İran prezidenti Məsud Pezeşkian ölkədə keçirilən matəm mərasimlərini Xameneinin nüfuzunun göstəricisi kimi qiymətləndirib. O, xalqın kütləvi iştirakını “böyüklüyün sübutu” adlandırıb. Dövlət agentliyinin məlumatına görə, prezident ABŞ və İsrailin reaksiyasına da toxunub. O, bu münasibəti xarici tərəflərin mövqeyi kimi şərh edib. Mərasimlərin geniş iştirakla davam etdiyi bildirilir. Rəsmilər ölkədə matəm atmosferinin güclü olduğunu deyir. Bu açıqlama diqqət çəkib.

Rusiya İranla strateji tərəfdaşlığını davam etdirməyə hazır olduğunu bildirib.Dmitri Medvedev bu açıqlamanı Tehranda səsləndirib. O, ABŞ və İsraillə münaqişədən sonra əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb. Medvedev Hörmüz boğazının İrana ciddi strateji üstünlük verdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, bu keçid İran üçün mühüm təsir vasitəsidir. Rusiya nümayəndə heyəti Tehranda mərasimdə iştirak edir. Açıqlama regionda diqqət çəkib.

İrandan sürgündə yaşayan Rza Pəhləvi mərhum ali rəhbərin dəfn mərasimini sərt tənqid edib. O, Xameneini “ölmüş diktator” adlandırıb. Pəhləvi ölkədə minlərlə insanın öldüyünü və repressiyaların davam etdiyini iddia edib. O, mərasimin “təbliğat şousu” olduğunu bildirib. Siyasətçi tədbirə böyük maliyyə xərcləndiyini qeyd edib. O, demokratik liderlərin iştirak etməməsini diqqətə çatdırıb. Rza Pəhləvi İranda dəyişiklik çağırışı edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İsrailə qarşı ədalət axtarışının davam etdiriləcəyini bildirib. Nazirlik bu prosesin uzunmüddətli siyasət olduğunu vurğulayıb. Açıqlamada İranın beynəlxalq səviyyədə hüquqi addımlar atacağı qeyd edilib. Eyni zamanda vida mərasimində yüksək səviyyəli nümayəndələrin iştirakı diqqət çəkib. Bu iştirak mərhum ali rəhbərin nüfuzunun göstəricisi kimi qiymətləndirilib. İran tərəfi bunu ölkənin siyasi mövqeyinin təsdiqi kimi təqdim edib. Bəyanat regionda diqqət doğurub.

İranın yeni ali rəhbərinin xarici siyasətdə daha sərt xəttə üstünlük verdiyi bildirilir. Əli Əkbər Dəreyni bu yanaşmanın Hörmüz boğazı ilə bağlı siyasətdə də özünü göstərdiyini deyib. O, yeni rəhbərin əvvəlki dövrlə müqayisədə daha iddialı mövqe sərgilədiyini bildirib. Tədqiqatçıya görə, İran strateji keçid nöqtələri üzərində nəzarəti gücləndirməyə çalışır. Eyni zamanda daxili iqtisadi problemlərin ölkə üçün ciddi çağırış olduğu qeyd edilib. Yeni rəhbərliyin prioritetləri arasında milli birlik və korrupsiyaya qarşı mübarizə yer alır. Analitik bu yanaşmanı daha realist siyasi kurs kimi qiymətləndirib.

Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif Tehran şəhərində keçirilən dəfn mərasimində iştirak edib. O, Xameneinin təsirinin gələcək nəsillər tərəfindən yadda qalacağını bildirib. Şərif sosial şəbəkədə paylaşım edərək onun liderliyini yüksək qiymətləndirib. Mərasimdə Pakistanın yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti iştirak edib. Heyətə dövlət və hərbi rəsmilər daxil olub. Pakistan tərəfi İranla münasibətlərə xüsusi önəm verib. Bu iştirak regionda diqqət çəkib.

