#ABŞ və İsrail

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ölkəsinin hərbi qüdrəti həmçinin İran daxilində həyata keçirilən gizli əməliyyatlar və Livan sərhədindəki son vəziyyət barədə strateji açıqlamalar verib. Baş nazir çıxışı zamanı İsrailin hazırda hər zamankindən daha güclü mövqedə olduğunu və Amerika Birləşmiş Ştatları ilə müttəfiqlik şəraitində dünyadakı şər qüvvələrinə qarşı mübarizə apardıqlarını qeyd edib.

Bir aydan artıqdır davam edən müharibə dövründə ABŞ və İsrailin hava hücumlarına cavab olaraq atılan İran raketləri Körfəz ölkələrinin limanlarını, hava limanlarını, elektrik stansiyalarını, iqtisadi obyektlərini və mülki turizm mərkəzlərini hədəf alıb. Maraqlıdır ki, İranın öz "ideoloji düşməni" elan etdiyi İsrailə qarşı zərbələri daha məhdud və ehtiyatlı xarakter daşıyır.

Emmanuel Makron Cənubi Koreyaya səfəri çərçivəsində çıxışı zamanı bildirib ki, İranın nüvə proqramı ilə bağlı problem hərbi yolla həll edilə bilməz.Makron həmçinin Hörmüz boğazı ilə bağlı mümkün hərbi əməliyyat planlarına da münasibət bildirib. O, bu cür təşəbbüsləri “realist olmayan” kimi qiymətləndirərək qeyd edib ki, belə bir əməliyyat həm uzun zaman tələb edər, həm də ciddi təhlükələrlə müşayiət olunar.

Səudiyyə Ərəbistanının Hava Hücumundan Müdafiə qüvvələri son 24 saat ərzində Krallığın müxtəlif strateji hədəflərinə yönəlmiş 20 pilotsuz uçuş aparatı (PUA) və bir ballistik raketi zərərsizləşdirib. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, cümə günü axşam saatlarından başlayan hücum dalğası ölkənin Şərq vilayəti, Rub-əl-Xali səhrası və şimaldakı Əl-Cof bölgəsini əhal edib. Paytaxt Riyad yaxınlığındakı Şahzadə Sultan Hava Bazasına atılan ballistik raket isə hədəfə çatmadan vurulub.

UNICEF ötən həftəsonu ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatlarla kəskinləşən gərginlikdə indiyədək 189 uşağın həyatını itirdiyini açıqlayıb. Təşkilatın hesabatında qeyd olunur ki, bölgədəki hərbi hərəkətlilik uşaqlar üzərində artıq dağıdıcı bir təsir yaradıb. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu və yerli mənbələrin məlumatına görə, hücumların ilk günündə İranın cənubundakı Minab şəhərində yerləşən Şəcərə-i Tayyibə adlı qızlar ibtidai məktəbi vurulub. Hücum nəticəsində yaşları 7 ilə 12 arasında dəyişən azı 175 şagirdin həlak olduğu bildirilir. Görgü tanıqları və beynəlxalq mətbuat orqanları məktəbin bir hərbi kompleksin yaxınlığında yerləşdiyi üçün zərbəyə məruz qaldığını, lakin binanın tamamilə mülki məqsədlər üçün istifadə edildiyini təsdiqləyib.

ABŞ-İsrail koalisiyasının İrana qarşı hava hücumlarının miqyası çərşənbə axşamı günü daha da genişlənib. Tehranın Körfəz ölkələrinə və Kiprdəki Britaniya hərbi hava bazasına raket və dron zərbələri endirməsi, həmçinin İsrailin "Hizbullah"ın hücumlarına cavab olaraq Livanı hədəf alması münaqişəni yeni mərhələyə daşıyıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ər-Riyaddakı ABŞ səfirliyini hədəf alan hücuma "tezliklə" cavab veriləcəyini təsdiqləyib. Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, səfirlik iki PUA ilə hücuma məruz qalıb, nəticədə məhdud yanğın və bəzi maddi zərərlər yaranıb.

Çərşənbə axşamı günü ABŞ-İsrail koalisiyasının İrana qarşı hava hücumlarının miqyası daha da genişlənib. Tehranın Körfəz ölkələrinə və Kiprdəki Britaniya hərbi hava bazasına raket və dron zərbələri endirməsi, həmçinin İsrailin "Hizbullah"ın hücumlarına cavab olaraq Livanı hədəf alması münaqişəni yeni və daha təhlükəli mərhələyə daşıyıb.

ABŞ-ın İsraildəki səfiri Mayk Hakabi, səfirlik əməkdaşlarına müraciət edərək bölgədəki gərginliklə bağlı kritik xəbərdarlıq edib. Hakabi personala ünvanladığı məlumatda kəskin ifadə işlədərək, "Ayrılmaq istəyənlər bu gün ayrılmalıdır" deyə bildirib. Bu çağırış ABŞ-ın regiondakı təhlükəsizlik vəziyyətini "yüksək riskli" kimi qiymətləndirdiyinin göstəricisidir. Səfirin xəbərdarlığı ilə paralel olaraq, ABŞ Dövlət Departamenti İsrailə qarşı səyahət xəbərdarlığını yeniləyib. Nazirlik təhlükəsizlik risklərini əsas gətirərək, ABŞ-ın İsraildəki diplomatik missiyasında çalışan və fəaliyyəti "məcburi" (zorunlu olmayan) hesab edilməyən heyətin, həmçinin onların ailə üzvlərinin ölkəni tərk etmələrinə icazə verildiyini elan edib.

ABŞ Dövlət Departamenti İsrailə ümumi dəyəri 6,5 milyard dolları aşan genişmiqyaslı silah satışına rəsmi icazə verib. Məlumata görə, ABŞ İsrailə 3,8 milyard dollar dəyərində 30 “Apache” helikopteri, eləcə də bu hava vasitələrində istifadə olunan müxtəlif ehtiyat hissələri və döyüş sursatlarının satışını təsdiqləyib.

ABŞ Senatının Təxsisat Komitəsi İsrailə ən azı 3,3 milyard dollar hərbi yardım ayrılmasını və Fələstinə edilən maliyyə dəstəyinə yeni qadağaların qoyulmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təqdim edib. Büdcə layihəsinə əsasən, İsrailə ayrılacaq vəsaitin 30 gün ərzində köçürülməsi və müasir silah sistemlərinin alınmasına sərf edilməsi planlaşdırılır. Sənəddə Fələstinə göstərilən təhlükəsizlik yardımları üçün sərt şərtlər müəyyən edilib.

İsrail mətbuatı İsrail və ABŞ-nin Qəzza zolağında atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsinə keçidlə bağlı razılıq əldə etdiyini iddia edib. Bildirilir ki, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza ilə bağlı razılaşmanın ikinci mərhələsinə keçidi nəzərdə tutan ABŞ administrasiyası ilə əldə olunan razılaşmalardan sonra Tel-Əvivə qayıdıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 80 illiyi münasibətilə çıxış edərək bildirib ki, İran millətlərin hüquqlarını həqiqətən təmsil edən və ədalət uğrunda dayanan bir BMT-yə inanır. Bazar ertəsi Xarici İşlər Nazirliyinin Siyasi və Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutunda keçirilən mərasimdə çıxış edən İsmayıl Baqai deyib ki, hazırkı qlobal vəziyyət bəzi güclərin BMT Nizamnaməsinin əsas prinsiplərinə əməl etməməsinin nəticəsidir.