İran Yaxın Şərqdə mobil şəbəkələr vasitəsilə ABŞ hərbi personalının yerlərini izləyib. Londonun “Financial Times” qəzeti məlumatın “Mobile Surveillance Monitor” tədqiqatına əsaslandığını qeyd edir. ABŞ qanunvericiləri smartfon reklam texnologiyası və roaming sistemlərinin hərbi heyəti həssas vəziyyətə qoyduğunu bildiriblər. İranın bu üsullardan istifadə edərək ABŞ personalını izlədiyi, xüsusilə Şimali İraq Kürd bölgəsində kommersiya məlumat bazaları vasitəsilə izləmə aparıldığı vurğulanır. Ekspertlər İranın real vaxt rejimində məlumat toplamaq imkanlarını təsdiqləyirlər. Bu, regionda kiber təhlükəsizlik və hərbi fəaliyyət üçün ciddi risk hesab olunur.
#Yaxın Şərq
Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd Əl-Busaydi İrana qarşı müharibəni “fəlakət” adlandırıb. O bildirib ki, əməliyyat rəsmi məqsədlərinə nail olmayıb və BMT mandatına malik deyil. Nazir hesab edir ki, bu müharibə Körfəz regionunda təhlükəsizlik yanaşmalarının yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb ola bilər. Onun sözlərinə görə, daha ədalətli və effektiv regional sistem qurmaq üçün imkan yarana bilər. Əl-Busaydi region üçün əsas təhlükələrin Tehrandan deyil, Tel-Əvivdən gəldiyini bildirib. Açıqlama ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi bir vaxtda verilib. Oman uzun müddətdir regional dialoq və diplomatik həll yollarını dəstəkləyən ölkələrdən biri kimi çıxış edir.
Husilər Səna hava limanına hücuma cavab olaraq Səudiyyə Ərəbistanının mühüm infrastruktur obyektlərini hədəf ala biləcəklərini bildiriblər. Husilərin siyasi bürosunun üzvü Məhəmməd əl-Buxeyti bu barədə açıqlama verib. O, hücumun cavabsız qalmayacağını deyib. Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti hava limanına zərbənin İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb. Husilər isə bu addımı təxribat kimi qiymətləndiriblər. Bölgədə yeni eskalasiya ehtimalı beynəlxalq diqqət mərkəzindədir. Gərginliyin artmasının Yəmən və Körfəz ölkələrinə təsir göstərə biləcəyi bildirilir.
BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi elçisi Hans Qrundberq ölkədə vəziyyətin pisləşməsindən narahat olduğunu bildirib. Yəmən hökuməti husilərin nəzarətində olan Səna hava limanına zərbə endirdiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumatlara görə, hücum İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıyıb. Yəmən bütün hava limanlarını növbəti göstərişə qədər bağlayıb. Hökumət ölkənin hava məkanının pozulmasına icazə verməyəcəyini bildirib. BMT nümayəndəsi tərəfləri təmkinli davranmağa çağırıb. O, qarşıdurmanın daha geniş regional böhrana çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrail hücumları nəticəsində ölənlərin sayının 4 324 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Yaralananların sayı isə 12 221 nəfərdir. Hücumların martın 2-dən davam etdiyi bildirilib. İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq Livanın cənubunda əməliyyatlarını davam etdirdiyi qeyd olunur. Livan və İsrail nümayəndələri gələn həftə İtaliyada danışıqlar keçirəcək. Görüşlərin məqsədi bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin müzakirəsidir. Beynəlxalq tərəflər qarşıdurmanın daha da genişlənməməsinə çağırırlar.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran ərazisində hərbi zərbə həyata keçirildiyini açıqlayıb. Məlumata görə, hədəflər arasında İran sualtı qayığı və gəmi texniki xidmət obyekti olub. ABŞ ordusu əməliyyatın bazar günü həyata keçirildiyini bildirib. Zərbənin nəticələri barədə əlavə məlumat verilməyib. Hadisə ABŞ-İran gərginliyinin artdığı bir dövrə təsadüf edir. Hörmüz boğazı ətrafında qarşıdurma tərəflər arasında əsas mübahisə mövzularından biri olaraq qalır. Beynəlxalq ictimaiyyət bölgədə yeni eskalasiya ehtimalını diqqətlə izləyir.
