#Avropa İttifaqı (Aİ)

ABŞ-ın “Washington Post” nəşri iddia edir ki, Macarıstan rəhbərliyi uzun illər ərzində Avropa İttifaqı Şurasının iclaslarında müzakirə olunan məxfi məlumatları Rusiyaya ötürüb. İddialara əsasən, Macarıstanın xarici işlər naziri Peter Siyarto Aİ toplantılarının fasilələri zamanı Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovla əlaqə saxlayaraq danışıqların kulis detalları barədə məlumat verib və hətta tövsiyələr irəli sürüb.

Avropa İttifaqı (Aİ) füzyon enerjisi, nüvə texnologiyaları və bu sahədə kadr potensialını dəstəkləmək üçün 330 milyon avro vəsait ayıracaq. Aİ Komissiyası 2026-2027-ci illəri əhatə edən Avropa Atom Enerjisi Birliyinin (Euratom) Tədqiqat və Təlim Proqramının qəbul edildiyini açıqlayıb. Proqramın nüvə tədqiqatlarını və innovasiyaları dəstəkləyərək Aİ-nin enerji müstəqilliyini, rəqabət qabiliyyətini və texnoloji liderliyini artırmağı hədəflədiyi bildirilir. Aİ-nin 2050-ci ilə qədər "karbon-neytral" olmaq hədəfinə uyğun hazırlanan bu proqram təmiz enerji texnologiyalarının inkişafına töhfə verəcək.

Avropa İttifaqına (Aİ) üzv ölkələrin liderləri 19 mart tarixində Belçikanın paytaxtı Brüsseldə bir araya gələrək Yaxın Şərqdə artan gərginliyi, İrana qarşı hərbi hücumları və bu hadisələrin enerji qiymətləri ilə enerji təhlükəsizliyinə təsirini müzakirə edəcəklər. Aİ Şurasının sədri Antonio Kostanın rəhbərlik edəcəyi sammitdə Avropa Komissiyasının rəhbəri Ursula fon der Lyayen və Aİ-nin xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaja Kallas da iştirak edəcək.

Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda Hörmüz boğazı Avropa üçün yalnız enerji təhlükəsizliyi deyil, həm də ərzaq istehsalı və qlobal ticarət baxımından həyati rol oynayır. Hörmüz boğazı dünya üzrə neft daşımalarının təxminən 20 faizinin həyata keçirildiyi əsas enerji arteriyasıdır və onun bağlanması qlobal bazarlarda ciddi sarsıntılar yaradır.

Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyası Yaxın Şərqdə artan gərginliklə bağlı rəsmi bəyanat yayaraq, Tehranı regiondakı siyasətində köklü dəyişikliklər etməyə çağırıb. Aİ Komissiyasının Xarici Əlaqələr üzrə sözçüsü Anuar El Anuni gündəlik mətbuat konfransında bildirib ki, bütün region uzanan müharibədən ciddi zərər görə bilər. Sözçü qeyd edib ki, Aİ hər zaman diplomatik həll yolunu dəstəkləyib və İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını alacaq qalıcı həll üçün bütün diplomatik vasitələrdən istifadə etməyə davam edəcək. "Biz tərəfdaşlarımızla yaxın təmasdayıq, lakin Tahranın da davranışlarını səmimi şəkildə dəyişməsi zəruridir" – deyə o əlavə edib.

Macarıstan Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı 20-ci sanksiyalar paketini dəstəkləmək üçün əsas şərt irəli sürüb. Nazir sosial şəbəkədə yayımladığı müraciətdə qeyd edib ki, Macarıstan öz enerji təhlükəsizliyi maraqlarını nəzərə almadan qəbul edilən qərarları dəstəkləməyəcək. Siyarto vurğulayıb ki, “Drujba” kəməri vasitəsilə Macarıstana neft tədarükü bərpa edilməzsə, Budapeşt Avropa İttifaqının 20-ci sanksiya paketinə razılıq verməyəcək.

Avropa İttifaqı (Aİ) məlumat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən deputatların və əməkdaşların xidməti cihazlarında süni intellekt funksiyalarını deaktiv edib. “Politico” nəşrinin məlumatına görə, Aİ-nin informasiya texnologiyaları bölməsi süni intellekt tətbiqləri olan cihazlarda kibertəhlükəsizlik və məlumatların qorunmasının tam təmin edilə bilməyəcəyi qənaətinə gəlib. Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, bəzi süni intellekt funksiyaları tapşırıqları yerinə yetirmək üçün bulud xidmətlərindən istifadə edir və məlumatları cihazdan kənara ötürür.

Afrika İttifaqı Komissiyasının sədri Mahmud Əli Yusif şənbə günü təşkilatın Efiopiyanın paytaxtı Əddis-Əbəbədə keçirilən 39-cu sammitinin açılışında Fələstin xalqının "məhv edilməsinə" son qoyulmalı olduğunu bildirib. Afrika İttifaqı Komissiyasının sədri Mahmud Əli Yusif şənbə günü təşkilatın Efiopiyanın paytaxtı Əddis-Əbəbədə keçirilən 39-cu sammitinin açılışında Fələstin xalqının "məhv edilməsinə" son qoyulmalı olduğunu bildirib.

Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının genişlənmə üzrə məsul üzvü Marta Kos sabah Türkiyəyə rəsmi səfər edəcək və Xarici İşlər naziri Hakan Fidan ilə görüşəcək. Görüşdə nazir Fidanın Aİ-yə tam üzvlüyün Türkiyə üçün strateji hədəf olaraq qaldığını vurğulaması və birliyin Türkiyəyə qarşı qərəzsiz, ədalətli yanaşma nümayiş etdirməsinin vacibliyini diqqətə çatdırması gözlənilir. Türkiyə tərəfi ikitərəfli münasibətlərdəki mövcud tıxacların aradan qaldırılması üçün qurumsal və çoxşaxəli əməkdaşlıq çərçivəsinin yaradılmasını tələb edəcək.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Almaniya kansleri Fridrix Mertsin son açıqlamalarına sərt reaksiya verib. Nazir Almaniyanın bir vaxtlar Avropanın inkişafının “mühərriki” olduğunu, lakin hazırda “geriləmənin mühərrikinə” çevrildiyini bildirib. İran XİN rəhbəri Almaniya kanslerini siyasi sadəlövhlükdə və məsuliyyətsiz mövqedə ittiham edib. O, 2025-ci ilin iyununda İsrailin zərbələri nəticəsində min nəfərdən çox iranlının həlak olmasını xatırladaraq, həmin dövrdə Mertsin bu hadisələri “sevinc”lə qarşıladığını iddia edib. Əraqçi həmçinin kanslerin İranın guya “bir neçə həftəyə çökməsi” ilə bağlı açıqlamalarını reallıqdan uzaq adlandırıb.