#Tehran

İran Xarici İşlər Nazirliyinin müavini Çin və Rusiya səfirləri ilə birgə görüş keçirib. Görüşdə ABŞ–İran anlaşma memorandumu ilə bağlı son vəziyyət müzakirə olunub. Tərəflər regional inkişaflar barədə fikir mübadiləsi aparıblar. İran rəsmisi üç ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın davam edəcəyini bildirib. Əməkdaşlığın daha da gücləndiriləcəyi qeyd olunub. Koordinasiyanın artırılması planlaşdırılır. Beynəlxalq proseslərin diqqətlə izlənildiyi vurğulanır. Diplomatik əlaqələrin davam etdiyi bildirilir.

İranlı yüksək rütbəli din xadimi ABŞ ilə aparılan danışıqlarla bağlı xəbərdarlıq edərək prosesin ali dini rəhbərin müəyyən etdiyi çərçivə daxilində aparılmasının vacibliyini bildirib. O, İranın gücünün nümayiş etdirilməsinin zəruri olduğunu qeyd edib. Danışıqların yalnız “qırmızı xətlər” çərçivəsində nəticə verə biləcəyi vurğulanıb. Pakistanın baş naziri isə yaxın 24 saat ərzində razılaşma memorandumunun imzalana biləcəyini bildirib. Regionda diplomatik aktivliyin artdığı qeyd olunur. Prosesin nəticələri diqqətlə izlənilir. Tərəflər arasında danışıqların davam etdiyi bildirilir. Vəziyyət həssas olaraq qalır.

İranın “Diplo Ev” beyin mərkəzinin direktoru bildirib ki, müharibə şəraitində Tehran daxilində təhlükəsizlik vəziyyəti danışıqlar prosesinə təsir edir. Onun sözlərinə görə, danışıqlar aparan tərəflərlə ali rəhbərlik arasında əlaqə gecikə bilər. Hazırda yekun sənədin təsdiqi ilə bağlı dəqiq məlumat yoxdur. Ekspert İsrailin Livanın cənubundakı hərəkətlərinin sülh prosesinə risk yaratdığını bildirib. Bölgədə gərginliyin davam etdiyi qeyd olunur. İsrailin yenidən hücum ehtimalı istisna edilmir. Sülh prosesinin nəticələrinin qeyri-müəyyən olduğu vurğulanır. Vəziyyətin diqqətlə izlənildiyi bildirilir.

İranın dövlət mediası ölkənin mərhum ali dini rəhbəri Əli Xamenei üçün dəfn mərasimlərinin iyulun 4-dən 9-dək bir neçə şəhərdə keçiriləcəyini açıqlayıb. İlk mərhələ 4–5 iyul tarixlərində Tehranda vida tədbirləri ilə başlayır. Ardınca 6 iyulda rəsmi dövlət mərasimi keçiriləcək. 7 iyulda Qum şəhərində dini anım mərasimi təşkil olunacaq. Son mərhələ 9 iyulda Məşhəd şəhərində baş tutacaq. Mərhumun İmam Rza ziyarətgahında dəfn ediləcəyi bildirilir. Mərasimlərin yüksək səviyyədə təşkil olunacağı qeyd olunur.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ ilə imzalanması gözlənilən memorandumun yaxın günlərdə reallaşa biləcəyini bildirib. Bəqai qeyd edib ki, Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlar hazırda münaqişənin dayandırılmasına yönəlib və bu mərhələdə nüvə məsələsinin müzakirə olunmaması barədə qərar qəbul edilib.

İran Hörmüz boğazının gələcək idarəsinin regional dialoqla həll olunacağını açıqlayıb. Bu məsələdə Tehran və Oman birgə qərar qəbul edəcək. Memorandum çərçivəsində ABŞ bölgədə hərbi qüvvələrini artırmayacağını bildirib. Həmçinin danışıqlar müddətində yeni sanksiyalar tətbiq olunmayacaq. Xəbərdə ABŞ-ın əvvəlki administrasiyası Omanı xəbərdar edib. Prezident Tramp Omanın İranla boğazın idarəsi məsələsinə qarışmamasını tələb edib. Muskatın digərləri kimi davranması lazım olduğu vurğulanıb. Bu addım regionda gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı etimadın qorunması məqsədini güdür.

İran mətbuatının yazdığına görə, boğazın idarəçiliyi və təhlükəsizliyi məsələsi beynəlxalq müstəvidə deyil, regional çərçivədə həll olunacaq. Bu məqsədlə Tehran ilə Oman arasında birbaşa dialoq qurulması və qərarların birgə qəbul edilməsi planlaşdırılır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Birləşmiş Ştatların bu gecə İrana qarşı "çox sərt şəkildə" hərbi zərbələr endirəcəyini rəsmən elan edib. Tramp yaydığı mesajda ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki strateji hədəfləri barədə danışarkən daha uzağa gedərək ölkəsinin, İranın ən mühüm neft ixracı mərkəzi hesab olunan Xark adasını və digər neft infrastrukturu obyektlərini tamamilə ələ keçirəcəyini vurğulayıb.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) Rəhbərlər Şurası Yaxın Şərqdə hərbi gərginliyin pik həddə çatdığı kritik bir vaxtda rəsmi Tehrandan təcili əməkdaşlıq və nüvə obyektlərinə dərhal giriş icazəsi tələb edən qətnamə qəbul edib. Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya və ABŞ tərəfindən təqdim olunan qətnamə layihəsi BAEA-nın Viyandakı mərkəzində keçirilən qapalı səsvermədə 21 ölkənin dəstəyi ilə qəbul olunub.

Qətər dövlətinin rəsmi nümayəndə heyəti İranın paytaxtı Tehrana rəsmi səfər edib. ABŞ-ın tətbiq etdiyi dəniz blokadası fonunda bölgədə alovlanan genişmiqyaslı müharibənin dayandırılması və diplomatik həll yollarının tapılması müzakirə ediləcək əsas mövzular arasında yer alır.

ABŞ ordusunun gecə saatlarında İranın cənub bölgələrinə təşkil etdiyi hava hücumlarına cavab olaraq, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) regional miqyasda irihəcmli əks-həmlə əməliyyatına başladığını elan edib. Rəsmi Tehran ABŞ-a məxsus və ya Birləşmiş Ştatların istifadəsində olan cəmi 21 strateji hərbi obyektin raket və PUA-larla vurulduğunu bəyan edib.