İranın dövlət mediası İsrail tərəfinin öldüyünü iddia etdiyi Əli Laricaninin öz əli ilə yazdığı müraciəti paylaşıb. Bildirilib ki, paylaşılan bu mesaj Əli Laricaninin dəniz döyüşçülərinin dəfn mərasimi ərəfəsində qələmə aldığı yazıdır. İsmarıcda İran İslam Respublikasının Denadakı dəniz döyüşçülərinin şəhadətinin beynəlxalq zalımlara qarşı mübarizə aparan cəsur millətin fədakarlıqlarının bir parçası olduğu vurğulanıb. Laricani qeyd edib ki, həmin şəxslərin xatirəsi hər zaman İran millətinin qəlbində yaşayacaq və bu şəhidliklər İran ordusunun silahlı qüvvələr strukturunun uzun illər boyu təməlini təşkil edəcək. Mesajın sonunda müəllif uca Allahdan şəhidlərə ən yüksək mərtəbələr nəsib etməsini diləyib.
#İsrail İran münasibətləri
İran Qızıl Aypara Cəmiyyətinin sədri Pir Hüseyn Kolivənd ABŞ və İsrailin həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində ölkə daxilində 4 mindən çox mülki binanın ciddi zərər gördüyünü açıqlayıb. "Mehr" xəbər agentliyinə danışan Kolivənd qeyd edib ki, indiyədək 3 min 646 yaşayış evi və mülki tikili hücumlara məruz qalıb, 528 ticarət obyekti isə tamamilə məhv edilib. Hücumların miqyası səhiyyə infrastrukturundan da yan keçməyib; İranlı rəsminin sözlərinə görə, 3 xəstəxana fəaliyyətini tamamilə dayandırmalı olub, 14 tibb mərkəzi isə müxtəlif dərəcəli dağıntılara məruz qalıb.
ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı "Epic Fury" (Destansı Öfke) əməliyyatının ilk 36 saatına dair yayımlanan hərbi analizlər hücumların miqyasını və intensivliyini ortaya qoyur. Aparılan araşdırmalara görə, hücumların ilkin mərhələsində 3 mindən çox yüksək dəqiqlikli idarə olunan sursat və önləyici raketdən istifadə edilib. Bu qədər intensiv sursat sərfi Qərbin müdafiə sənayesinin tədarük zənciri və ehtiyatların yenilənməsi imkanları üzərində ciddi təzyiq yaradır. Analizlər göstərir ki, ABŞ ordusu əməliyyatın ilk 36 saatında təkcə GBU-31, GBU-32 və GBU-38 tipli JDAM idarəetmə dəstlərindən təxminən 250 ədəd istifadə edib.
İraqın paytaxtı Bağdadın beynəlxalq hava limanı yaxınlığında çərşənbə günü növbəti pilotsuz uçuş aparatı (PUA) vurulub. Bu, son iki gündə sözügedən obyektə edilən ikinci oxşar hücum cəhdidir. Təhlükəsizlik mənbələrinin AFP-yə verdiyi məlumata görə, hadisə nəticəsində tələfat və ya maddi ziyan qeydə alınmayıb. Bağdad hava limanı təkcə mülki uçuşlar üçün deyil, həm də ABŞ-ın diplomatik nümayəndəliyinin və koalisiya qüvvələrinin yerləşdiyi hərbi bazaya ev sahibliyi etdiyi üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir. Çərşənbə axşamı axşam saatlarında da hava limanı yaxınlığında bir dron zərərsizləşdirilmişdi. Bundan bir neçə saat əvvəl isə İraq təhlükəsizlik qüvvələri obyektə doğru yönəldilmiş 9 raket və bir buraxılış qurğusunu ələ keçirdiklərini elan etmişdilər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Politico" nəşrinə verdiyi müsahibədə fevralın 28-dən bəri davam edən İran-İsrail-ABŞ münaqişəsi ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. Trampın sözlərinə görə, İranın silah və raket potensialı ciddi şəkildə zəifləyib və hərbi resursları tükənməkdədir. Tramp bildirib ki, münaqişə bir neçə günə başa çata bilər və ya 4-5 həftə davam edə bilər. O, ABŞ-ın mühimmat ehtiyatlarının "sınırsız" olduğunu və müdafiə sənayesi şirkətlərinin fövqəladə vəziyyət rejimində istehsalı artırdığını vurğulayıb. "İranın raket buraxılış qurğuları bitmək üzrədir, bizim isə istehsal gücümüz bərpa olunur" – deyə Tramp əlavə edib.
