#Yaponiya

"Bavi" qasırğası Çinin Taycou şəhərinə çatıb. Təbii fəlakət səbəbindən Çində təxminən iki milyon nəfər təxliyə edilib. Qasırğanın küləyinin sürəti saatda 144 kilometrə çatıb. Sinoptiklər güclü yağış və daşqın təhlükəsinin davam etdiyini bildirirlər. Filippində qasırğa ilə əlaqəli yağışlar nəticəsində 17 nəfər ölüb. Tayvanda 113 nəfər xəsarət alıb və 14 mindən çox sakin təxliyə edilib. Ada üzrə minlərlə aviareys ləğv olunub və bir çox müəssisə fəaliyyətini dayandırıb. Bölgədə fövqəladə hazırlıq tədbirləri davam etdirilir.

Yaponiya Biznes Assosiasiyasının nümayəndə heyəti MÜSİAD Azərbaycanla iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib. Görüşdə Azərbaycan və Yaponiya arasında ticarət, investisiya, sənaye və innovasiya sahələrində əlaqələrin inkişaf perspektivləri diqqət mərkəzində olub. MÜSİAD Azərbaycan rəhbərliyi ölkənin biznes imkanları, investisiya mühiti və beynəlxalq ticarət potensialı barədə məlumat verib. ROTOBO nümayəndələri isə iki ölkə arasında işgüzar əlaqələrin genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Tərəflər gələcək birgə layihələrin həyata keçirilməsi və biznes dairələri arasında əməkdaşlığın artırılması barədə fikir mübadiləsi aparıblar.

ABŞ, Yaponiya və Cənubi Koreya enerji təhlükəsizliyi sahəsində yeni üçtərəfli əməkdaşlıq mexanizmi yaradıb. NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində imzalanan memorandum ümumi təhlükəsizlik maraqlarının gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Sənəd qabaqcıl nüvə reaktorlarının digər ölkələrdə tətbiqinin sürətləndirilməsinə yönəlib. Layihənin ilk mərhələsi Hind-Sakit okean bölgəsini əhatə edəcək. ABŞ bu təşəbbüs çərçivəsində texniki dəstək proqramına 10 milyon ABŞ dollarından çox əlavə maliyyə ayıracaq. Bu vəsait tərəfdaş ölkələrin enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edəcək. Razılaşma regionda enerji əməkdaşlığının yeni mərhələsi kimi qiymətləndirilir.

Hörmüz boğazında aylardır gözləyən Yaponiya ilə əlaqəli yük gəmiləri nəhayət marşrutlarını davam etdirməyə başlayıblar. On gəmidən altısı ümumilikdə 12 milyon barel xam neft daşıyır. Yüklər əsasən Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qətərdən göndərilib. Gəmilərin böyük hissəsi Yaponiyanın tanınmış gəmiçilik şirkəti tərəfindən idarə olunur. Şirkət boğazdan keçid zamanı ekipajın və yüklərin təhlükəsizliyinə xüsusi önəm verdiyini bildirib. Eyni zamanda, Cənubi Koreyaya məxsus başqa bir neft tankeri də Hörmüz boğazını tərk edib. Həmin gəminin iyulun sonlarında Cənubi Koreyaya çatacağı gözlənilir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu hərəkət bölgədə dəniz daşımalarının tədricən bərpa olunduğunu göstərir.

Cənubi Amerika ticarət bloku Merkosur Yaponiya ilə iqtisadi tərəfdaşlıq sazişi üzrə danışıqlara başlayıb. Tərəflər ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsini və yeni bazar imkanlarının yaradılmasını müzakirə edirlər. Mümkün razılaşma təxminən 400 milyon insanı əhatə edən böyük azad ticarət məkanı formalaşdıra bilər. Bu məkanın ümumi daxili məhsulunun 7 trilyon dollar olacağı bildirilir. Danışıqlar Merkosurun Avropa İttifaqı ilə əldə etdiyi son razılaşmadan sonra başlayıb. ABŞ-nin tətbiq etdiyi geniş tariflər ölkələri iqtisadi əlaqələrini şaxələndirməyə sövq edir. Merkosur bu fonda yeni tərəfdaşlıq imkanlarını artırmağa çalışır.

Yaponiya Yaxın Şərqdə ağırlaşan humanitar vəziyyətə cavab olaraq yeni yardım paketi elan edib. Ayrılan 15 milyon ABŞ dolları İran, Livan və işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yaşayan əhalinin əsas ehtiyaclarının qarşılanmasına yönəldiləcək. Yardım beynəlxalq humanitar təşkilatlar vasitəsilə çatdırılacaq və səhiyyə, ərzaq təminatı, müvəqqəti yaşayış yerləri, içməli su və sanitariya xidmətlərini əhatə edəcək. Yaponiya hökuməti humanitar böhranın təsirlərinin azaldılması üçün beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb. Eyni zamanda, Livanda fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatlarının yardım əməliyyatlarını dəstəkləmək məqsədilə əlavə 640 min ABŞ dolları ayrılacaq. Bu vəsait Yaponiya Platforması vasitəsilə istifadə olunacaq. Son aylarda bölgədə davam edən gərginlik humanitar ehtiyacları daha da artırıb. Yaponiyanın yeni yardım qərarı zərərçəkmiş əhaliyə beynəlxalq dəstəyin davam etdiyini göstərir.

Yaponiya Baş naziri Sanae Takaichi təhlükəsiz şəkildə Hörmüz Boğazını keçmiş gəmi barədə məlumat verib. Gəmidə üç yapon ekipaj üzvü olub. Tanker Liberiya bayrağı altında, Kyoei Tanker şirkətinə məxsusdur. Gəminin keçidi ilə yapon ekipajlı bütün gəmilər Körfəzdən çıxmışdır. Hələ 37 digər Yaponiya-əlaqəli gəmi keçid üçün gözləyir. Yaponiya hökuməti sərbəst və təhlükəsiz gəmilər üçün diplomatik səyləri davam etdirəcək. Hadisə beynəlxalq dəniz təhlükəsizliyi baxımından önəmlidir. Bu, Hürmüz Boğazında gəmilərin hərəkətinə nəzarət mexanizminin işini göstərir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatını tam təmin etməyə hazır olduqlarını açıqlayıb. Yaponiya Baş naziri ilə telefon danışığı zamanı bu məsələ müzakirə olunub. Pezeşkian ABŞ-ın tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin əsas problem olduğunu qeyd edib və Yapon gəmilərinin maneəsiz hərəkəti üçün imkan yaradacaqlarını vurğulayıb.

ABŞ, Hindistan, Yaponiya və Avstraliyadan ibarət “Dördtərəfli Təhlükəsizlik Dialoqu” – “QUAD” alyansı Sakit okean regionunda strateji əhəmiyyət daşıyan Fici adalarında yeni liman infrastrukturu layihəsinə başlayacağını açıqlayıb. Analitiklər bu təşəbbüsü Vaşinqton və Pekin arasında geosiyasi rəqabətin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirirlər.