#Avropa İttifaqı

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İsrail və Livan arasında imzalanmış çərçivə sazişini müsbət qarşılayıb. O, bu razılaşmanı regionda gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm addım kimi dəyərləndirib. Fon der Lyayen ABŞ-ın vasitəçilik roluna görə təşəkkürünü bildirib. Onun sözlərinə görə, Yaxın Şərqdə sabitlik Livandakı vəziyyətdən birbaşa asılıdır. O, əsas mərhələnin silahlı qeyri-dövlət qrupların silahsızlaşdırılması olduğunu vurğulayıb. Avropa İttifaqı Livanın suverenliyinin qorunmasını və ərazi bütövlüyünün təmin olunmasını dəstəkləyir. Eyni zamanda, köçkünlər üçün 100 milyon avro humanitar yardım ayrıldığı açıqlanıb. Açıqlama regionda diplomatik proseslərin intensivləşdiyi bir dövrdə verilib.

Avropa İttifaqında aviasiya yanacağı ilə bağlı mümkün çatışmazlıq yenidən narahatlıq doğurur. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol daha əvvəl Avropanın məhdud yanacaq ehtiyatlarına diqqət çəkmişdi. Hazırda bazarda sabitlik qorunsa da, hava nəqliyyatına yüksək tələbatın ilin ikinci yarısında təchizat problemləri yarada biləcəyi bildirilir. Avropa Komissiyası vəziyyəti yaxından izlədiyini açıqlayıb. Energetika üzrə komissar Dan Yorgensen üzv ölkələrin zərurət yaranacağı təqdirdə milli ehtiyatlardan istifadə edə biləcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Komissiya belə bir qərarın həyata keçirilməsində əlaqələndirici rol oynamağa hazırdır. Eyni zamanda, dünya enerji bazarlarında Brent markalı neftin qiymətinin 5 faizdən çox ucuzlaşması diqqət çəkib. Ekspertlər hesab edirlər ki, yanacaq bazarında baş verən dəyişikliklər yaxın aylarda Avropanın hava nəqliyyatı sektoruna birbaşa təsir göstərə bilər.

Avropa İttifaqının diplomatik xidməti Livan ordusu və polisinə üç illik təlim və məsləhət missiyası təklif edib. Layihə sərhəd təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və dövlət nəzarətinin artırılmasını hədəfləyir. Plan sərhəd bölmələri, mobil qüvvələr və kəşfiyyat imkanlarının inkişafını nəzərdə tutur. Dəniz təhlükəsizliyi və liman idarəçiliyi də proqramın tərkibinə daxildir. Missiyanın başlaması üçün Aİ-nin 27 ölkəsinin razılığı tələb olunur.

Aİ-nin 40-dan çox hüquq alimi İsrailin işğal altındakı ərazilərdəki yaşayış məntəqələrindən idxala qadağa tətbiq edilməsini təklif edib. Onlar bunun ticarət siyasəti çərçivəsində hüquqi olaraq mümkün olduğunu bildiriblər. Mütəxəssislər belə qərarın üzv dövlətlərin yekdil razılığını tələb etmədiyini vurğulayıblar. Rəydə Rusiyadan qaz idxalına qoyulan məhdudiyyətlər presedent kimi göstərilib. Təklif Aİ-nin iyulun 13-də keçiriləcək iclası ərəfəsində gündəmə gəlib.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron qanunsuz miqrantlar üçün üçüncü ölkələrdə geri qaytarma mərkəzlərinin yaradılmasına qarşı olduğunu açıqlayıb. O bildirib ki, bu yanaşma nə effektivdir, nə də Avropanın prinsiplərinə uyğundur. Makron qanunsuz miqrasiyaya qarşı daha təsirli tədbirlərin tərəfdarı olduğunu vurğulayıb. Fransa lideri eyni zamanda Rusiyanın neft və təbii qaz sektoruna qarşı sanksiyaların sərtləşdiriləcəyini bəyan edib. O, ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu da mühüm addım kimi qiymətləndirib. Makronun sözlərinə görə, bu razılaşma bölgədə sabitliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Fransa Prezidenti İsrail qoşunlarının Livandan çıxarılmasını dəstəklədiklərini bildirib. O, Qəzzadakı humanitar vəziyyətin qəbuledilməz olaraq qaldığını da vurğulayıb.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İsraili Livanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyə çağırıb. O, bu bəyanatı Avropa İttifaqının zirvə toplantısından sonra keçirilən mətbuat konfransında səsləndirib. Fon der Lyayen ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu mühüm fürsət kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, razılaşma Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinə və regional təhlükəsizliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Avropa Komissiyasının sədri Livandakı vəziyyətin ciddi narahatlıq doğurduğunu bildirib. O, sabit və suveren Livanın Yaxın Şərqdə sülh üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fon der Lyayen Avropa İttifaqının Livan hakimiyyətinin silahsızlaşdırma siyasətini dəstəklədiyini qeyd edib. Antonio Koşta isə ABŞ-İran razılaşmasını bölgə üçün mühüm dönüş nöqtəsi adlandırıb.