İran Qızıl Aypara Cəmiyyətinin son məlumatına görə, ABŞ və İsrail koalisiyasının həyata keçirdiyi hava hücumlarında həyatını itirənlərin sayı daha 232 nəfər artaraq 787-yə çatıb. Bombardmanların miqyası genişləndikcə sivil itkilərin sayı sürətlə artmaqda davam edir. "Mehr" xəbər agentliyinin yaydığı məlumata əsasən, hücumlar zamanı Həmədan şəhəri başda olmaqla, bir çox mülki yaşayış məntəqəsi birbaşa hədəfə alınıb. Dağıntılar altında qalan çox sayda binanın yerlə-yeksan olduğu, xilasetmə işlərinin isə davam etdiyi bildirilir. Saatlar keçdikcə sivil itkilərin real miqyası daha da aydınlaşır.
Qətər Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən məsələ ilə bağlı bəyanat yayılıb. Bəyanatda İrandan təşkil edilən hücumlar və ya bu hücumlara müdaxilə nəticəsində baş verən qəzalar zamanı hadisə yerinə toplaşmamağın vacibliyi bildirilib. Hadisə yerlərindən və sahədəki proseslərdən görüntü çəkərək sosial mediada paylaşmamağa diqqət yetirilməsi vurğulanan bəyanatda, bunun hüquqi nəticələri barədə xəbərdarlıq edilib. Bu növ hərəkətlərin rəsmi qurumların işinə mane olduğu və çevik müdaxiləni çətinləşdirdiyi ifadə edilib.
İranın rəsmi xəbər agentliyi IRNA İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) tərəfindən həyata keçirilən "Sadiq vədə 4" əməliyyatının 14-cü dalğası ilə bağlı bəyanatını yayımlayıb. Bəyanatda Bəhreynin Şeyx İsa bölgəsində yerləşən ABŞ aviabazasının əsas komandanlıq və qərargah binasının 20 pilotsuz uçuş aparatı (PUA) və 3 raketlə hədəf alındığı bildirilib.Digər tərəfdən, Bəhreyndə sirenlər səslənib, hava hücumundan müdafiə sistemləri aktivləşdikdən sonra partlayış səsləri eşidilib.
Səudiyyə Ərəbistanı ölkədəki Prins Sultan hava bazası yaxınlığında 5 pilotsuz uçuş aparatının (PUA) məhv edildiyini bildirib. Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü general-mayor Turki əl-Maliki verdiyi açıqlamada, Prins Sultan hava bazası yaxınlığında "5 düşmən PUA-sının" qarşısının alındığını və məhv edildiyini qeyd edib. Maliki açıqlamasında başqa təfərrüatlara yer verməyib.
Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro, BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinin veto hüququnun qurumun fəaliyyətini məhdudlaşdırdığını etiraf etsə də, ABŞ və İsrailin İrana qarşı birtərəfli hərbi müdaxiləsini tənqid edib. Nazir Barro mətbuata açıqlamasında bildirib ki, İran rejimi onilliklərdir nüvə proqramını tənzimləyən və silahlı qruplaşmalara dəstəyi qadağan edən BMT qərarlarına məhəl qoymur. O, bölgədə qalıcı sülhün təməli sayıla biləcək beynəlxalq təsisatlar çərçivəsində bu problemin həll olunmamasını "təəssüf doğuran hal" kimi qiymətləndirib.
İran İslam İnqilabı Keşikçilər Korpusu (SEPAH), İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun ofisinə və İsrail Hərbi Hava Qüvvələri komandanlığının mənzil-qərargahına zərbələr endirildiyi barədə məlumat yayıb. Bu hücumlar İranın "Doğru vəd 4" əməliyyatının 10-cu mərhələsi çərçivəsində "Xeybər" raketləri ilə icra olunub. Mənbələr qeyd edir ki, İranın İsrail ərazisinə yönəlmiş raket hücumlarında əsas hədəflər strateji hökumət binaları olub.
ABŞ və İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi birgə hücumlardan sonra Tehranın cavab addımları və artan geosiyasi risklər qlobal enerji bazarlarında qiymətlərin kəskin yüksəlməsini bərabərində gətirib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın 27 fevralda verdiyi açıqlamada, 26 fevralda başlayan nüvə danışıqlarında İranın "xoşniyyətli və açıq" mövqe nümayiş etdirmədiyini bildirərək prosesdən narazılığını ifadə etməsi bazarlarda risk qavrayışını gücləndirib. Həmin gün artan geosiyasi gərginliklərlə neft qiymətləri yüksəliş meylinə girib. "Brent" markalı neftin bir barelinin qiyməti 2,8 faiz artaraq 73 dollar səviyyəsində bağlanıb ki, bu da 2025-ci ilin iyunundan bəri ən yüksək göstəricidir. "West Texas Intermediate" (WTI) xam neftinin bareli isə 2,6 faiz artaraq 67,17 dollardan ticarət olunub.