#ABŞ və İsrailin İran siyasəti

İran İsrailin cənubunda yerləşən Arad və Dimona şəhərlərini hədəf alan yeni cavab zərbələri həyata keçirib. İsrail ordusundan edilən yazılı açıqlamada İrandan atıldığı müəyyən edilən raketlərin qarşısının alınması üçün hava hücumundan müdafiə sistemlərinin işə düşdüyü bildirilib. Hücum təhlükəsi altında olan bölgələrdə mobil telefonlara xəbərdarlıq mesajları göndərilib və əhalidən növbəti bildirişə qədər sığınacaqlarda qalmaları istənilib.

Çərşənbə axşamı günü səhər saatlarında təhlükəsizlik və səhiyyə mənbələrinin "Reuters" agentliyinə verdiyi məlumata görə, İraqın qərbindəki Ənbar vilayətində şiə "Həşdi-Şabi" (Xalq Səfərbərlik Qüvvələri - PMF) qüvvələrinə məxsus obyektə endirilən hava zərbələri nəticəsində azı 14 döyüşçü həlak olub, 30 nəfər isə yaralanıb. Həlak olanlar arasında qruplaşmanın Ənbar üzrə əməliyyat komandiri də var.

ABŞ-ın "Axios" xəbər saytı Türkiyənin son iki gündür ABŞ ilə İran arasındakı kritik mesaj trafikini idarə edən əsas ölkələrdən biri olduğunu bildirib. Prosesə Misir və Pakistan da qoşulub. "Axios"un məlumatına görə, Türkiyə, Misir və Pakistanla birlikdə gərginliyi azaltmaq məqsədilə ABŞ və İran arasında vasitəçilik missiyasını həyata keçirir. Tərəflər arasında intensiv mesaj mübadiləsi davam edir.

ABŞ Prezidenti Trampın İranın enerji infrastrukturuna hücum planını 5 gün müddətinə təxirə saldığını açıqlamasından dərhal sonra, İsrail ordusu paytaxt Tehrana qarşı yeni bir hərbi əməliyyat başladığını duyurub. Vaşinqtonun hücumları müvəqqəti dayandırmaq qərarına baxmayaraq, İsrail tərəfi Tehranın strateji nöqtələrini hədəf almağa davam edir. Paytaxtın müxtəlif ərazilərindən partlayış səsləri eşidilir və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin aktivləşdiyi bildirilir. İsrail rəsmiləri bu hücumların "təhlükəsizlik təhdidləri tamamilə aradan qaldırılana qədər" davam edəcəyini vurğulayıblar.

İran bazar ertəsi günü bəyanat yayaraq, ABŞ və İsrail tərəfindən sahillərinə və ya adalarına hər hansı hücum olacağı təqdirdə Körfəz sularına "dəniz minaları" yerləşdirəcəyi ilə hədələyib. Dövlət mediası tərəfindən yayılan Müdafiə Şurasının bəyanatında qeyd edilib. "Düşmən tərəfindən İran sahillərinə və ya adalarına edilən hər hansı hücum cəhdi, təbii olaraq və mövcud hərbi təcrübəyə uyğun olaraq, Körfəzdəki bütün giriş yollarının və rabitə xətlərinin, o cümlədən sahillərdən buraxıla bilən müxtəlif növ dəniz minaları ilə minalanmasına səbəb olacaq." - deyə bəyənatda qeyd edilib.

İran parlamentinin (Məclisinin) Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən keçid haqqı alınmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqləməyə hazırlaşdığı bildirilib. Yarımrəsmi ISNA xəbər agentliyinə danışan Parlamentin İqtisadiyyat Komissiyasının üzvü Səid Rəhmətzadə Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən rüsum alınması ilə bağlı hazırlanan qanun layihəsi barədə məlumat verib.

Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyi gecə yarısından etibarən Krallığın ərazilərini hədəf alan İrana məxsus 51 pilotsuz uçuş aparatının (PUA) qarşısının alındığını və məhv edildiyini elan edib. Krallığın hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən həyata keçirilən bu uğurlu əməliyyat nəticəsində bütün hədəflər havada zərərsizləşdirilib. Müdafiə Nazirliyi ölkənin suverenliyini və mülki əhalinin təhlükəsizliyini qorumaq üçün bütün zəruri tədbirlərin görüldüyünü vurğulayıb.

İran Atom Enerjisi Təşkilatı ABŞ və İsrailin Nətənz nüvə obyektinə qarşı hücum həyata keçirdiyini elan edib. Təşkilatın rəsmi sosial media hesabından verilən məlumatda bildirilir ki, uranın zənginləşdirilməsi fəaliyyətləri üçün kritik əhəmiyyət kəsb edən "Şəhid Əhmədi Ruşən" Nüvə Mərkəzi ABŞ və İsrail tərəfindən hədəf alınıb. Bəyanatda bu hərəkətin beynəlxalq öhdəliklərə məhəl qoyulmadan reallaşdırıldığı vurğulanıb.

İraqın paytaxtı Bağdadda Mərakeş Səfirliyinin yaxınlığına pilotsuz uçuş aparatı (PUA) düşüb. Bölgədəki Anadolu Agentiliyi müxbiri Bağdadın Mənsur rayonunda yerləşən Mərakeş Səfirliyi yaxınlığında PUA-nın düşməsi nəticəsində ərazidən tüstü yüksəldiyini bildirib. Hücumun kim tərəfindən həyata keçirildiyi hələlik məlum deyil. İraq rəsmiləri hadisə ilə bağlı hələ ki rəsmi açıqlama verməyiblər.

ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent dənizdə gözləyən İran neftinin satışına imkan yaradan məhdud və qısamüddətli ümumi lisenziya yayımladıqlarını açıqlayıb. Bessent sosial media hesabında etdiyi paylaşımda İranı qlobal terrorizmin mərkəzi adlandırıb və ABŞ Prezidenti Donald Trampın "Dastani Qəzəb Əməliyyatı" sayəsində bu mübarizəni gözləniləndən daha sürətli qazandıqlarını qeyd edib. Nazir vurğulayıb ki, Tramp administrasiyası qlobal enerji axınını maksimuma çatdırmaq və bazar sabitliyini təmin etmək üçün Amerikanın iqtisadi və hərbi gücündən istifadə etməyə davam edəcək.

Türkiyənin daxili işlər naziri Mustafa Çiftçi ABŞ, İsrail və İran arasındakı müharibə fonunda Türkiyə-İran sərhəd xəttində bütün zəruri tədbirlərin görüldüyünü açıqlayıb. Nazir bütün sərhəd-keçid məntəqələrinin nəzarət altında olduğunu və hazırda hər hansı bir problemin yaşanmadığını vurğulayıb. Nazir Çiftçi Təhlükəsizlik və Fövqəladə Hallar Koordinasiya Mərkəzində (GAMER) media nümayəndələrinin suallarını cavablandırarkən bildirib ki, müharibə başlayandan bəri sərhədyanı vilayətlərin valiləri ilə daimi təmasdadırlar. O, qeyd edib ki, Türkiyə vətəndaşları İran tərəfindən Türkiyəyə rahatlıqla keçə bilirlər və bu istiqamətdə heç bir məhdudiyyət yoxdur.