Ekspert Abbas Əslani Donald Trampın ABŞ-ın Hörmüz boğazı üzərində “tam nəzarət” iddiasının ABŞ-İran danışıqları ilə ziddiyyət təşkil etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, əgər Vaşinqton boğaz üzərində tam nəzarətə malikdirsə, danışıqlara ehtiyac azalır. İran və Oman arasında boğazın açılması ilə bağlı danışıqlar davam edir. Tehran sanksiyaların aradan qaldırılmasını, neft ixracına icazə verilməsini və müharibənin dayandırılmasını əsas tələblər kimi irəli sürür. İran məsələnin yalnız Hörmüz boğazı ilə məhdudlaşdırılmasına qarşı çıxır.

Oman Sultanı Heysəm bin Tariq və Bəhreyn Kralı Həməd bin İsa Əl-Xəlifə regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib. Telefon danışığında bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi yolları diqqət mərkəzində olub. Liderlər Oman-Bəhreyn münasibətlərinin inkişafı barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri də müzakirə ediblər. Danışıq Körfəz regionunda gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda baş tutub. İki ölkə regional sabitlik məsələlərində əməkdaşlığı davam etdirir.

Qətər İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların kritik mərhələdə olduğunu açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid əl-Ənsari su yolunun tezliklə açılmasının vacib olduğunu bildirib. Doha Hörmüz boğazının siyasi təzyiq vasitəsinə çevrilməməli olduğunu vurğulayıb. Qətər həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasındakı müdafiə əməkdaşlığına müsbət yanaşdığını açıqlayıb. Qəzza məsələsinə toxunan əl-Ənsari HƏMAS-ın son addımlarından sonra irəliləyiş olduğunu bildirib. O, razılaşmanın həyata keçirilməsi üçün İsrail tərəfinə beynəlxalq təzyiq göstərilməsinə çağırıb. Qətər regional sabitlik üçün diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib.

Qətər İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların irəliləmiş mərhələyə çatdığını açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid əl-Ənsari müzakirələrin kritik mərhələdə olduğunu bildirib. Doha bölgədə gərginliyin azaldılması istiqamətində bütün diplomatik səyləri dəstəklədiyini qeyd edib. Qətər vasitəçi ölkə kimi Hörmüz boğazının tezliklə açılmasını istəyir. Danışıqlar əsasən dəniz nəqliyyatının bərpası və təhlükəsiz keçidin təmin olunması məsələlərini əhatə edir. Hörmüz boğazının vəziyyəti qlobal enerji bazarları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə diplomatik həll axtarışları davam edir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Omanla Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların rəvan getdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bəzi qüvvələr razılaşmaya mane olmağa çalışır. Bəqayi Omanla anlaşmanın əldə olunmasının mümkün olduğunu və bunun danışıqlarda mühüm mərhələ olacağını qeyd edib. İran rəsmisi mane olan tərəflərin adını açıqlamayıb. O, ABŞ-nin Hörmüz boğazındakı fəaliyyətlərini tənqid edib və bunun su yolunun təhlükəsizliyinə mənfi təsir etdiyini bildirib. Tehran ABŞ-nin dəniz mühasirəsini təcavüz aktı kimi qiymətləndirir. İran və Oman arasında danışıqlar Hörmüz boğazında gəmiçiliyin gələcəyi ilə bağlı davam edir.

Oman sahilləri yaxınlığında zədələnmiş tankerdən sızan neft təxminən 390 kvadratkilometr əraziyə yayılıb. "Karolin Bezengi" tankerinin Rusiya xam nefti daşıdığı bildirilir. Neft ləkəsi Həllaniyyat adalarından Oman sahillərinə doğru hərəkət edir. Çirklənmiş ərazinin sahilə ən yaxın nöqtəsi təxminən 7 kilometr məsafədədir. Gəmi heyəti ilk dəfə iyunun 8-də Yəmənin Əl-Mükəlla limanı yaxınlığında problemlə üzləşdiyini bildirib. İlkin məlumatlara görə, gəmidə partlayış baş verib. Tankerin zədələnməsinin dəqiq səbəbi hələ məlum deyil. Oman hakimiyyəti neft sızmasının qarşısının alınması üçün tədbirlər həyata keçirir.

Yaponiya Baş naziri Sanae Takaiçi Oman Sultanı Heysəm bin Tariq Al Səidlə telefon danışığında Hörmüz boğazında sərbəst və təhlükəsiz keçidin bərpasına çağırıb. Oman rəhbəri su yolundan istifadə edən ölkələrin mövqelərinin nəzərə alınacağını bildirib. Oman və İran Hörmüz boğazında gəmi keçidləri ilə bağlı danışıqlar aparır. Tərəflər regional vəziyyət və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə ediblər. Yaponiya Omanın dialoq və gərginliyin azaldılması istiqamətində səylərini yüksək qiymətləndirib. Tokio və Maskat müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsi imkanlarını da müzakirə edib. Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqlar ABŞ və İran arasında fikir ayrılıqları səbəbindən çətin mərhələdədir. Yaponiya təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpasını beynəlxalq əhəmiyyətli məsələ hesab edir.

İran Hörmüz boğazının qismən açılması ilə bağlı Omanla razılaşmanın əldə edilməsi üçün ABŞ qarşısında bir sıra şərtlər irəli sürüb. Tehranın tələbləri arasında müharibə nəticəsində dəymiş zərərə görə təzminatın ödənilməsi də yer alır. İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Məhəmməd Baqir Zülqədr bildirib ki, ABŞ İran və onun Livan, Fələstin, Yəmən və İraqdakı müttəfiqlərinə qarşı müharibə və hücumları birdəfəlik dayandırmaq da daxil olmaqla, Tehranın müəyyən etdiyi altı şərti yerinə yetirməlidir.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmi hərəkətinin bərpası üçün ərazinin minalardan təmizlənməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İran və Körfəz ölkələri son bir həftə ərzində təhlükəsiz keçidin təmin edilməsi ilə bağlı danışıqlar aparırlar. Bu müzakirələrdə Omanın xüsusi rol oynadığı qeyd edilir. Vens İranın müharibənin əvvəlində Hörmüz boğazında çoxlu sayda mina yerləşdirdiyini iddia edib. Hazırda gəmilərin təhlükəsiz keçməsinə imkan verəcək yeni hərəkət qaydalarının yaradılması müzakirə olunur. ABŞ boğazın minalardan təmizlənməsini zəruri hesab edir. Vaşinqton, həmçinin İrandan ticarət gəmilərinə atəş açılmayacağına dair öhdəlik tələb edir. Bu tədbirlərin Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının əvvəlki səviyyəyə qayıtması üçün vacib olduğu bildirilir.

İranın Hörmüz boğazını yenidən açmaq üçün təzminat tələb etməsi Körfəz ölkələrində narahatlıq yaradıb. Qətər Universitetinin dosenti Abdullah Bəndər əl-Uteybi Tehranın Omanla danışıqları ABŞ ilə müzakirələrdən ayrı qiymətləndirmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, İran ABŞ-ni əvvəlki anlaşmanı pozmaqda ittiham edir və buna görə təzminat tələb edir. Mütəxəssis Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin maliyyə güzəştləri ilə əlaqələndirilməsinin təhlükəli olduğunu düşünür. O, belə yanaşmanın boğazı siyasi və iqtisadi təzyiq vasitəsinə çevirə biləcəyini bildirib. Əl-Uteybi İranın gələcəkdə yenidən oxşar maliyyə tələbləri irəli sürə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Onun fikrincə, bu vəziyyət danışıqlara və sərbəst gəmiçilik prinsipinə olan etimadı zəiflədə bilər. Mütəxəssis böhranın həlli üçün İran-Oman danışıqları ilə yanaşı, ABŞ-İran müzakirələrinin də bərpa edilməsini vacib hesab edir.

Oman hökuməti Hörmüz boğazından keçən gəmilərə qarşı təkrarlanan hücumları pisləyib. Maskat bu hücumların beynəlxalq hüququ pozduğunu bildirib. Oman Xarici İşlər Nazirliyi belə hərəkətlərin ərazi sularının suverenliyinə də zidd olduğunu vurğulayıb. Nazirlik Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təşkili ilə bağlı aparılan danışıqlara da münasibət bildirib. Danışıqların müsbət istiqamətdə irəlilədiyi açıqlanıb. Oman bütün tərəfləri danışıqların uğuruna təhlükə yarada biləcək addımlardan çəkinməyə çağırıb. Maskat bölgədə gərginliyi artıracaq hərəkətlərdən uzaq durulmasının vacibliyini vurğulayıb. Oman hökuməti Hörmüz boğazında təhlükəsiz dəniz nəqliyyatının təmin edilməsinə çağırıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Hörmüz boğazının açılması üçün ABŞ qarşısında yeni tələb irəli sürüb. Əraqçi ABŞ-nin İslamabadda əldə olunmuş anlaşmanın pozulmasına görə İrana təzminat ödəməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İran və Oman Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni qaydalar üzrə razılığa gəlməyə çox yaxındır. Tərəflər arasında aparılan danışıqların irəlilədiyi qeyd olunur. Bununla belə, Omanla razılaşmanın əldə edilməsi boğazın avtomatik şəkildə açılması demək deyil. Tehran Hörmüz boğazının açılması üçün əlavə şərtlərin də yerinə yetirilməsini tələb edir. Bu şərtlər arasında ABŞ-nin İrana təzminat ödəməsi də yer alır. Əraqçinin açıqlaması Tehranın boğazın açılmasını daha geniş siyasi razılaşmalarla əlaqələndirdiyini göstərir.