Avropa İttifaqı ölkələrinin xarici işlər nazirləri İsrailin işğal olunmuş Fələstin ərazilərindəki məskənlərindən idxal olunan məhsullara mümkün qadağanı müzakirə edəcəklər. Müzakirələr Brüsseldə keçiriləcək və əsas məqsəd belə bir addıma Aİ daxilində kifayət qədər dəstəyin olub-olmadığını müəyyənləşdirməkdir. Aİ rəhbərliyi məskənlərlə ticarətin məhdudlaşdırılması üçün bir neçə variant təqdim edib. Üzv ölkələr arasında qərarın yekdilliklə, yoxsa səs çoxluğu ilə qəbul olunması məsələsində fikir ayrılığı qalır. İrlandiya, Niderland və İspaniya artıq İsrail məskənlərinə qarşı bəzi ticarət məhdudiyyətləri tətbiq edib. Məsələ İsrail-Fələstin münaqişəsi fonunda Aİ-nin xarici siyasət gündəmində mühüm mövzulardan birinə çevrilib.
#Avropa İttifaqı
Avropa İttifaqı ABŞ-dan mövcud ticarət razılaşmalarına əməl etməsini gözlədiyini bəyan edib. Avropa Komissiyasının sözçüsü Olof Gill bildirib ki, ötən il imzalanmış birgə bəyanat hər iki tərəf üçün qüvvədə qalır. Açıqlama Donald Trampın İspaniyanı tənqid etməsindən və bu ölkə ilə ticarət əlaqələrinin məhdudlaşdırılması barədə göstəriş verməsindən sonra səsləndirilib. Gill vurğulayıb ki, Avropa Komissiyası bütün üzv dövlətlərin maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edəcək. O, sabit və qarşılıqlı faydalı transatlantik ticarətin qorunmasının vacibliyini qeyd edib. Avropa İttifaqı ABŞ-ın götürdüyü öhdəliklərə sadiq qalacağına ümid etdiyini bildirib. Mövzu NATO Zirvə Toplantısı fonunda diqqət mərkəzindədir.
Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas İranın Bəhreyn, Küveyt və Hörmüz boğazı yaxınlığında gəmilərə qarşı hücumlarını pisləyib. O bildirib ki, bu addımlar əldə olunmuş razılaşmanı pozur və enerji tədarükünün bərpasını təhlükə altına salır. Kallas gələn bazar ertəsi Avropa İttifaqı ilə Körfəz ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin görüş keçirəcəyini açıqlayıb. Görüşdə Hörmüz boğazı və Qırmızı dənizdə gəmiçilik azadlığının qorunması əsas müzakirə mövzularından olacaq. Avropa İttifaqı regionda gərginliyin azaldılması və beynəlxalq dəniz yollarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsini vacib hesab edir. Enerji daşımalarının davamlılığı da əsas gündəm məsələlərindən biridir. Görüşün regional təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı bildirilir.
NATO-da yeni dövrə qədəm qoyulur və Türkiyə müdafiə sənayesi sahəsində qlobal mövqeyini daha da gücləndirməyi hədəfləyir. Bu barədə Türkiyənin vitse-prezidenti Cövdət Yılmaz bildirib. Onun sözlərinə görə, son illərdə Türkiyənin müdafiə sənayesi əhəmiyyətli transformasiya mərhələsindən keçib. Müdafiə və aviasiya sənayesi məhsullarının ixracı son bir il ərzində 11 milyard ABŞ dollarını ötüb. İxracın yarıdan çoxu NATO müttəfiqləri və Avropa İttifaqına üzv ölkələrə həyata keçirilib.
Misir yaxın günlərdə Avropa İttifaqının 5 milyard avroluq makromaliyyə yardım paketi çərçivəsində növbəti 1,5 milyard avroluq vəsaiti əldə etməyi gözləyir. Bu barədə Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülati Avropa İttifaqının Aralıq dənizi üzrə komissarı Dubravka Şuitsa ilə ölkənin yeni inzibati paytaxtında keçirdiyi birgə mətbuat konfransında məlumat verib.
Misir Avropa İttifaqından 1,5 milyard avro maliyyə yardımının yaxın günlərdə köçürüləcəyini gözləyir. Bu barədə Misirin xarici işlər naziri Qahirədə keçirilən mətbuat konfransında məlumat verib. Yardım 5 milyard avroluq makromaliyyə paketinin bir hissəsidir. Qalan vəsaitin iki tranşla ödəniləcəyi bildirilib. Avropa İttifaqı artıq 2 milyard avro ayırıb. Ödənişlərin payızın əvvəlinə qədər tamamlanması gözlənilir. Proqram 7,4 milyard avroluq daha geniş razılaşmanın tərkib hissəsidir.
Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi Berlində Çin səfirini çağıraraq Rusiyaya məxsus hərbçilərin Çin ərazisində təlim keçməsi ilə bağlı iddiaları müzakirə edib. Bu addım Avropa mediasında yayılan və kəşfiyyat məlumatlarına əsaslandığı bildirilən hesabatlardan sonra atılıb.
Portuqaliya hökuməti meşə yanğınları təhlükəsinin artması səbəbindən Avropa İttifaqı, İspaniya və Mərakeşdən əlavə yanğınsöndürmə təyyarələri üçün dəstək istəyib. Baş nazir Luiş Monteneqru bildirib ki, ölkə qarşıdakı günlərdə fövqəladə risklə üzləşəcək. Bir sıra bölgələrdə havanın temperaturu 40 dərəcəni keçib və qırmızı hava xəbərdarlığı elan olunub. Ölkədə xüsusi hazırlıq rejimi tətbiq edilir. Meşə ərazilərinə giriş məhdudlaşdırılıb və bəzi fəaliyyət növlərinə qadağa qoyulub. Hazırda altı meşə yanğını ilə mübarizə aparılır. Söndürmə işlərinə minlərlə əməkdaş, yüzlərlə texnika və onlarla təyyarə cəlb edilib.
Hörmüz boğazında hərəkətsiz qalan "Arista" gəmisi ilə bağlı yeni məlumatlar yayılıb. Dəniz daşımalarını izləyən qurumlar gəminin mart ayından bəri eyni ərazidə olduğunu bildirirlər. Məlumata görə, gəmi İranın neft daşıma sahəsində fəaliyyət göstərən iş adamı Məhəmməd Hüseyn Şamxaninin idarə etdiyi fəaliyyət şəbəkəsi ilə əlaqələndirilir. ABŞ və Avropa İttifaqı Şamxanini İran və Rusiyanın kölgə neft daşımaları şəbəkəsində mühüm rol oynamaqda ittiham edir. Gəminin son günlərdə deyil, aylar əvvəl hərəkətsiz qaldığı qeyd olunur. Hadisə Hörmüz boğazında təhlükəsizlik və gəmiçiliklə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Boğaz qlobal enerji daşımalarının əsas keçid məntəqələrindən biri hesab olunur.
Avropa İttifaqı ölkələrinin dövlət qurumları son illərdə İsrail şirkətləri ilə ümumi dəyəri 2,7 milyard avroya yaxın olan 194 müqavilə imzalayıb. Araşdırmada bu əməkdaşlığın Qəzza zolağında davam edən müharibəyə baxmayaraq davam etdiyi bildirilir. İspaniyanın bu dövrdə İsrail şirkətləri ilə 227 milyon avroluq 14 müqavilə bağladığı qeyd olunur. Ən iri müqavilə hava döyüş sistemlərinin alınması ilə bağlı olub. İspaniyanın polis qurumlarının da İsrail istehsalı olan qoruyucu jiletlər aldığı bildirilir. Məlumat Avropa ölkələrinin İsraillə iqtisadi əlaqələri ətrafında yeni müzakirələr yaradıb. Araşdırma dövlət satınalmalarının həcminin milyardlarla avro ilə ölçüldüyünü göstərir.
Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayen Cənubi Qafqazda sülhün dəstəklənməsi üçün 20 milyon avroluq yeni proqram elan edib. O bu barədə Prezident İlham Əliyevlə birgə mətbuata bəyanatı zamanı məlumat verib. Fon der Lyayenin sözlərinə görə, proqram regionda sülhün və sabitliyin möhkəmləndirilməsinə yönəlib. Təşəbbüs əməkdaşlığın inkişafına dəstək verməyi hədəfləyir. Açıqlama iyulun 1-də Bakıda keçirilən görüşdən sonra səsləndirilib. Proqramın icra mexanizmi ilə bağlı əlavə məlumat hələ açıqlanmayıb. Avropa Komissiyası regionda sülh gündəliyinə dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib.
Avropa İttifaqı artıq Azərbaycanın ən böyük sərmayəçisi və ticarət tərəfdaşıdır.