ABŞ Prezidenti Donald Tramp Truth Social platformasında paylaşdığı açıqlamada müdafiə naziri Pit Heqsetə dəstəyini ifadə edib və İrana qarşı aparılan hərbi əməliyyatların "çox yaxşı getdiyini" bildirib. Tramp əməliyyatların məqsədinin İranın nüvə silahına sahib olmasının qarşısını almaq olduğunu vurğulayıb. İran tərəfi hələlik bu açıqlamaya rəsmi reaksiya verməyib.
#Donald Tramp
Kanadanın Baş naziri Mark Karni ölkəsinin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə dəstəyinin davam edəcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Kanada məhkəməni maliyyə, kadr və siyasi baxımdan dəstəkləyir və bu mövqeyini dəyişməyəcək. Karni qlobal qeyri-sabitlik şəraitində BCM-nin rolunun artdığını vurğulayıb. Bu açıqlama ABŞ-nin BCM-yə qarşı tənqidləri və bəzi məhkəmə rəsmilərinə tətbiq etdiyi sanksiyalar fonunda səsləndirilib.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ölkəsinin təhlükəsizliyinin heç bir razılaşmanın predmeti olmadığını bildirib. O, Donald Trampı İsrailin Ağ evdəki ən böyük dostu adlandırsa da, İsrailin təhlükəsizliyi üçün lazım olan bütün addımları "razılaşma ilə və ya razılaşma olmadan" atacağını vurğulayıb. Açıqlama Romada İsrail–Livan danışıqlarının davam etdiyi və Livanın cənubunda hərbi əməliyyatların sürdüyü bir vaxtda verilib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian HƏMAS rəhbərliyi ilə telefon danışığında Tehranın Qəzza danışıqlarında Fələstin tərəfinin qəbul edəcəyi bütün qərarları dəstəkləyəcəyini bildirib. Bu açıqlama Donald Trampın HƏMAS-ın silahsızlanmağa razılaşdığı barədə iddiasından sonra verilib. İsrail HƏMAS tam silahsızlaşdırılmadan Qəzzadan çıxmayacağını bildirir, HƏMAS isə İsrail qoşunlarının tam geri çəkilməsini əsas şərt kimi irəli sürür. Baş nazir Benyamin Netanyahu isə Trampın planını qəbul etmədiklərini açıqlayıb.
İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin üzvü İsmayıl Kövsəri Donald Trampın İranla danışıqlara dair açıqlamalarını ziddiyyətli və etibarsız adlandırıb. O bildirib ki, Tramp Hörmüz boğazının açıq olduğunu 75 dəfə, İranın məğlub olduğunu 106 dəfə və Tehranla razılaşmanın yaxın olduğunu 88 dəfə bəyan edib. Kövsərinin sözlərinə görə, bu açıqlamalar reallığı əks etdirmir. İran rəsmiləri Vaşinqtonla birbaşa danışıqlar aparıldığı barədə iddiaları yenidən təkzib ediblər.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu HƏMAS tam silahsızlaşdırılmadan İsrail ordusunun Qəzza zolağındakı mövqelərindən geri çəkilməyəcəyini bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, Tramp administrasiyası HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və Qəzzanın hərbsizləşdirilməsinə nail ola biləcəyini düşünür. Netanyahu isə bildirib ki, İsrail üçün əsas şərt HƏMAS-ın tam silahsızlaşdırılmasıdır və bu baş vermədən ordunun geri çəkilməsi mümkün deyil.
Anthropic şirkəti Mariano-Florentino Kuelyarı ilk qlobal məsələlər üzrə direktoru təyin edib. O, ABŞ hökuməti və şirkətin fəaliyyət göstərdiyi ölkələrlə əlaqələrin inkişafına rəhbərlik edəcək. Kuelyar daha əvvəl Barak Obama administrasiyasında çalışıb və Anthropic-in Uzunmüddətli Fayda Fondunda təmsil olunub. Şirkət onun dövlət idarəçiliyi və süni intellekt siyasəti sahəsindəki təcrübəsinin qlobal tənzimləmə məsələlərində mühüm rol oynayacağını bildirir. Bu təyinat Tramp administrasiyası ilə süni intellektin tənzimlənməsi ətrafında davam edən müzakirələr fonunda baş verib.
Ağ Evdə Meta, Anthropic, Google və OpenAI nümayəndələrinin iştirakı ilə qabaqcıl süni intellekt modellərinin təhlükəsizliyi müzakirə olunacaq. Görüşün əsas mövzusu bu modellərin kiberhücum imkanlarının hökumət tərəfindən könüllü əsasda sınaqdan keçirilməsidir. OpenAI və Anthropic-in son təhlükəsizlik insidentləri ABŞ-da narahatlıqları artırıb. Beş demokrat senator isə bu testlərin qanunla məcburi hala gətirilməsinə çağırış edib. Onlar ABŞ-nin Çinlə texnoloji rəqabətdə balanslı tənzimləmə siyasəti yürütməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Qlobal bazarda neftin ucuzlaşması ABŞ-da yanacaq qiymətlərinə hələlik təsir göstərməyib. Ekspertlər bildirirlər ki, beynəlxalq qiymət dəyişikliklərinin pərakəndə satış qiymətlərinə əks olunması adətən bir həftə və ya daha uzun çəkir. Yüksək aviabilet qiymətlərinə görə yay tətilinə avtomobillə gedən amerikalılar bahalı yanacaqla üzləşirlər. Donald Tramp isə yanacaq qiymətlərinin enməsinin inflyasiyanı azaltmaq və seçkilər öncəsi iqtisadi vəziyyəti yaxşılaşdırmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını hesab edir.
Beynəlxalq Siyasət Mərkəzinin eksperti Neqar Mürtəzəvi Donald Trampın başladığı müharibənin siyasi tələsinə düşdüyünü bildirib. O hesab edir ki, İranın göstərdiyi müqavimət və Hörmüz boğazındakı strateji mövqeyi ABŞ üçün münaqişənin dəyərini artırıb. Mürtəzəvinin sözlərinə görə, amerikalıların əksəriyyəti müharibənin başa çatmasını istəyir. Ekspert qeyd edib ki, Tramp qələbə görüntüsü olmadan münaqişəni bitirərsə, bunu siyasi uğursuzluq kimi qəbul edə bilər. O vurğulayıb ki, müharibə uzandıqca həm siyasi, həm də iqtisadi xərclər artır.
Yaxın Şərq üzrə ekspert Rufiz Hafizoğlu hesab edir ki, İran–ABŞ qarşıdurması yeni mərhələyə keçərək İranın ərəb və ümumilikdə İslam dünyası ilə üz-üzə qoyulması ssenarisinə doğru inkişaf edir. Onun sözlərinə görə, ABŞ ilə aparılan mümkün danışıqların taleyi İran prezidentindən deyil, Ali Rəhbər Əli Xamenei və SEPAH rəhbərliyinin qərarlarından asılıdır. Ekspert həmçinin Tehranın ABŞ ilə danışıqlar aparmasını, lakin digər ölkələrin İsraillə təmaslarını tənqid etməsini İranın xarici siyasətində ikili standartların göstəricisi kimi qiymətləndirir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən ödəniş almasına icazə verməyəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, boğazdan keçid azad olmalıdır. Tramp ABŞ-ın bölgəyə tam nəzarət etdiyini və keçid haqqı məsələsinin gündəmdə olmadığını iddia edib. O, həmçinin ABŞ-ın blokada tətbiq etdiyini bəyan edib. İran isə daha əvvəl ABŞ-la birbaşa danışıqlar aparılmadığını açıqlamışdı. Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik diplomatik müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır.