BAKI, VOA, Nailə Babazadə

Avropa İttifaqı (Aİ) füzyon enerjisi, nüvə texnologiyaları və bu sahədə kadr potensialını dəstəkləmək üçün 330 milyon avro vəsait ayıracaq.

VOA xəbər verir ki, Aİ Komissiyası 2026-2027-ci illəri əhatə edən Avropa Atom Enerjisi Birliyinin (Euratom) Tədqiqat və Təlim Proqramının qəbul edildiyini açıqlayıb. Proqramın nüvə tədqiqatlarını və innovasiyaları dəstəkləyərək Aİ-nin enerji müstəqilliyini, rəqabət qabiliyyətini və texnoloji liderliyini artırmağı hədəflədiyi bildirilir. Aİ-nin 2050-ci ilə qədər "karbon-neytral" olmaq hədəfinə uyğun hazırlanan bu proqram təmiz enerji texnologiyalarının inkişafına töhfə verəcək.

Açıqlamada qeyd olunub ki, proqram çərçivəsində füzyon enerjisinin laboratoriya mərhələsindən elektrik şəbəkəsinə daşınması üçün 222 milyon avro investisiya qoyulacaq. Bu məqsədlə kommersiya baxımından əlverişli füzyon texnologiyalarının inkişafı və Avropada güclü təchizat zəncirinin yaradılması üçün yeni dövlət-özəl tərəfdaşlığı qurulacaq.

Bundan əlavə, nüvə füzyonu sahəsinə 108 milyon avro vəsait ayrılacaq. Bu fond radioaktiv tullantıların təhlükəsiz idarə olunması, radiasiyadan mühafizə, nüvə materialları innovasiyası və mövcud nüvə stansiyalarının uzunmüddətli təhlükəsiz istismarı kimi sahələrdə tədqiqatları dəstəkləyəcək.

Proqramın prioritetləri sırasına kiçik modulyar reaktorlar (SMR), qabaqcıl reaktor texnologiyaları və nüvə yanacaqları üzrə işlər də daxildir. Həmçinin nüvə sahəsində mütəxəssis kadrların artırılması məqsədilə təqaüd proqramları vasitəsilə yeni istedadlara dəstək veriləcəyi vurğulanıb.