ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla bağlı gərginlik fonunda müttəfiqlərə sərt mesaj ünvanlayıb. O qeyd edib ki, Vaşinqton bu ölkələrə artıq dəstək verməyəcək. Bu bəyanat ABŞ-ın müttəfiqləri ilə enerji və təhlükəsizlik sahəsində münasibətlərində yeni gərginlik yarada biləcək mesaj kimi qiymətləndirilir.

Bakı-Naxçıvan dəmir yolu layihəsinin başa çatdırılması da olduqca vacib bir elementdir.

Mən xüsusilə Azərbaycanın Avropa İttifaqı vətəndaşlarının İrandan təxliyəsində əvəzsiz yardım göstərməyini yüksək qiymətləndirirəm.

Avropa İttifaqı (Aİ) məlumat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən deputatların və əməkdaşların xidməti cihazlarında süni intellekt funksiyalarını deaktiv edib. “Politico” nəşrinin məlumatına görə, Aİ-nin informasiya texnologiyaları bölməsi süni intellekt tətbiqləri olan cihazlarda kibertəhlükəsizlik və məlumatların qorunmasının tam təmin edilə bilməyəcəyi qənaətinə gəlib. Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, bəzi süni intellekt funksiyaları tapşırıqları yerinə yetirmək üçün bulud xidmətlərindən istifadə edir və məlumatları cihazdan kənara ötürür.

Avropa İttifaqı (Aİ) tərəfindən maliyyələşdirilən Merlər Razılaşması – Şərq Tərəfdaşlığı yerli iqlim və enerji fəaliyyəti üzrə ən böyük təşəbbüslərdən birinə qoşulmağı nəzərdən keçirən bələdiyyələr üçün mövcud imkanlar haqqında daha bir maarifləndirici tədbir təşkil edib.

Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının genişlənmə üzrə məsul üzvü Marta Kos sabah Türkiyəyə rəsmi səfər edəcək və Xarici İşlər naziri Hakan Fidan ilə görüşəcək. Görüşdə nazir Fidanın Aİ-yə tam üzvlüyün Türkiyə üçün strateji hədəf olaraq qaldığını vurğulaması və birliyin Türkiyəyə qarşı qərəzsiz, ədalətli yanaşma nümayiş etdirməsinin vacibliyini diqqətə çatdırması gözlənilir. Türkiyə tərəfi ikitərəfli münasibətlərdəki mövcud tıxacların aradan qaldırılması üçün qurumsal və çoxşaxəli əməkdaşlıq çərçivəsinin yaradılmasını tələb edəcək.

Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaja Kallas Avropa Komissiyasının sədri Ursula von der Leyenin idarəetmə üslubundan narazılığını gizlətmir və onu özəl söhbətlərdə “diktator” adlandırır. Aİ rəsmilərinin bildirdiyinə görə, Kallasın rəhbərlik etdiyi Avropa Xarici Fəaliyyət Xidməti 2010-cu ildə yaradılsa da, qurumun səlahiyyətləri üzv dövlətlərin, xüsusilə də iri ölkələrin xarici siyasəti öz nəzarətlərində saxlamaq istəyi səbəbindən daim məhdud olub.

Avropa İttifaqı İranda davam edən etiraz aksiyalarına qarşı güc tətbiqini və insan hüquqlarının kobud pozulmasını pisləyən qətnamə layihəsini böyük səs çoxluğu ilə təsdiqləyib. səsvermədə 562 deputat lehinə, 9 deputat isə əleyhinə səs verib. Qətnamədə minlərlə etirazçının öldürülməsindən ciddi narahatlıq ifadə olunub və bu yanaşma müxalifəti boğmaq üsulunda “strateji məhvə” doğru təhlükəli keçid kimi qiymətləndirilib. Sənəddə həbsdə olan bütün etirazçıların, hüquq müdafiəçilərinin və jurnalistlərin dərhal və qeyd-şərtsiz azad edilməsi tələb olunur.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda (WEF) çıxışı zamanı ABŞ-ın Avropa ölkələrinə qarşı tətbiq etməyi planlaşdırdığı əlavə gömrük rüsumlarını "səhv" adlandırıb. O bildirib ki, Aİ və ABŞ ötən ilin iyulunda ticarət sazişi üzrə razılığa gəliblər və bu razılaşmaya sadiq qalmaq müttəfiqlik borcudur. Fon der Lyayen ABŞ-ın atdığı qeyri-ədalətli addımların yalnız rəqiblərin maraqlarına xidmət edəcəyini vurğulayaraq, Avropanın bu cür addımlara cavabının vahid və mütənasib olacağını qeyd edib.

İranda iqtisadi böhran fonunda genişlənən etiraz aksiyaları səbəbindən Almaniya, İtaliya, İspaniya, Portuqaliya və Polonya daxil olmaqla bir çox Avropa İttifaqı (Aİ) ölkəsi vətəndaşlarına təcili xəbərdarlıq edib. Ölkələrin xarici işlər nazirlikləri yanvarın 8-dən etibarən Tehranda şiddətlənən hadisələri nəzərə alaraq vətəndaşlarını mövcud imkanlarla İranı tərk etməyə və bu ölkəyə səfərlərdən çəkinməyə çağırıb. İspaniyanın xarici işlər naziri Jose Manuel Albares bölgədəki vəziyyəti "çox mürəkkəb" adlandıraraq birtərəfli xarici müdaxilənin İrana sabitlik gətirməyəcəyini və ölkənin dinc yolla demokratik gələcəyə addımlamasının vacibliyini vurğulayıb.

2026-cı il yanvarın 7-də ABŞ hərbçilərinin Rusiya bayrağı altında üzən “Marinera” adlı neft tankerini ələ keçirməsi sadəcə diplomatik qalmaqal deyil. Bu hadisə beynəlxalq nizamın yeni mərhələyə keçdiyini, burada hüquqla güc arasında tarazlığın pozulduğunu və İkinci Dünya müharibəsindən bəri ilk dəfə qlobal dəniz hüququnun sınağa çəkildiyini göstərir. Bir baxışda bu, sanki hüquqi səlahiyyətlərlə sanksiya siyasəti arasındakı ziddiyyət təsiri bağışlayır. Amma əslində söhbət ABŞ hegemonluğunun sərhədlərinin yoxlanılmasından, Rusiyanın isə öz bayrağını yalnız rəmzi deyil, həm də institusional səviyyədə qorumaq gücündən gedir.

Azərbaycan investorları Türkiyə üzərindən Afrika və Yaxın Şərq bazarlarına, eləcə də Gömrük İttifaqı çərçivəsində Avropa İttifaqının 27 ölkəsinin bazarlarına daha rahat çıxış imkanına malikdirlər.