İranın dövlət xəbər agentliyi ABŞ-nin ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələr nəticəsində səkkiz İran hərbçisinin öldüyünü bildirib. Məlumata görə, ölənlər İran ordusunun hava və dəniz qüvvələrinə məxsus şəxsi heyət olub. Hərbçilərin Bəndər Abbas və Buşəhr şəhərlərində həlak olduğu qeyd edilib. İran tərəfi hücumların ölkənin cənub bölgələrindəki hərbi obyektləri hədəf aldığını açıqlayıb. Hadisə ABŞ ilə İran arasında gərginliyin yenidən artdığı dövrdə baş verib. Vaşinqtonun son zərbələri bölgədə təhlükəsizlik narahatlıqlarını daha da artırıb. Tehran isə hücumlara görə ABŞ-ni məsuliyyət daşımaqda ittiham edir.
#Tehran
İranın ali rəhbərinin baş müşaviri Əli Əkbər Vilayəti ABŞ-ni Fars körfəzində gərginliyin yenidən artmasında günahlandırıb. O bildirib ki, Donald Trampın müvəqqəti anlaşmanın ləğv olunduğunu açıqlaması bölgədə vəziyyəti daha da gərginləşdirib. Vilayəti İranın daha əvvəl də bölgənin siyasi qarşıdurma meydanına çevrilməsinə qarşı xəbərdarlıq etdiyini xatırladıb. Onun sözlərinə görə, istənilən sərgüzəştçi addım dərhal cavablandırılacaq. Baş müşavir İranın hər an cavab verməyə hazır olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, Tehran təhqir və hərbi təzyiq qarşısında geri çəkilməyəcək. Vilayətinin açıqlaması ABŞ ilə İran arasında qarşılıqlı ittihamların davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib.
Almaniyanın Kansleri Fridrix Mers İranla mümkün razılaşmanın uzunmüddətli olmasının vacibliyini bəyan edib. O bildirib ki, bu məsələni ABŞ Prezidenti Donald Trampla da müzakirə edib. Mersin sözlərinə görə, Tehranla əldə ediləcək razılaşma davamlı və etibarlı olmalıdır. Almaniya Kansleri son atəşkəsin pozulmasına görə İranı məsul hesab etdiyini də açıqlayıb. O bildirib ki, bölgədə sabitliyin qorunması üçün tərəflər uzunmüddətli həll yolu tapmalıdır. Mers hesab edir ki, yalnız davamlı razılaşma yeni qarşıdurmaların qarşısını ala bilər. Onun açıqlaması ABŞ ilə İran arasında gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı son zərbələrin neft qiymətlərinə təsirindən danışıb. O bildirib ki, ABŞ İrana hər dəfə zərbə endirdikdə neftin qiyməti adətən bir qədər artır. Trampın sözlərinə görə, bu artım təxminən iki dollar səviyyəsində ola bilər. ABŞ Prezidenti Vaşinqton və Tehran arasında yenidən gərginliyin artmasının enerji bazarına təsir göstərə biləcəyini qəbul edib. Bununla belə, o, qiymət artımının məhdud qalacağını vurğulayıb. Tramp ciddi bahalaşma gözləmədiyini bildirib. Onun açıqlaması bölgədə hərbi gərginliyin enerji bazarlarına mümkün təsirinin müzakirə edildiyi bir vaxtda səsləndirilib.
ABŞ və İran arasında son zorakılıq dalğasının hansı istiqamətdə davam edəcəyi hələlik bəlli deyil. Donald Tramp daha əvvəl də danışıqlar zamanı İrana qarşı yeni zərbələrlə bağlı xəbərdarlıqlar etmişdi. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı mümkün hücumlarla bağlı jurnalistlərə ətraflı məlumat vermir. Buna baxmayaraq, Vaşinqtonun İran hədəflərinə yenidən zərbə endirə biləcəyinə dair işarələr artır. ABŞ ictimaiyyətində İranla müharibəyə qarşı narazılığın gücləndiyi bildirilir. Lakin yay mövsümü və Konqresin fasilədə olması səbəbindən məsələ geniş ictimai müzakirələrin əsas mövzusu deyil. Sentyabrdan sonra seçki mövsümünün başlaması ilə bu mövzunun daha çox gündəmə gələcəyi gözlənilir. Xüsusilə atəşkəs müddəti başa çatarsa, ABŞ-ın İran siyasəti daha sərt müzakirə edilə bilər.