#Tehran

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsveçrədəki imza mərasimindən sonra yeni danışıqların keçiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Tehran və Vaşinqton arasında müzakirələr davam edəcək. Nazir danışıqların etimadsızlıq fonunda aparıldığını vurğulayıb. Əraqçi əvvəlki öhdəlik pozuntularının nəzərə alındığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, İran bütün addımlarını ehtiyatla planlaşdırır. Xarici işlər naziri razılaşmanın iqtisadi nəticələrinə xüsusi diqqət çəkib. Tehran ölkə iqtisadiyyatında canlanma yaratmağa çalışır. İran tərəfi danışıqlardan maksimum fayda əldə etməyi hədəfləyir.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanın hələ də qüvvədə qaldığını açıqlayıb. Hərbi dairələrin məlumatına görə, məhdudiyyətlər razılaşma imzalanana qədər davam edəcək. İran limanlarına giriş və çıxış istiqamətində nəzarət saxlanılır. ABŞ tərəfi blokadanın vaxtından əvvəl ləğv edilməyəcəyini vurğulayıb. Dəniz nəqliyyatı iştirakçılarına xəbərdarlıq edilib. Onlardan xüsusi göstəriş olmadan məhdudlaşdırılmış marşrutlara daxil olmamaq tələb olunub. Vaşinqton bu addımı razılaşmanın icrasına nəzarət məqsədi ilə izah edir. Tərəflər arasında danışıqların davam etdiyi qeyd olunur.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian İran-ABŞ anlaşmasını şərəfli sənəd kimi dəyərləndirib. O bildirib ki, razılaşma İran və bölgədəki müttəfiq qüvvələr üçün əhəmiyyət daşıyır. Prezident sənəddə yalnız kiçik fikir ayrılıqlarının olduğunu qeyd edib. Bununla yanaşı, həmin məsələlərin detalları açıqlanmayıb. Pezeşkian İranın öz maraqlarını qoruduğunu vurğulayıb. O, İsrailin reaksiyasını da xüsusi qeyd edib. İran lideri bu reaksiyanın ölkəsinin uğur qazandığını göstərdiyini bildirib. Tehranın razılaşmanı müsbət nəticə kimi qiymətləndirdiyi vurğulanıb.

İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşma ətrafında müzakirələr davam edir. İran tərəfi ABŞ tərəfindən maliyyə vəsaiti ödənilmədiyini açıqlayıb. Bundan əlavə, Tehran Vaşinqtona etibar etmədiyini də bəyan edib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, etimad məsələsi danışıqların əsas problemlərindən biridir. ABŞ administrasiyası razılaşmanı mühüm uğur kimi təqdim edir. Bununla yanaşı, ölkə daxilində sənədin detalları ilə bağlı suallar artır. Müxtəlif siyasi dairələr daha çox məlumatın açıqlanmasını tələb edir. Tənqidçilər əldə olunan nəticələrin əvvəlki razılaşmalardan daha üstün olub-olmadığının hələ də dəqiq bilinmədiyini bildirirlər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai müharibə ilə bağlı məsuliyyət məsələsinin gündəmdə qalacağını bildirib. O qeyd edib ki, əldə olunan razılaşmalar İran xalqına qarşı törədilmiş əməllərin unudulması demək deyil. Bəqainin sözlərinə görə, həlak olanlarla bağlı ədalətin təmin olunması daimi prioritetdir. İran bu hadisələrin sənədləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcək. Xarici İşlər Nazirliyi beynəlxalq platformalarda məsələni gündəmə gətirməyi planlaşdırır. Tehran baş verənlərin unudulmamasında israrlıdır. İran rəsmisi gərginliyin azaldılmasının məsuliyyət məsələsini arxa plana keçirmədiyini vurğulayıb. O, ölkəsinin bu mövqeyini gələcəkdə də qoruyacağını bildirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ ilə münasibətlərdəki etimadsızlığın tarixi səbəblərdən qaynaqlandığını bildirib. O, bu vəziyyətin əsasının 1953-cü ildə İranda baş vermiş siyasi hadisələrə dayandığını qeyd edib. Bəqayinin sözlərinə görə, həmin hadisələr iki ölkə arasında etimadın sarsılmasına səbəb olub. İran rəsmisi etimadsızlığın dərin köklərə malik olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, Tehran ABŞ-yə qarşı ehtiyatlı yanaşmasını keçmiş təcrübələrə əsaslandırır. Bəqayi Vaşinqtonun İranın etimadını qazanmasının asan olmayacağını deyib. Onun fikrincə, bunun üçün uzunmüddətli və ardıcıl addımlar atılmalıdır. İran gələcək münasibətləri əməli fəaliyyət və real nəticələr əsasında qiymətləndirəcəyini bəyan edib.

