#Avropa İttifaqı

Avropa İttifaqı Yəməndəki husiləri Qırmızı dənizdə hücumları dayandırmağa çağırıb. Kaya Kallas bu hərəkətlərin beynəlxalq gəmiçiliyə və dənizçilərin həyatına təhlükə yaratdığını bildirib. O, Səudiyyə Ərəbistanına qarşı dəniz mühasirəsi təhdidini regional sabitliyə birbaşa təhlükə adlandırıb. Husilər iki Səudiyyə neft tankerini vurduqlarını açıqlayıblar. Səudiyyənin rəhbərlik etdiyi koalisiya isə sərt cavab veriləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Gərginliyin dünya enerji tədarükünə təsir göstərə biləcəyi bildirilir. Avropa İttifaqı həm Hörmüz boğazında, həm də Qırmızı dənizdə gəmiçiliyin maneəsiz davam etməsini tələb edib.

Avropa İttifaqı Paramount-un Warner Bros. Discovery-ni almasına şərti razılıq verib. Razılığın əsas şərti Universal Pictures ilə mövcud distribüsiya əməkdaşlığının dayandırılmasıdır. Paramount-a Avropada 10 il müddətində Universal ilə yeni distribüsiya müqaviləsi bağlamaq qadağan edilib. Şirkət həmçinin Warner filmlərinin kinoteatrlarda nümayiş hüquqlarını öz distribütoruna ötürə bilməyəcək. Avropa Komissiyası bu addımların bazarda rəqabəti qorumaq məqsədi daşıdığını bildirib. Sövdələşmənin dəyəri 110 milyard dollar təşkil edir. Bu, qlobal media sektorunun ən iri satınalmalarından biri sayılır.

Avropa İttifaqının “Aspides” dəniz missiyası ABŞ, İsrail və Səudiyyə Ərəbistanı ilə əlaqəli gəmilərə Qırmızı dənizdən keçməməyi tövsiyə edib. Xəbərdarlıqda bu gəmilərin husilərin hücumuna məruz qalmaq təhlükəsinin daha yüksək olduğu bildirilib. Tövsiyənin Ədən körfəzindən keçən ticarət gəmilərinə də aid olduğu qeyd edilib. Husilər Səudiyyə Ərəbistanına qarşı dəniz blokadasına başladıqlarını açıqlayıblar. Qruplaşma bu addımı Yəmənə qarşı tətbiq olunduğu iddia edilən mühasirəyə cavab kimi təqdim edib. Xəbərdarlıqlardan sonra bir neçə neft daşıyan gəmi istiqamətini dəyişib. Səudiyyə Ərəbistanı husilərin qərarını pisləyərək gəmilərini qoruyacağını bəyan edib. Bölgədəki gərginliyin dünya ticarətinə və enerji daşımalarına mənfi təsir göstərə biləcəyi bildirilir.

Moldova parlamenti Vasile Tofanın rəhbərlik etdiyi yeni hökuməti təsdiqləyib. Yeni baş nazir iqtisadiyyatın bərpasını və Avropa İttifaqına inteqrasiyanı əsas məqsədlər kimi açıqlayıb. Hökumət proqramı “Avropa iqtisadiyyatı, effektiv dövlət” adlandırılıb. Moldova 2028-ci ilədək Aİ-yə üzvlük razılaşmasına, 2030-cu ilədək isə tam üzvlüyə hazırlaşmağı planlaşdırır. Prezident Maya Sandunun partiyası yeni hökuməti dəstəkləyib. Kabinet Avropa İttifaqı ilə danışıqları sürətləndirməyi qarşıya məqsəd qoyub.

Fransa parlamentinin komitəsi 15 yaşdan aşağı uşaqlar üçün sosial media qadağasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqləyib. Prezident Emmanuel Makron qadağanın sentyabr ayına qədər qüvvəyə minməsini istəyir. Yeni qaydalar sosial şəbəkələrdə yaş yoxlaması sistemlərinin tətbiqini tələb edəcək. Fransa Avstraliyanın ardınca belə məhdudiyyət tətbiq edən ölkələrdən biri ola bilər. Avropa İttifaqında da uşaqların sosial media istifadəsinə nəzarətin gücləndirilməsi müzakirə olunur. Qanun layihəsi parlament və Senatda ayrıca müzakirə ediləcək. Layihə məktəblərdə smartfon istifadəsinə də məhdudiyyət gətirə bilər.

Tramp administrasiyası Avropada MAGA yönümlü təşəbbüslərin maliyyələşdirilməsi üçün yeni qrant proqramı hazırlayır. Proqram ABŞ-ın xarici yardım siyasətinin yenidən qurulmasının bir hissəsi hesab olunur. Təkliflərdən biri Avropa İttifaqının rəqəmsal tənzimləmələrinə qarşı fəaliyyət göstərən təşəbbüslərə 2 milyon dollar ayrılmasını nəzərdə tutur. Layihələr söz azadlığı və milli suverenlik kimi mövzulara yönələcək. Məlumat Financial Times qəzetinə istinadən yayılıb. Reuters sənədləri müstəqil şəkildə təsdiqləmədiyini bildirib. Proqramın bəzi hissələri ilə bağlı Dövlət Departamentində müzakirələrin davam etdiyi bildirilir.