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron İranın ABŞ hərbi bazalarına endirdiyi zərbələri tənqid edib. O bildirib ki, bu addım iki ölkə arasında qüvvədə olan müvəqqəti anlaşmanın pozulması deməkdir. Makron İranın hücum qərarını səhv hesab etdiyini bildirib. Bununla yanaşı, Fransa Prezidenti Tehran və Vaşinqton arasında danışıqların davam etdiriləcəyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, mövcud gərginliyə baxmayaraq, diplomatik yol hələ də açıq qalır. Makron qarşıdurmanın daha da böyüməsinin qarşısının alınmasının vacibliyini qeyd edib. O hesab edir ki, tərəflər gərginliyi azaltmaq üçün dialoqu davam etdirməlidirlər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran rəhbərliyinin keçmiş ali rəhbər Əli Xameneinin dəfn mərasimi zamanı öldürülməkdən narahat olduğunu bildirib. O, son hücumların kəskinləşməsində İran tərəfini günahlandırıb. Trampın sözlərinə görə, Tehran Əli Xameneinin bir həftəlik dəfn mərasimi üçün fasilə istəyib. ABŞ Prezidenti bildirib ki, Vaşinqton bu istəyə razılıq versə də, İran tərəfi sonradan raket atəşinə başlayıb. Tramp həmçinin İran rəsmilərinin dəfn mərasimi zamanı öldürülməmələri üçün təminat istədiklərini deyib. Onun sözlərinə görə, ABŞ həmin müddətdə onlara qarşı belə addım atmayacağını bildirib. Tramp Əli Xameneinin ABŞ və İsrail zərbələri nəticəsində öldürüldüyünü də etiraf edib. Bu açıqlamalar Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin daha da artdığı bir dövrdə səsləndirilib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla mümkün nüvə razılaşmasının gələcəyi ilə bağlı nikbin olmadığını açıqlayıb. O bildirib ki, Tehranla əldə ediləcək hər hansı razılaşmanın uzun müddət qüvvədə qalacağına inanmır. Tramp bunun səbəbi kimi İran rəhbərliyinə etibar etmədiyini göstərib. Onun sözlərinə görə, əvvəlki təcrübə İranın öhdəliklərinə sadiq qalacağına dair inam yaratmayıb. ABŞ Prezidentinin bu açıqlaması Vaşinqton və Tehran arasında münasibətlərin gərgin olaraq qaldığı bir dövrdə səsləndirilib. Bəyanat mümkün danışıqların gələcəyi ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, tərəflər arasında etimad çatışmazlığı mümkün razılaşmaların qarşısındakı əsas maneələrdən biri olaraq qalır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə imkanlarının aradan qaldırılmasının Vaşinqtonun əsas məqsədi olduğunu bildirib. O, İranla razılaşmanın əldə olunacağına əmin olmadığını deyib. Trampın sözlərinə görə, ABŞ bu məqsədə razılaşma olmadan da nail ola bilər. O, İran danışıqlar qrupunu qapalı görüşlərdə müzakirə olunan məsələlərlə bağlı yalan danışmaqda ittiham edib. ABŞ Prezidenti bunun necə həyata keçiriləcəyini açıqlamayıb. Bəyanat ABŞ-İran gərginliyinin artdığı bir şəraitdə verilib. Trampın sözləri diplomatik prosesin gələcəyi ilə bağlı yeni suallar yaradıb.
İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri İbrahim Əzizi ABŞ-ı Hörmüz boğazında “yeni İran reallığını” tanımağa çağırıb. O, bu açıqlamanı İnqilab Keşikçiləri Korpusunun bölgədə ABŞ-a məxsus 85 hərbi obyektə zərbələr endirdiyini bildirməsindən sonra verib. İran dövlət mediasına görə, zərbələr ABŞ-ın hərbi addımlarına ilkin cavab kimi təqdim olunub. Əzizi sosial şəbəkədə paylaşım edərək Vaşinqtonun başqa yolu olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ Hörmüz boğazında yaranmış yeni vəziyyəti qəbul etməlidir. Açıqlama regionda təhlükəsizlik risklərinin artdığı bir dövrə təsadüf edir. Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik enerji daşımaları və regional sabitlik baxımından diqqətlə izlənilir.
İran Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) ABŞ-nin İranın cənub sahillərində yerləşən bəzi müşahidə məntəqələrinə endirdiyi zərbələrin tərəflər arasında əldə olunmuş memorandumun əsas müddəalarını pozduğunu bəyan edib. İran XİN vurğulayıb ki, bölgədə gərginliyin yenidən artmasının nəticələrinə görə məsuliyyət ABŞ-nin üzərinə düşür.
İranda Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimləri davam edir. Minlərlə insan paytaxtda keçirilən vida yürüşünə qatılaraq mərhum ali dini rəhbərə son ehtiramını göstərib. Rəsmi qurumlar mərasimləri milli birlik və həmrəylik nümunəsi kimi təqdim edirlər. Mərasim iştirakçıları Xameneinin ölkənin birliyinin qorunmasında mühüm rol oynadığını bildiriblər. Onlar dəfn mərasimində iştirak etməklə mərhum rəhbərin xatirəsinə ehtiramlarını ifadə etdiklərini söyləyiblər. Ayətullah Əli Xamenei uzun illər İranın ali dini rəhbəri olub. Dəfn mərasimləri ölkə daxilində geniş iştirakla davam edir. Hadisə beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də diqqətlə izlənilir.