ABŞ və İran arasında davam edən danışıqlar fonunda Qətərin yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti Tehrana səfər edib. Səfərin əsas məqsədinin tərəflər arasında diplomatik prosesin irəlilədilməsi və aparılan müzakirələrin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi olduğu bildirilir. İranın yarırəsmi xəbər agentliklərinin yaydığı məlumata görə, nümayəndə heyətinə Qətərin xarici işlər nazirinin müşaviri rəhbərlik edir.

Təcrübəli bir jurnalisti hadisənin pərdəarxasını araşdırmağa sövq etmək üçün sadəcə bircə maraqlı hekayə kifayətdir. Əgər qarşınızdakı şəxs öz daxilində iki fərqli maraqlı hekayəni eyni anda daşıyırsa, bu araşdırma istəyi daha da dözülməz bir hal alır. Bu dəfə də olduqca maraqlı bir mpvzuya toxunmaq istərdik. Söhbət Anis Nəqqaşı adlı gəncdən gedəcək. Bu gənc livanlı hələ çox erkən yaşlarında FƏTH hərəkatının daxilindəki "Tələbə Taboru"na qoşulmuş, sonradan isə hərəkatın Mərkəzi Komitəsinin üzvü Xəlil əl-Vəzirin ("Əbu Cihad") birbaşa himayəsi altında fəaliyyət göstərmişdi.

ABŞ, İran və Pakistan rəsmiləri ABŞ–İran razılaşmasının imzalanma vaxtı ilə bağlı fərqli açıqlamalar verib. Donald Tramp sənədin “sabah imzalanacağını” bildirib. Pakistanın baş naziri razılaşmanın 24 saat ərzində yekunlaşa biləcəyini deyib, daha sonra isə sənədin “imzalanmağa hazır” olduğunu açıqlayıb. İran isə imzalanmanın bazar günü baş verməyəcəyini, lakin yaxın günlərdə ehtimalın yüksək olduğunu bildirib. Tərəflər arasında vaxt fərqləri qalır. Danışıqların davam etdiyi təsdiqlənir. Prosesin yekun mərhələyə yaxınlaşdığı qeyd olunur. Lakin dəqiq tarix hələ müəyyən deyil.

Tehranın ABŞ Prezidenti Donald Trampın ABŞ–İran anlaşması ilə bağlı açıqlamalarına hələ rəsmi cavab vermədiyi bildirilir. Məlumata görə, Trampın bəyanatları İran rəsmilərinin əvvəlki mövqeləri ilə bəzi məqamlarda ziddiyyət təşkil edir. Xüsusilə imzalanma vaxtı ilə bağlı fərqlər diqqət çəkir. Tehran tərəfi danışıqlarda irəliləyiş olduğunu qəbul edir. Layihənin ali təhlükəsizlik və rəhbərlik səviyyəsində dəyərləndirildiyi qeyd olunur. Rəsmi açıqlamada imzalanmanın bazar günü olmayacağı bildirilib. Lakin yaxın günlərdə ehtimalın yüksək olduğu vurğulanır. Prosesin davam etdiyi qeyd edilir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ–İran anlaşma memorandumu ilə bağlı danışıqlar aparan nümayəndə heyətinin yaxın günlərdə Cenevrə və ya İslamabada səfərinin planlaşdırılmadığını açıqlayıb. Sənədin imzalanmasının yaxın günlərdə mümkün olduğu bildirilir. Lakin dəqiq tarix hələ müəyyən edilməyib. Prosesin gedişinin dəyişkən olduğu qeyd olunur. Tərəflərin yekun qərarı gözlədiyi vurğulanır. Rəsmi açıqlamalarda tələskənlikdən çəkinmək çağırışı edilib. Diplomatik prosesin davam etdiyi bildirilir. Vəziyyətin hələ tam aydın olmadığı qeyd olunur.