İsrail qüvvələrinin Qəzza şəhəri yaxınlığında fələstinliləri hədəfə aldığı bildirilib. Hücum nəticəsində bir neçə nəfərin ağır yaralandığı açıqlanıb. Hadisə Əl-Təvam bölgəsində baş verib. Fələstin mənbələri Qəzza zolağının mərkəzi hissəsində də bir nəfərin İsrail qüvvələrinin atəşi nəticəsində yaralandığını bildirib. Fələstin Səhiyyə Nazirliyi 2023-cü ilin oktyabrından bəri ölənlərin sayının 73 min 231 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Yaralananların sayının 173 min 686 nəfər olduğu qeyd edilib. Bölgədə humanitar böhran davam edir.
İsrail ordusunun Livanın cənubundakı Kfar Şuba kəndinə artilleriya zərbəsi endirdiyi bildirilib. Hadisə Nəbatiyyə bölgəsində baş verib. Eyni ərazidə daha əvvəl də artilleriya atəşləri qeydə alınıb. İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq Livana qarşı hücumlarını davam etdirdiyi qeyd olunur. Zərbə Livan-İsrail danışıqları ərəfəsində baş verib. Livan Səhiyyə Nazirliyi martın 2-dən bu yana 4 min 300-dən çox insanın öldüyünü açıqlayıb. Bölgədə humanitar vəziyyət və təhlükəsizlik narahatlıqları davam edir.
Yəməndə İran sərnişin təyyarəsinin Səna Beynəlxalq Hava Limanına enişi ilə bağlı yeni məlumat yayılıb. Bildirilir ki, iki həftə əvvəl döyüş təyyarələri həmin təyyarəni ələ keçirməyə çalışıb. Lakin cəhd uğursuz olub və İran təyyarəsi hava limanına enə bilib. Son hücumlar nəticəsində isə uçuş-enmə zolağına zərər dəydiyi üçün təyyarə eniş edə bilməyib. Hadisədən sonra husilərin nəzarətində olan Səna hökumətinin cavab verəcəyi gözlənilir. Yəməndə vəziyyət yenidən gərginləşir. Bölgədə həm beynəlxalq səviyyədə tanınan hökumət, həm də Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən təhlükəsizliklə bağlı xəbərdarlıqlar davam edir.
İran silahlı qüvvələri ABŞ-ın Hörmüz boğazına müdaxiləsinə icazə verməyəcəklərini açıqlayıb. İranın Xatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Qərargahının sözçüsü İbrahim Zülfüqari Vaşinqtona xəbərdarlıq edib. Tehran ABŞ ilə əməkdaşlıq edən ölkələri də hədəfə alıb. İran bildirib ki, hər hansı təhlükəsizlik pozuntusuna sərt cavab veriləcək. Rəsmi Tehran ABŞ-a dəstəyi İranın suverenliyinə qarşı addım kimi qiymətləndirir. İran rəsmisi müharibənin bütün regiona yayıla biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik beynəlxalq təhlükəsizlik baxımından əsas narahatlıq olaraq qalır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranı müvəqqəti razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. O, ABŞ-ın İrana qarşı daha güclü zərbələr endirəcəyini bildirib. Tramp İranla əvvəlki razılaşmaların da pozulduğunu iddia edib. Ağ Ev rəhbərinin açıqlaması ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı dövrə təsadüf edib. Tərəflər arasında son günlər qarşılıqlı hücumlar və sərt bəyanatlar müşahidə olunur. Beynəlxalq ictimaiyyət bölgədə vəziyyətin daha da gərginləşməsindən narahatdır. ABŞ və İran münasibətlərində yeni mərhələnin yarana biləcəyi bildirilir.
Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti İran və husiləri ölkənin hava məkanını pozmaqda ittiham edib. Müdafiə naziri Tahir əl-Aqili belə addımlara cavab veriləcəyini bildirib. Prezident Rəhbərlik Şurası Yəmənin suverenliyinin dəfələrlə pozulduğunu açıqlayıb. Hökumət husilərin İran reysini hüquqi çərçivələrdən kənar qəbul etdiyini iddia edib. Rəsmi Səna bu addımı dövlət institutlarına qarşı hörmətsizlik kimi qiymətləndirib. Şuranın sədri Rəşad Məhəmməd əl-Əlimi husiləri eskalasiyaya görə məsul tutub. Yəməndə husilərlə hökumət qüvvələri arasında qarşıdurma 2015-ci ildən davam edir.