"Axios" xəbər saytının ABŞ rəsmilərinə istinadən verdiyi məlumata görə, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin (HDQ) gəmiləri Hörmüz boğazı və onun ətrafındakı strateji sularda mövqelərini gücləndirir. Bu addım, İran ordusunun və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) boğazdan keçən kommersiya gəmilərinə və neft tankerlərinə qarşı mümkün hücum cəhdlərinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır.

Müharibə zamanı İran Hərbi Dəniz Qüvvələri son onilliklərin ən ağır zərbəsini aldı: 150-yə yaxın hərbi dəniz vasitəsi sıradan çıxdı, yüzlərlə hərbçi həlak oldu. Ölənlər arasında Hörmüz boğazının bağlanması doktrinasının memarı sayılan "İnqilab Keşikçiləri Korpusu"nun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı Əli Rza Təngsiri və dəniz kəşfiyyatının rəhbəri Behnəm Rezai də var. Bu, sadəcə avadanlıq itkisi deyil, qeyri-ənənəvi dəniz müharibəsində qərar qəbul etmə və beyin mərkəzinə endirilən bir zərbə idi.

Cəmi bir gündən az davam edən danışıqlar, üç dəqiqəni keçməyən qısa bir mətbuat konfransı ilə və heç bir ciddi irəliləyiş olmadan başa çatdı. Şənbə günü günortadan sonra başlayan ABŞ-İran müzakirələri bütün gecə boyu, təxminən 21 saat davam etdi. C.D. Vens İslamabadda jurnalistlərin qarşısına çıxanda Pakistan paytaxtında artıq günəş doğmuşdu. ABŞ vitse-prezidenti bildirdi: "Razılığa gələ bilmədik. Qırmızı xətlərimizin nə olduğunu çox aydın şəkildə izah etdik... Onlar isə şərtlərimizi qəbul etməməyi seçdilər".

Misrin ABŞ-İsrail koalisiyası ilə İran arasında davam edən müharibədə nümayiş etdirdiyi diplomatik fəallıq regional nüfuzunu artırmaq istəyən bir dövlətin addımı deyil. Bu, əslində, müharibənin öz iqtisadiyyatına və geosiyasi mövqeyinə dağıdıcı təsirlərini artan narahatlıqla izləyən bir ölkənin müdafiə reaksiyasıdır.

Hazırda davam edən genişmiqyaslı ABŞ-İsrail-İran müharibəsinin nəticələri ilə bağlı suallara cavab vermək asan deyil. İranın itkiləri hər keçən gün artır və Tehran rejiminin dözümlülük qabiliyyəti ciddi sınaq qarşısındadır. Müharibənin bu və ya növbəti mərhələsində nələrin baş verəcəyi isə rejimin daxili birliyini nə dərəcədə qoruya biləcəyindən asılıdır.

Cəfəri televiziya müsahibəsində deyib ki, İran İsrailə qarşı “böyük zərbə” endirib və bu müddətdə İran xalqı “məğlubiyyət hiss etməyib”. O, qarşıdurmanı “müharibə” kimi səciyyələndirməyin səbəbi kimi müəyyən müharibə meyarlarının - atışma, əməliyyatların genişlənməsi və s- mövcudluğunu göstərib, amma eyni zamanda qeyd edib ki, qarşıdurma tammiqyaslı hərbi əməliyyatlara çevrilməyib: “Quru döyüşləri baş vermədi, Körfəzdə hərəkətlər məhdud idi; buna baxmayaraq həqiqi qarşıdurma və atışma oldu”.

Onun sözlərinə görə, həmin 12 günlük hava müharibəsi zamanı İsrail ABŞ-ın qısa müddətli iştirakı ilə İranın əsas nüvə obyektlərini bombalayıb, yüksək rütbəli hərbçiləri və nüvə alimlərini öldürüb. İsrail, həmçinin İranın hava hücumundan müdafiə sistemlərini demək olar ki, tamamilə sıradan çıxarıb və ballistik silah anbarlarına ciddi ziyan vurub.

Həqiqət, təxribat və ABŞ-İran qarşıdurmasının mümkün ssenariləri

İsrailin müdafiə naziri Yisrael Kats bildirib ki, İranın ali lideri Əli Xamenei ABŞ-ın rəhbərliyi ilə İraqa müdaxilə zamanı devrilmiş və sonradan edam edilmiş Səddam Hüseynin taleyini yaşaya bilər.

Bütün bu qarşılıqlı təhdidlər içində ikinci sual budur: Tramp administrasiyası İranın nüvə proqramına qarşı İsrailin hərbi həll variantını dəstəkləməyə tam meyllidirmi?

İranın Ali Lideri Ayətullah Seyid Əli Xameneinin müşaviri, admiral Əli Şəmxaninin vəziyyəti ağır olaraq qiymətləndirilir.

Bəzi xəbər portalları və sosial şəbəkələrdə paylaşılan məlumatlara əsasən, Bağdadın bəzi bölgələrindən şəhid şəkilləri çıxarılıb.