ABŞ-nin Tunisdə keçmiş səfiri Coi Hud ABŞ və İran arasında diplomatik imkanların azaldığını bildirib. O, İranın son hücumlarının yalnız ABŞ-yə deyil, əsasən Körfəz ölkələrinə mesaj xarakteri daşıdığını qeyd edib. Ekspert bildirib ki, bəzi hücumlar Qətər gəmilərinə və Qətər enerji daşıyıcılarına təsir göstərib. Onun sözlərinə görə, İran bununla bölgədəki dövlətlərə və vasitəçilərə öz mövqeyini qəbul etdirmək istəyir. Hud ABŞ-nin Körfəz ölkələrindəki hərbi mövcudluğunun əsasən təlim məqsədi daşıdığını vurğulayıb. Regionda artan gərginlik Körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik siyasətinə təsir göstərir.
#ABŞ
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ABŞ-nin hərbi zərbələrinin Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin bərpasına mənfi təsir etdiyini bildirib. SEPAH açıqlamasında dəniz nəqliyyatının müharibədən əvvəlki səviyyənin 50 faizinə qədər bərpa olunduğu qeyd edilib. İran tərəfi ABŞ-nin bölgədəki addımlarını nəqliyyatın yenidən pozulmasının səbəblərindən biri kimi qiymətləndirib. Açıqlamada Hörmüz boğazı ilə bağlı qərarların xarici qüvvələr tərəfindən müəyyən edilə bilməyəcəyi vurğulanıb. SEPAH ABŞ zərbələrinin yeni gərginliyə səbəb olduğunu bildirib. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji və ticarət təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.
İranın cənubunda yerləşən Bəndər Abbas şəhərində yeni partlayış səslərinin eşidildiyi bildirilir. İranın Mehr xəbər agentliyinin məlumatına görə, Hörmüz boğazı sahilində yerləşən bu liman şəhərində bir neçə partlayış baş verib. Hadisə ABŞ və İran arasında artan hərbi gərginlik fonunda qeydə alınıb. ABŞ-nin İran ərazisinə yeni hava zərbələri endirdiyi, Tehran tərəfinin isə ABŞ-nin müttəfiqi olan Körfəz ölkələrinə qarşı cavab addımları atdığı bildirilir. Qarşıdurmanın tərəflər arasında əldə olunan müvəqqəti anlaşmaya mənfi təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur. Bölgədə vəziyyətin daha da gərginləşəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artır.
İranın Sirik şəhərində ABŞ zərbəsi nəticəsində üç nəfərin öldüyü və 15 nəfərin yaralandığı bildirilir. İranın ISNA xəbər agentliyinin məlumatına görə, hücum balıqçılıq körpüsünə həyata keçirilib. Yerli hakimiyyət orqanları zərbə nəticəsində insan itkilərinin olduğunu açıqlayıb. Hadisə ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir dövrdə baş verib. Hücumun detalları və hədəfin seçilmə səbəbləri barədə əlavə məlumat verilməyib. Bölgədəki qarşıdurmalar mülki əhalinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci İsrail ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasının danışıqlar məsələsində yalnız Livan dövlətinin səlahiyyətli olduğunu göstərdiyini bildirib. O, bu açıqlamanı Kiprə səfəri zamanı verib. Nazir qeyd edib ki, Livanın gələcəyi ilə bağlı qərarlar yalnız dövlət institutları tərəfindən qəbul edilməlidir. ABŞ ilə İran arasında əldə olunan müvəqqəti anlaşma çərçivəsində İsrailin Livanın cənubundan çıxması məsələsi də gündəmə gətirilib. Livan hökuməti ilə Hizbullah arasında münasibətlər son dövrdə gərginləşib. Hökumətin Hizbullahın tərksilah edilməsi ilə bağlı mümkün addımları ölkə daxilində ciddi müzakirələrə səbəb olub. Tərəflər arasında fikir ayrılıqları Livanın daxili siyasi vəziyyətinə təsir göstərir.
Amerika Birləşmiş Ştatları onilliklər ərzində Suriyaya tətbiq edilən və ölkəyə beynəlxalq investisiya axınının qarşısını ciddi şəkildə kəsən "terrorizmə dəstək verən dövlətlər" statusunu rəsmən ləğv edəcəyini açıqlayıb. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio çoxdandır gözlənilən bu qərar barədə Konqresi rəsmən məlumatlandırıb. Konqres üzvləri tərəfindən hər hansı bir maneə yaradılmayacağı təqdirdə qərar 45 gün ərzində hüquqi qüvvəyə minəcək. Dövlət katibi qeyd edib ki, sanksiyaların ləğvi Suriyanın qlobal ticarət və investisiya imkanlarını genişləndirəcək, ölkənin yenidən qurulmasına şərait yaradacaq və Suriya xalqı üçün yeni bir səhifə açacaq.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ Prezidenti Donald Trampın ünvanına təhqiramiz ifadələrlə cavab verməyəcəklərini açıqlayıb. Pezeşkian əlavə edib ki, fikirlərini təhqirsiz ifadə edə bilməyən şəxsin çıxışları və düşüncə tərzi də təhqiramiz xarakter daşıyır.
ABŞ-nin son iki gün ərzində İrana endirdiyi zərbələr nəticəsində azı 14 nəfər həlak olub, 78 nəfər isə yaralanıb. Hadisə ABŞ və İran arasında son günlər yenidən artan hərbi gərginlik fonunda baş verib. Tərəflər arasında qarşılıqlı zərbələr və bəyanatlar regionda təhlükəsizlik vəziyyətini daha da mürəkkəbləşdirib
ABŞ administrasiyası Latın Amerikası ölkələrini yenilənmiş Monro Doktrinasını dəstəkləməyə çağırıb. Bu barədə ABŞ Müdafiə Nazirliyinin siyasət məsələləri üzrə rəhbəri Elbric Kolbi Perunun Kusko şəhərində keçirilən konfransda danışıb. Onun sözlərinə görə, Vaşinqtonun yeni müdafiə siyasəti narkotik qaçaqmalçılığı və qanunsuz miqrasiya ilə mübarizəyə daha çox diqqət ayırır. ABŞ-nin tərəfdaş ölkələrlə birgə narkotik qaçaqmalçılığına qarşı əməliyyatlar keçirməyi planlaşdırdığı bildirilib. Kolbi Monro Doktrinasının məqsədinin Latın Amerikası ölkələrinin təhlükəsizliyini gücləndirmək olduğunu vurğulayıb. O, bu siyasət barədə səslənən tənqidlərin reallığı tam əks etdirmədiyini bildirib. Yeni yanaşmanın bölgədə təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı genişləndirməsi nəzərdə tutulur.
Donald Trampın İranla atəşkəsin başa çatdığını bildirməsindən sonra dünya bazarlarında neftin qiyməti artıb. Brent markalı neftin bir barrelinin qiyməti 5,8 faiz yüksələrək 78,43 dollara çatıb. Eyni zamanda, qlobal səhm bazarlarında eniş qeydə alınıb. ABŞ-da S&P 500 göstəricisi 0,3 faiz, Dou Cons sənaye göstəricisi isə 1 faiz geriləyib. Böyük Britaniyanın FTSE 100 göstəricisi günü 1,66 faiz itki ilə başa vurub. Avropanın Stoxx 600 göstəricisi də 1,61 faiz azalıb. Almaniya və Fransa birjalarında da ciddi eniş müşahidə olunub.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İranı müvəqqəti anlaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırıb. Nazirlik bütün tərəflərin təmkinli davranmasının vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamada bölgədə sülh və sabitliyi poza biləcək addımlardan çəkinməyin zəruriliyi qeyd olunub. Pakistan gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasını istəyir. Ölkə diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini ön plana çıxarıb. Həmçinin xatırladılıb ki, Pakistan və Qətər iyun ayında İsveçrədə keçirilən müvəqqəti anlaşmanın imzalanma mərasiminə birgə ev sahibliyi ediblər. İslamabad bölgədə sabitliyin qorunmasının bütün tərəflərin maraqlarına uyğun olduğunu bildirib.
İtaliyanın Baş naziri Corcia Meloni İrana qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcəklərini bir daha açıqlayıb. O, bu bəyanatı Ankarada keçirilən Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının zirvə toplantısında verib. Meloninin sözlərinə görə, İtaliyanın bu məsələdə mövqeyi münaqişənin əvvəlindən bəri dəyişməyib. Baş nazir ölkəsinin İrana qarşı hücumlarda iştirak etməyəcəyini vurğulayıb. O, həmçinin mart ayında ABŞ hərbi təyyarələrinin Siqonella hərbi hava bazasına enməsinə icazə verilmədiyini xatırladıb. İtaliya bölgədə gərginliyin daha da artmasının əleyhinə olduğunu bildirir. Roma diplomatik həll yolunun vacibliyini ön plana çıxarmağa davam edir.