Belçika işğal altındakı Fələstin ərazilərindən məhsulların idxalını qadağan edib. Qərar federal hökumətin təsdiqlədiyi yeni tədbirlər paketinə daxildir. Bu addım ötən il əldə olunmuş siyasi razılaşmanın tərkib hissəsi hesab olunur. Qadağa İsrailin Qəzza zolağındakı hərbi əməliyyatlarına cavab olaraq hazırlanıb. Qərarın tətbiq mexanizmi hələ yekunlaşdırılmayıb. Belçika hökuməti yaxın vaxtlarda icra qaydalarını açıqlamalıdır. Qadağanın hansı məhsulları əhatə edəcəyi dəqiqləşdirilir. Addım Avropada Fələstin məsələsinə dair siyasətin sərtləşməsi fonunda atılıb.

Avropa İttifaqı X platformasının şəffaflığın artırılması ilə bağlı fəaliyyət planını təsdiqləyib. Avropa Komissiyası bildirir ki, plan platformanın məlumatlarının daha açıq olmasına və tədqiqatçıların məlumatlara çıxış imkanlarının genişlənməsinə xidmət edəcək. Yeni tədbirlər X platformasının yaratdığı sistemli risklərin və onun cəmiyyətə təsirinin daha effektiv qiymətləndirilməsinə şərait yaradacaq. Platforma fəaliyyət planının müstəqil auditdən keçiriləcəyini də öhdəsinə götürüb. Xatırladılır ki, Avropa Komissiyası ötən il X platformasını 120 milyon avro məbləğində cərimələmişdi. Eyni zamanda, Avropa ölkələri sosial media platformalarına nəzarəti gücləndirməyə davam edir. Bir sıra dövlətlər yeniyetmələrin sosial mediadan istifadəsini məhdudlaşdıran qanunvericilik təşəbbüsləri üzərində işləyirlər. Avropa İttifaqı rəqəmsal platformalarda şəffaflıq və təhlükəsizliyi əsas prioritetlərdən biri hesab edir.

Avropa İttifaqının xarici işlər nazirləri İsrail yaşayış məntəqələri ilə ticarətin qadağan olunması məsələsini müzakirə edib. Aİ-nin xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas nazirlərin böyük hissəsinin bu ideyanı dəstəklədiyini bildirib. Görüşdə İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı artan zorakılıqlar müzakirə olunub. Kallas bölgədəki vəziyyəti qəbuledilməz adlandırıb. Aİ uzun müddətdir Yaxın Şərq siyasətində vahid mövqe formalaşdırmaqda çətinlik çəkir. Bunun əsas səbəbi üzv ölkələr arasında fikir ayrılıqlarıdır. Avropa Komissiyasının hüquqi rəyi bəzi tədbirlərin yekdil qərar olmadan da mümkün ola biləcəyini göstərir.

Avropa İttifaqının xarici işlər nazirləri İsrail yaşayış məntəqələri ilə ticarətin məhdudlaşdırılması məsələsini müzakirə edib. Avropa Komissiyasının hazırladığı sənəddə üç mümkün tədbir təklif olunur. Bunlara idxal icazəsi sistemi, yüksək gömrük rüsumları və tam idxal qadağası daxildir. Avropa İttifaqı uzun müddətdir Yaxın Şərq siyasəti ilə bağlı vahid mövqe formalaşdırmaqda çətinlik çəkir. Buna səbəb üzv ölkələr arasında İsrail-Fələstin məsələsi üzrə fikir ayrılıqlarıdır. Yeni tədbirlərin qəbul edilməsi üçün 27 üzv dövlətin dəstəyi lazımdır. Müzakirələr Avropa İttifaqının bölgə siyasətində mümkün dəyişikliklər fonunda aparılır.

Belçika Avropa İttifaqının İsrail yaşayış məntəqələrindən idxalla bağlı təkliflərini tənqid edib. Xarici işlər naziri Maksim Prevot bu addımları real tədbirdən çox simvolik yanaşma kimi qiymətləndirib. Belçika aylardır Qəzzadakı humanitar vəziyyətlə bağlı konkret qərarlar tələb etdiyini bildirib. Avropa Komissiyasının bir neçə mümkün tədbir üzərində çalışdığı qeyd olunur. Bu tədbirlər arasında ixrac qaydalarının sərtləşdirilməsi və idxala məhdudiyyətlərin tətbiqi də var. Məsələ Avropa İttifaqının Xarici İşlər Şurasında müzakirəyə çıxarıla bilər. Belçika daha ciddi və operativ qərarların qəbul edilməsini istəyir.

Avropa İttifaqı Qəzza zolağı üçün 1 milyard dollar həcmində yardım təşəbbüsü başladıb. Proqram müharibədən zərər görmüş bölgədə ilkin bərpa layihələrini və humanitar ehtiyacların qarşılanmasını dəstəkləyəcək. Təşəbbüs Brüsseldə keçirilən Fələstin Donor Qrupunun toplantısında təqdim olunub. Proqrama 12 Avropa ölkəsi, Yaponiya, Dünya Bankı və Avropa İnvestisiya Bankı qoşulub. Avropa İttifaqı Qəzza əhalisinin əsas ehtiyaclarının ödənilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Kaya Kallas beynəlxalq dəstəyin yenidənqurma prosesində mühüm rol oynadığını bildirib. Təşəbbüs bölgədə uzunmüddətli bərpa prosesinə maliyyə dəstəyi verməyi hədəfləyir.