#İsrail İran münasibətləri

İsrail Başınaziri Benyamin Netanyahu, bazar günü yenidən başlaması planlaşdırılan korrupsiya məhkəməsinin təxirə salınması üçün Qüds Regional Məhkəməsinə müraciət edib. Netanyahu Yaxın Şərqdəki mövcud təhlükəsizlik vəziyyətini və ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəsdən sonrakı diplomatik prosesləri əsas gətirib.

İran Parlamenti Hörmüz boğazından gəmilərin keçidi üçün yeni qaydaları ehtiva edən qanun layihəsinin detallarını açıqlayıb. Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri İbrahim Əzizi dövlət televiziyasına verdiyi müsahibədə bildirib ki, hazırlanan yeni layihəyə əsasən, boğazdan "təhlükəsiz keçid" üçün alınacaq ödənişlər yalnız İranın milli valyutası olan rial ilə qəbul ediləcək.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Müdafiə Nazirliyi ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin gün ərzində İrandan buraxılan 19 ballistik raket və 26 pilotsuz uçuş aparatına (PUA) uğurla müdaxilə etdiyini açıqlayıb. Nazirliyin sosial media hesabından verilən bəyanatda bildirilir ki, bütün hədəflər havada aşkar edilərək effektiv şəkildə zərərsizləşdirilib. Bu son əməliyyat regionda gərginliyin artdığı bir vaxtda ölkənin hava məkanının qorunması istiqamətində atılan qətiyyətli addımların davamıdır.

"Washington Post" qəzetinin məlumatlı mənbələrə istinadən yaydığı xəbərə görə, ABŞ ordusu Prezident Donald Trampın tapşırığı ilə İranın nüvə obyektlərindəki yüksək dərəcədə zənginləşdirilmiş uranyumun ələ keçirilməsinə dair genişmiqyaslı əməliyyat planı hazırlayıb. Ötən həftə Ağ Evə təqdim olunan bu gizli plan, İranda mövcud olan təxminən 450 kiloqram yüksək dərəcəli uranyumun müsadirə edilməsini nəzərdə tutur. Planda radioaktiv materialların təhlükəsiz daşınması üçün bölgəyə ağır qazıntı avadanlıqlarının göndərilməsi və kargo təyyarələri üçün xüsusi uçuş-eniş zolaqlarının inşası öz əksini tapıb.

İranın Ali rəhbəri Müctəba Xameneinin baş müşaviri və ölkənin nüfuzlu siyasətçilərindən biri olan Əli Əkbər Vilayəti Hörmüz boğazının statusu ilə bağlı mühüm bəyanatla çıxış edib. Vilayəti "X" sosial platformasındakı rəsmi hesabında paylaşdığı mesajda strateji su yolunun gələcəyi barədə kəskin mövqe nümayiş etdirib. O bildirib ki, Hörmüz boğazı dünyaya açıq olsa da, "İran xalqının düşmənlərinə və onların regiondakı hərbi bazalarına hər zaman qapalı qalacaq". Bu açıqlama beynəlxalq enerji daşımaları üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən su yolunda gərginliyin daha da artacağından xəbər verir.

Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyi ölkənin hava məkanını hədəf alan yeni pilotsuz uçuş aparatı (PUA) hücumlarının qarşısının uğurla alındığını elan edib. Nazirliyin "X" sosial media platformasındakı rəsmi hesabından verilən məlumata görə, krallığın hava hücumundan müdafiə sistemləri ölkə səmasına daxil olan 4 ədəd PUA-nı aşkar edərək vaxtında məhv edib. Rəsmi açıqlamada hücumların konkret olaraq hansı bölgəni hədəf aldığı barədə təfərrüat verilməsə də, bütün hədəflərin zərərsizləşdirildiyi vurğulanıb.

Yəməndəki husi hərəkatı ("Ənsarullah") İsrailə qarşı yeni raket hücumu həyata keçirdiyini bəyan edib. Husilərin rəsmi nümayəndəsi bu əməliyyatın İran və Livanın "Hizbullah" qruplaşması ilə sıx koordinasiya şəraitində gerçəkləşdirildiyini bildirib. Açıqlamada qeyd olunur ki, bu hücum İsrailin regionun müxtəlif ölkələrinə, xüsusilə Livan və İrana qarşı davam edən hərbi təcavüzünə cavab xarakteri daşıyır. Yəmən qruplaşması İsrailin hücumlarını dayandırmayacağı təqdirdə eskalasiyanı daha da artırmağa hazır olduqlarını vurğulayıb.

İsrailin "Kanal 12" televiziyasının yaydığı məlumata görə, rəsmi Vaşinqton və Tel-Əviv İranla aparılan danışıqların razılaşma ilə bitməməsi ehtimalına qarşı hərbi əməkdaşlığı intensivləşdiriblər. ABŞ-ın Yaxın Şərqə hərbi qüvvə toplamağa davam etdiyi və bunun gələcək hərbi əməliyyatlara zəmin hazırlamaq məqsədi daşıdığı iddia edilir.

İsrail ordusu ABŞ ilə birgə həyata keçirdiyi əməliyyatlar çərçivəsində fevralın 28-dən bu yana İranda 3 mindən çox hədəfi vurduğunu bəyan edib. İsrail ordusundan edilən yazılı açıqlamada Tehran rəhbərliyinə məxsus obyektlərə hücumların davam etdiyi bildirilib. Məlumatda qeyd olunub ki, İsrail döyüş təyyarələri fevralın 28-də ABŞ ilə birlikdə başladığı hücumlarda İran ərazisində 3 mindən çox hədəfə zərbə endirib.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz ordu komandanlığı ilə keçirdiyi təhlükəsizlik qiymətləndirmə iclasında İrana qarşı 22 gündür davam edən hərbi əməliyyatları müzakirə edib. Nazir bildirib ki, gələn həftə ABŞ ilə birlikdə həyata keçirilən hücumların intensivliyi "əhəmiyyətli dərəcədə" artırılacaq. Katz vurğulayıb ki, İranın hərbi komandanlıq heyəti və strateji nöqtələri hədəf alınmağa davam edəcək. O, İsrail və ABŞ-ın maraqlarına yönəlmiş hər hansı "təhlükəsizlik təhdidi" tamamilə aradan qaldırılana qədər bu hücumların davam edəcəyini qeyd edib.

İsrail cümə günü Tehrana intensiv hava zərbələri endirib. Bu müharibə qlobal iqtisadiyyatda ciddi sarsıntılara yol açıb və İranın ərəb qonşularını birbaşa münaqişəyə sürükləmək riski yaradıb. Fəallar paytaxt Tehran ətrafında partlayış səslərinin eşidildiyini bildirirlər. Bu hücumlar İsrailin İranın mühüm qaz yataqlarına zərbələri dayandırmaq vədinə baxmayaraq baş tutub. Digər tərəfdən isə İran Körfəz ətrafındakı neft və təbii qaz obyektlərinə hücumlarını intensivləşdirib.