Böyük Britaniyanın Baş naziri və İşçi Partiyasının lideri Kir Starmer hər iki vəzifəsindən rəsmən istifa edib. Starmer təcili mətbuat konfransı keçirərək, partiyada baş verən daxili təzyiqlər və regional seçki məğlubiyyətlərinin ardından bu qərarı verdiyini açıqlayıb.
#Böyük Britaniya
22 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:
Böyük Britaniya Körfəz ölkələri üçün səyahət xəbərdarlığını yumşaldıb. BƏƏ, Qətər və Küveyt üçün əvvəlki məhdudiyyətlər ləğv olunub. Bu qərar regiondakı vəziyyətin yenidən qiymətləndirilməsi ilə bağlıdır. Mart ayında xəbərdarlıqlar münaqişəyə görə tətbiq olunmuşdu. Yeni tövsiyədə ABŞ–İran razılaşmasına da istinad edilib. Lakin vəziyyətin hələ də qeyri-sabit olduğu vurğulanıb. Hücum riskinin tam aradan qalxmadığı qeyd olunub. Regionda diqqətli davranış tövsiyə olunur.
Böyük Britaniya naziri İsraili Livanın cənubundan çıxmağa çağırıb. O, bu açıqlamanı köçkünlərin yerləşdiyi məktəbdə verib. Çapman çıxışında humanitar vəziyyətə diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, köçkünlük ciddi problemlər yaradır. İsrailin çıxışı insanların evlərinə qayıtmasına imkan verə bilər. Nazir təhlükəsiz şəraitin yaradılmasının vacibliyini bildirib. Regional sabitlik ön plana çəkilib. Humanitar həllərin əhəmiyyəti vurğulanıb.
Böyük Britaniya, Qətər və Fransa nümayəndə heyəti Livana səfər edib. Onlar Prezident Cozef Aun ilə görüşüblər. Görüşdə Livandakı vəziyyət müzakirə olunub. Qətər regiondakı təhlükəsizlik məsələlərinə toxunub. Suverenliyin qorunması əsas prioritet kimi göstərilib. Diplomatik həll yollarının vacibliyi vurğulanıb. Səfərin məqsədi sabitliyin dəstəklənməsi olub. Regiondakı gərginlik gündəmdə qalır.
Böyük Britaniyanın İsraildən hərbi məhsul idxalının kəskin artdığı bildirilir. Məlumatlar UN Comtrade bazasına istinadən təqdim edilib. 2023-cü ildə 74 min dollar olan idxal 2025-ci ildə 7,97 milyon dollara çatıb. Bu, 10 min faizdən çox artım deməkdir. Hesabat Qəzzadakı müharibə ilə bu artım arasında əlaqə qurur. Təşkilat İsrailin işğal olunmuş əraziləri texnologiya sınaq zonası kimi istifadə etdiyini iddia edir. İsrailin ümumi silah ixracının da artdığı qeyd olunur. Mövzu beynəlxalq müzakirələrə səbəb olur.
Livan Prezidenti Cozef Aun ölkəyə yardım deyil, investisiya lazım olduğunu bildirib. O, Qətər, Fransa və Böyük Britaniya nümayəndələri ilə görüş keçirib. Aun Livanda sabitliyin region və Avropa üçün vacib olduğunu deyib. O, ölkəyə göstərilən humanitar dəstəyi müsbət qiymətləndirib. Prezident ordunun və təhlükəsizlik qüvvələrinin dəstəklənməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb. Aun əsas məqsədin investisiya cəlb etmək olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, həm xarici, həm də daxili etimad bərpa olunmalıdır. Livan iqtisadi sabitlik axtarışını davam etdirir.
Almaniya kansleri Fridrix Merz İran–ABŞ razılaşmasına dəstək verəcəyini açıqlayıb. O, bu çərçivədə Hörmüz boğazında mümkün missiya məsələsinin də gündəmdə olduğunu bildirib. Fransa və Böyük Britaniya bu əməliyyata rəhbərlik edir. Almaniya hökuməti hərbi missiya üçün parlament təsdiqi almalıdır. Merz hazırda tələskənliyə ehtiyac olmadığını qeyd edib. O bildirib ki, şərtlər tam yerinə yetirilməyib. Parlament yay tətilinə qədər iki həftə iclas keçirəcək. Hazırda qərar üçün vaxt təzyiqi yoxdur.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazının yenidən açılması üzrə beynəlxalq missiyaya Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, təşəbbüsə təxminən 20 ölkə qoşulacaq. Missiyanın məqsədi dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Makron Fransanın prosesə dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib. Hörmüz boğazı qlobal enerji və ticarət marşrutları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Fransa və Böyük Britaniya daha əvvəl hərbi iştirakla bağlı müraciətləri qəbul etməmişdi. Hazırda isə onlar əlaqələndirmə missiyasında aparıcı rol oynayacaqlar. Bu təşəbbüs bölgədə sabitliyin bərpasına yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.
Yəmən sahilləri yaxınlığında konteyner gəmisinə silahlı hücum cəhdi qeydə alınıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları Mərkəzi hadisə ilə bağlı məlumat yayıb. Məlumata görə, kiçik qayıq gəminin yaxınlığına gəlib. Qayıqdakı şəxslər konteyner gəmisinə atəş açıblar. Daha sonra gəminin göyərtəsinə çıxmağa cəhd göstərilib. Hadisənin nəticələri barədə əlavə məlumat açıqlanmayıb. Bölgədə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Hadisə dəniz nəqliyyatı ilə bağlı riskləri bir daha gündəmə gətirib.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazında gəmi keçidlərinə görə ödəniş tətbiq edilməsinə qarşı çıxıb. O bildirib ki, Fransa bu cür addımların qarşısını almaq üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Makron boğazın açıq qalmasının qlobal ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fransa və Böyük Britaniyanın birgə missiyası qısa müddətdə fəaliyyətə başlamağa hazırdır. Fransa lideri sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin əsas məqsəd olduğunu qeyd edib. O, "Şarl de Qoll" təyyarədaşıyan gəmisinin də hazır vəziyyətdə olduğunu açıqlayıb. Həmin gəminin bir neçə gün ərzində bölgəyə çata biləcəyi bildirilib. Makron beynəlxalq dəniz marşrutlarının açıq saxlanılmasının vacibliyini bir daha vurğulayıb.
Böyük Britaniyada ifrat sağçı və islam əleyhdarı fəaliyyəti ilə tanınan Stephen Yaxley-Lennon Londondakı Hitrou Hava Limanında saxlanıldığını və mobil telefonunun polis tərəfindən götürüldüyünü açıqlayıb.