İran Əli Xameneinin dəfn mərasimində iştirak etmək üçün 50-dən çox xarici nümayəndə heyətini qəbul edib. İran rəsmiləri bildirirlər ki, mərasimdə əsasən dost və ya bitərəf ölkələrin nümayəndələri iştirak edirlər. Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiyanı Dmitri Medvedev təmsil edir. Mərasimdə Tacikistan, İraq, Gürcüstan, Türkmənistan və Türkiyədən də yüksək səviyyəli rəsmilər iştirak edirlər. İran Avropa ölkələrinə dəvət göndərmədiyini açıqlayıb. Rəsmi Tehran bunu həmin ölkələrin ABŞ və İsrailin hərbi əməliyyatlarına münasibəti ilə əlaqələndirib. Dəfn mərasimləri Tehranda davam edir.

Pakistan ordusunun baş komandanı Asim Münir Tehranda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Görüş Əli Xameneinin dəfn mərasimləri çərçivəsində baş tutub. ISNA agentliyinin məlumatına görə, Asim Münir Baş nazir Şahbaz Şərifin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə İrana səfər edib. Nümayəndə heyəti anım mərasimlərində iştirak edib. Pakistanın İran ilə ABŞ arasında vasitəçilik səylərində mühüm rol oynadığı bildirilir. Görüşün məzmunu ilə bağlı əlavə təfərrüatlar açıqlanmayıb. Tərəflər arasında təmaslar davam edir.

İran rəsmiləri Əli Xameneinin dəfn mərasimlərinə 10 milyondan çox insanın qatılacağını gözləyirlər. Əsas izdihamın Tehranda olacağı bildirilir. Qum şəhərində azı 2 milyon insanın mərasimlərdə iştirak edəcəyi proqnozlaşdırılır. Dəfn tədbirləri İraqın Nəcəf və Kərbəla şəhərlərində də keçiriləcək. Son mərhələ Əli Xameneinin doğulduğu Məşhəd şəhərində baş tutacaq. İran rəsmiləri Məşhəddə azı 4 milyon insanın iştirakı gözlənildiyini bildirirlər. Mərasimlər dövlətlə xalq arasında birlik mesajı kimi təqdim olunur.

Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər nazirinin müavini Valid əl-Xurayci Tehranda keçirilən Əli Xameneinin vida mərasimində iştirak edib. O, nümayəndə heyəti ilə birlikdə İranın keçmiş ali rəhbərinin xatirəsini yad edib. Məlumatda İranın müharibə zamanı Səudiyyə Ərəbistanındakı ABŞ hərbi bazalarına zərbələr endirdiyi də xatırladılır. Bundan əvvəl Səudiyyə Ərəbistanı İranı bölgədəki siyasətini yenidən nəzərdən keçirməyə çağırmışdı. İki ölkə arasında münasibətlər uzun illər gərgin olub. Lakin son illərdə Çinin vasitəçiliyi ilə normallaşma prosesi başlayıb. Vida mərasimində müxtəlif ölkələrin nümayəndələri iştirak edirlər.

İranlı təhlilçi Abbas Aslani Əli Xameneinin dəfn mərasimlərinin ölkədaxili birlik mesajı daşıdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, hökumət Əli Xameneinin öldürülməsindən sonra zəifləməyib. Aslani hesab edir ki, müharibədən əvvəl iqtisadi etirazlarda iştirak edən bəzi insanlar sonradan hökumətə dəstək nümayiş etdiriblər. Təhlilçi ABŞ və İsrailin məqsədlərinə nail olmadığını iddia edib. O, bunun əksinə olaraq ölkədə həmrəyliyin gücləndiyini bildirib. Bu fikirlər Abbas Aslaninin şəxsi qiymətləndirməsidir. Mərasimlər Tehranda davam edir.

Azərbaycan nümayəndə heyəti Əli Xameneinin vida mərasimində iştirak etmək üçün Tehrana səfər edib.