Səudiyyə Ərəbistanı Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarının açıq və təhlükəsiz saxlanılmasına çağırıb. Xarici işlər naziri şahzadə Feysəl bin Fərhan Al Səud bu mövqeyi yaponiyalı həmkarı Toşimitsu Motegi ilə görüşündə açıqlayıb. O, dəniz təhlükəsizliyinin Səudiyyə Ərəbistanı və Yaponiya üçün əsas ortaq məsələlərdən biri olduğunu bildirib. Ər-Riyad bütün mühüm dəniz yollarında təhlükəsiz hərəkətin təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Səudiyyə Ərəbistanı bölgədə gərginliyin azaldılması istiqamətində səylərini davam etdirəcəyini bildirib. Krallıq münaqişələrin yenidən başlanmasının qarşısını almaq üçün davamlı diplomatik həllərə üstünlük verir. Feysəl bin Fərhan diplomatiya və dialoqun Ər-Riyad üçün əsas vasitələr olduğunu vurğulayıb. Nazir Yaponiyanın beynəlxalq hüquq, sabitlik və dinc həll yollarına verdiyi dəstəyi də yüksək qiymətləndirib.

İran parlamentinin üzvü İbrahim Rzayi Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinə dair yeni planın təfərrüatlarını açıqlayıb. Təklifə əsasən, boğazın idarə edilməsi, izlənilməsi və gəmilərin yoxlanılması İranın nəzarətinə veriləcək. Bu prosesə İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının nəzarət etməsi nəzərdə tutulur. İrana düşmən hesab edilən və ya casusluqda şübhəli bilinən gəmilərin boğaza daxil olmasına icazə verilməyə bilər. Milli təhlükəsizliyə təhdid hesab edilən gəmilərə də eyni məhdudiyyətin tətbiqi nəzərdə tutulur. Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahı gəmilərdən alınacaq keçid və xidmət ödənişlərinin qaydalarını müəyyən edə bilər. İran son aylarda Hörmüz boğazında gəmilərin hərəkətinə nəzarəti gücləndirib. Rzayi həmçinin İranın maraqlarına zərər vurulduğu halda Tehran tərəfindən cavab tədbirlərinin görülə biləcəyini bildirib.

İraq İrandan Hörmüz boğazı vasitəsilə neft ixracında xüsusi yanaşma istəyib. Bu tələbi İraq parlamentinin sədri Heybət əl-Həlbusi iranlı həmkarı Məhəmməd Baqir Qalibafla görüşündə səsləndirib. Əl-Həlbusi İraqın bölgədəki son hadisələrdən ən çox təsirlənən ölkələrdən biri olduğunu bildirib. O, Tehranı iki ölkə arasındakı münasibətləri nəzərə alaraq İraqın iqtisadi maraqlarını qorumağa çağırıb. Hörmüz boğazındakı vəziyyət neft gəlirlərindən böyük dərəcədə asılı olan İraq üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qalibaf isə İranın İraqla iqtisadi və ticarət əməkdaşlığını genişləndirmək istədiyini bildirib. O, iki ölkə arasında daha əvvəl imzalanmış razılaşmaların həyata keçirilməsinin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Tərəflər iqtisadi əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsində maraqlı olduqlarını bildiriblər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazının ABŞ ərazisinə qatılacağı ilə bağlı açıqlaması Vaşinqton tərəfindən sonradan “zarafat” kimi təqdim edilib. ABŞ rəsmisinin bu açıqlamanı düzəltməsi isə onsuz da gərgin olan Yaxın Şərqdə siyasi ritorikanın nə qədər təhlükəli həddə çatdığını bir daha gündəmə gətirib. Dünyanın ən güclü hərbi qüvvəsinə malik ölkəsinin prezidentinin strateji əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazı ilə bağlı belə açıqlama verməsi beynəlxalq ictimaiyyətdə ciddi suallar yaradıb. Xüsusilə də ABŞ rəhbərinin əvvəlki sərt bəyanatları fonunda hansı açıqlamanın real təhdid, hansının isə siyasi ritorika və ya zarafat olduğunu müəyyənləşdirmək çətinləşir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların hələlik təxirə salınmasını istəyib. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Tramp Tehranın razılaşmaya hazır olmasını gözləyir. Rəsmi Vaşinqtonla Tehran arasında təmasların müsbət istiqamətdə getdiyini bildirib. Buna baxmayaraq, ABŞ prezidenti hazırda gözləmə mövqeyi tutmağa qərar verib. Vaşinqton rəhbərliyi bu vəziyyətin ABŞ-nin İranla danışıqlara dair mövqeyində ziddiyyət yaratmadığını bildirir. Tramp bundan əvvəl İranla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını və görüş planlaşdırılmadığını açıqlamışdı. ABŞ ilə İran arasında iyunda əldə edilmiş müvəqqəti razılaşmanın müddəti də artıq başa çatıb. İndi danışıqların yenidən başlanmasının Tehranın razılaşmaya hazır olub-olmamasından asılı olduğu bildirilir.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ABŞ Prezidenti Donald Trampla telefon danışığı aparıb. Liderlər Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə ABŞ arasındakı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər. Tərəflər əlaqələrin qarşılıqlı maraqlar əsasında daha da gücləndirilməsinin yollarını nəzərdən keçiriblər. Telefon danışığında Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələr də müzakirə olunub. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin rəsmi xəbər agentliyi müzakirə edilən regional məsələlərin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Danışıq Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edib. İran və Oman boğazda kommersiya gəmiçiliyinin bərpası üçün razılaşma üzərində işləyirlər. Tramp isə bir gün əvvəl Omanın bu istiqamətdəki fəaliyyətinə görə Maskata qarşı hərbi gücdən istifadə ilə hədələmişdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. O, tərəflər arasında yeni danışıqların da planlaşdırılmadığını bildirib. Tramp ABŞ-nin İrana qarşı dəniz mühasirəsinin tam qüvvədə qaldığını deyib. ABŞ prezidenti Hörmüz boğazının açıq və fəaliyyət göstərdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, boğazdakı minalar çıxarılıb və ya partladılaraq zərərsizləşdirilib. Tramp bir gün əvvəl isə ABŞ-nin İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ilə gizli əlaqə vasitəsilə danışdığını bildirmişdi. İran tərəfi həmin iddianı qəti şəkildə rədd edib. Vaşinqton və Tehranın həm danışıqların, həm də Hörmüz boğazındakı vəziyyətin hazırkı durumu ilə bağlı açıqlamaları bir-birindən fərqlənir.

Səudiyyə Ərəbistanının dövlət neft şirkəti Hörmüz boğazı daxilindən neft yükləmələrini bərpa edib. Şirkət ötən ay tanker donanmasına hücumlardan sonra bu istiqamətdə satışları bir neçə həftə dayandırmışdı. Avqustun 12-dən 16-dək üç nəhəng tanker Əl-Cüeymə və Ras Tənnurə limanlarından ümumilikdə altı milyon barel xam neft götürüb. Şirkət Asiyadakı neft emalı müəssisələrinə orta və ağır növlü Ərəbistan xam neftini də təklif edib. Bu yüklərin Füceyrə sahillərində tankerdən tankerə köçürülməsi nəzərdə tutulur. Mütəxəssislər ixracın bərpasının ağır xam neft çatışmazlığını azaltmağa kömək edə biləcəyini bildirirlər. Ağır xam neftdən gəmi yanacağı, benzin və dizel yanacağının istehsalında istifadə olunan məhsullar əldə edilir. Şirkət məsələ ilə bağlı əlavə açıqlama verməyib.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandir müavini Mustafa İzədi Hörmüz boğazının İran qüvvələrinin nəzarətində olduğunu bildirib. O, qarşı tərəfin hazırda aciz vəziyyətdə olduğunu iddia edib. İzədi İranı zəiflətmək məqsədilə göstərilən səylərin nəticə vermədiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, İran hərbi təzyiqlərə baxmayaraq mövqelərini qoruyub. Açıqlama Hörmüz boğazı ətrafında hərbi və siyasi gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Tehran son günlər diplomatik səylər uğursuz olacağı halda daha sərt addımlar ata biləcəyini bildirib. Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi İranla ABŞ arasındakı qarşıdurmanın əsas mövzularından biri olaraq qalır. Bölgədəki vəziyyət dünya enerji daşımaları baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Çinin dövlət nəzarətində olan iki böyük gəmiçilik şirkəti Yaxın Şərqin əsas dəniz keçidlərindən istifadəni məhdudlaşdırıb. Şirkətlər iyulun sonlarından tankerlərini Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarından uzaq saxlayırlar. Buna əsas səbəb bölgədə təhlükəsizlik risklərinin artmasıdır. Çin tankerləri neft yüklərini Körfəzdən kənarda, o cümlədən Füceyrə və Oman sahilləri yaxınlığında qəbul etməyə başlayıb. İki şirkətin ümumilikdə 100-dən çox iri neft tankeri var. Onların hər biri təxminən iki milyon barel neft daşıya bilir. Müharibədən əvvəl bu şirkətlər Çinin Yaxın Şərqdən neft idxalının təxminən yarısının daşınmasında iştirak edirdi. Yeni vəziyyət daşınma yollarının uzanmasına və nəqliyyat xərclərinin artmasına səbəb olur.

Qətər İranla ABŞ arasında danışıqların bərpasının Hörmüz boğazındakı vəziyyətdən asılı olduğunu bildirib. Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Məcid Məhəmməd əl-Ənsari İran və Oman arasında gözlənilən razılaşmanın mühüm əhəmiyyət daşıdığını deyib. Hazırda Tehran və Maskat Hörmüz boğazından keçidlə bağlı müzakirələr aparır. Tərəflərin gəmiçilik üçün nəzərdə tutulan keçid istiqaməti üzrə irəliləyiş əldə etdiyi bildirilir. Qətər hesab edir ki, bu məsələnin həlli ABŞ və İran arasında danışıqların yenidən başlanmasına şərait yarada bilər. Vaşinqtonla Tehran arasında danışıqlar müharibənin dayandırılmasına yönəlib. Qətər münaqişənin hərbi deyil, diplomatik vasitələrlə həllinə çağırır. İran–Oman razılaşmasının nəticəsi buna görə bölgədəki vasitəçilik səylərinin növbəti mərhələsi üçün mühüm hesab olunur.

İran ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı paylaşımına sərt reaksiya verib. Bundan əvvəl Donald Tramp “Truth Social” hesabında İran, Hörmüz boğazı, eləcə də Fars körfəzi və Oman dənizinin bəzi hissələrinin göstərildiyi xəritə paylaşmışdı.