC News-in xəbərinə görə, 10 dekabrdan qüvvəyə minəcək qadağa çərçivəsində indiyə qədər Facebook, X, Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram və Threads kimi ümumilikdə yeddi platforma hədəfə alınmışdı.
Rəqəmsal texnologiyaların həyatın hər sahəsinə nüfuz etməsi uşaqların oxuma vərdişlərinə ciddi təsir göstərir. UNESCO və TÜİK-in son hesabatları göstərir ki, uşaqların kitabla keçirdiyi vaxt ekran qarşısında sərf etdiklərinin 10 faizindən də azdır. Son illərdə müşahidələr göstərir ki, uşaqlar bir-birlərinə oxuduqları kitabları deyil, oynadıqları oyunları danışır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, cümə günü Çin Prezidenti Si Cinpinlə telefon danışığı apararaq TikTok-un ABŞ-da fəaliyyətini davam etdirməsinə imkan verəcək razılaşmanı yekunlaşdırmağı planlaşdırır. ABŞ lideri Çin ilə münasibətlərin “çox yaxşı” olduğunu vurğulasa da, Avropa ölkələrinin Pekinə qarşı daha yüksək gömrük rüsumları tətbiq etməsi halında Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsini dayandıra biləcəyini iddia edib.