Aİ xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas İsrail XİN başçısının əlaqələri kəsmə qərarına cavab verib. İsrail naziri Kallasın açıqlamalarını tənqid edərək əlaqələri dayandırdığını bildirib. Kallas Aİ və İsrail arasında dialoqun vacibliyini vurğulayıb. O, iki tərəf arasında çoxlu ortaq maraqlar olduğunu deyib. Kallas iki dövlətli həllin sülh üçün əsas yol olduğunu bildirib. Aİ rəsmisi İsrailin yaşayış məntəqələrini də tənqid edib. İsrail naziri isə qərarını geri götürməyəcəyini bildirib. Məsələ diplomatik gərginlik yaradıb.

Avropa İttifaqı ölkələri İtamar Ben-Qvirə qarşı sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı ortaq mövqe formalaşdıra bilməyib. Bu barədə Kaya Kallas məlumat verib. Onun sözlərinə görə, bəzi üzv dövlətlər sanksiyaların tətbiqini dəstəkləsə də, yekdil qərar qəbul olunmayıb. Məsələ Qəzzaya humanitar yardım aparmağa çalışan fəallarla bağlı hadisələrdən sonra gündəmə gəlib. Qərb ölkələri Ben-Qvirin paylaşdığı görüntüləri tənqid edib. Fəallar təhlükəsizlik qüvvələrinin zorakılığı ilə üzləşdiklərini bildiriblər. Fransa artıq Ben-Qvirin ölkəyə girişini qadağan edib. İtaliyada isə onun fəaliyyəti ilə bağlı araşdırma aparılır.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İrana qarşı sanksiyalarla bağlı mövqeni açıqlayıb. O bildirib ki, sanksiyaların ləğvi üçün əvvəlcə real dəyişikliklər baş verməlidir. Fon der Lyayenin sözlərinə görə, bu dəyişikliklər etibarlı və yoxlanıla bilən olmalıdır. Avropa İttifaqı yalnız bundan sonra məhdudiyyətlərin yumşaldılmasını nəzərdən keçirə bilər. O qeyd edib ki, sanksiyalar müxtəlif səbəblərlə tətbiq olunub. Bunlar insan hüquqları və kütləvi qırğın silahları ilə bağlı narahatlıqları əhatə edir. Avropa Komissiyasının sədri qərarların konkret vəziyyətə əsasən veriləcəyini vurğulayıb. Avropa İttifaqı gələcək addımlarını hadisələrin inkişafına uyğun müəyyənləşdirəcək.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ın hücumlarını qınayıb. O, Avropa İttifaqının xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas ilə telefon danışığı edib. Hücumlar İran və Tehran tərəfindən İordaniya, Bəhreyn və Küveytə yönəldilib. Əraqçi bunları BMT Nizamnaməsinin pozuntusu adlandırıb. Nazir əlavə edib ki, bu hərəkətlər atəşkəsi səmərəsiz edib. ABŞ bu nəticələrə görə məsuliyyət daşıyır. O, BMT üzv ölkələrinin susqunluğunu tənqid edib. Qlobal səssizlik regional və dünya təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərə bilər.

Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas bölgədə davam edən gərginliklə bağlı narahatlığını ifadə edərək tərəfləri yenidən danışıqlar prosesinə qayıtmağa çağırıb. Onun sözlərinə görə, hazırkı vəziyyət sülh danışıqları ilə kövrək atəşkəs arasında dəyişən təhlükəli mərhələdədir və münaqişənin yenidən genişmiqyaslı müharibəyə çevrilməsi bütün region üçün ciddi nəticələr yarada bilər. Nikosiyada keçirilən toplantıda çıxış edən Kallas diplomatik səylərin artırılmasının vacibliyini vurğulayıb və bütün tərəflərin siyasi həll yollarına üstünlük verməsinin zəruriliyini qeyd edib. Avropa İttifaqı rəsmisinin fikrincə, yalnız dialoq və qarşılıqlı anlaşma regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasına imkan yarada bilər.