Suriya prezidenti Əhməd əş-Şəranın livanlı həmkarı Cozef Aunun "Hizbullah"ı tərksilah etmək səylərini dəstəkləməsi ilə bağlı bəyanatları müşahidəçilərin diqqətini çəkib. Bu, Dəməşqin İrana meylli Livan partiyasına qarşı mübarizədə rol oynamağa hazır olub-olmaması ilə bağlı fərziyyələri daha da artırıb. Regiondakı münaqişə dairəsinin Livanı da əhatə edəcək şəkildə genişlənməsi fonunda Dəməşq qonşu ölkə ilə sərhədə hərbi qüvvələr göndərib. Bu addım Suriyanın Livana hərbi müdaxilə niyyətində ola biləcəyinə dair şübhələr yaradıb.
#Livan Prezidenti Cozef Aun və sərhəd təhlükəsizliyi
Livan Prezidenti Cozef Aun İsrailin ölkəsinin müxtəlif bölgələrinə təşkil etdiyi hücumların diplomatik səyləri və sabitliyi hədəf aldığını bildirib. Livanın rəsmi NNA agentliyində Prezident Aunın İsrail hücumları ilə bağlı bəyanatı dərc olunub. Aun qeyd edib ki, İsrailin Livanın müxtəlif şəhərlərinə yönələn hücumları ölkəsinin qardaş və dost ölkələrlə, xüsusilə də Amerika Birləşmiş Ştatları ilə apardığı diplomatik təşəbbüsləri və sabitliyi bərpa etmək cəhdlərini boşa çıxarmağa yönəlmiş açıq düşmənçilik aktıdır.
Livanın yeni seçilmiş prezidenti Cozef Aun bu gün, cümə axşamı – 9 yanvar 2025-ci ildə hərbi formasını çıxararaq qara rəsmi kostyumda Nümayəndələr Palatasına daxil olub. O, parlamentin sədri Nəbih Berri ilə görüşərək əl sıxıb və Konstitusiya üzrə and içib. Mərasim zalda toplaşan deputatların gurultulu alqışları ilə müşayiət olunub. Cozef Aun 1964-cü il yanvarın 10-da Livanın Matn bölgəsində anadan olub. O, ali təhsilini siyasi elmlər və hərbi elmlər sahəsində alıb, beynəlxalq münasibətlər üzrə ixtisaslaşıb. Fransız və ingilis dillərini mükəmməl bilir.
Livan Prezidenti Cozef Aun parlament seçkilərinin konstitusion öhdəlik olduğunu və müəyyən olunmuş vaxtda keçirilməli olduğunu bir daha bəyan edib. Livanın Prezident Aun Baş nazir Nəvaf Salam və Parlament sədri Nəbi Berri ilə birlikdə seçkilərin planlaşdırıldığı kimi keçirilməsində qətiyyətli olduqlarını bildirib. Prezident Aun eyni zamanda müharibə riskinin qarşısını almaq məqsədilə diplomatik səylərin fasiləsiz davam etdiyini vurğulayaraq, vəziyyətin müsbət istiqamətdə inkişaf etdiyini qeyd edib. Parlament sədri Nəbi Berrinin də seçkilərin vaxtında keçiriləcəyini təsdiqlədiyi, bu prosesdə heç bir gecikmə və ya uzadılmanın olmayacağını bildirdiyi qeyd olunub.
Livan ilə İsrail arasındakı müzakirələr ABŞ və Avropanın güclü təzyiqləri altında davam edir və tərəflər masaya fərqli prioritetlərlə gəlirlər. Vatikan Dövlət Başçısı Papa XIV Leo-nun Livan səfərini tamamlamasının ardından, İsrail və Livan 3 dekabrda "Mexanizm" kimi tanınan Atəşkəsi Nəzarət Komitəsinin toplantılarına qarşılıqlı olaraq mülki nümayəndə göndərməyi qərara alaraq müzakirə prosesini yeni mərhələyə daşıyıb. ABŞ və Avropanın təzyiqi ilə sürət qazanan prosesdə, Livan heyətinə mülki nümayəndə kimi təyin edilən Səfir Simon Keremin səlahiyyətləri və müzakirələrin gündəliyi ətrafında mübahisələr ortaya çıxıb.
Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti Məclisinin sədri Ziya Öztürkler, Livan ilə Cənubi Kipr Rum İdarəsi (GKRY) arasında imzalanan dəniz səlahiyyət zonalarının məhdudlaşdırılması anlaşmasına sərt reaksiya göstərib. O bildirib ki, bu razılaşma Kipr türklərinin hüquqlarını pozur və Rum tərəfinin beynəlxalq alanda imzaladığı heç bir anlaşmanı qəbul etmədiklərini vurğulayıb. Öztürkler yazılı açıqlamasında qeyd edib ki, anlaşma adadakı siyasi reallıqları nəzərə almayan tək tərəfli addımdır və bölgədə gərginliyi artırır.
Livan və Cənubi Kipr Rum İdarəsi (GKRY) arasında dəniz səlahiyyət sahələrinin sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi barədə anlaşma imzalanıb. İmzalanma mərasimi başkənd Beyrutdakı Baabda Sarayında keçirilib. Tədbirdə Livan Prezidenti Cozef Aun, GKRY lideri Nikos Hristodulidis və Livan Bayındırlıq və Nəqliyyat Naziri Fayiz Rasamini iştirak ediblər. Mərasimdən sonra birgə mətbuat konfransında çıxış edən Aun, anlaşmanın imzalanmasından məmnunluğunu ifadə edib. O bildirib ki, bu razılaşma sayəsində Livan və Cənubi Kipr Rum İdarəsi dəniz resurslarını kəşf etmək və bu sahədə ortaq əməkdaşlığı genişləndirmək imkanına sahib olacaq.
Livan ordusu bazar günü ölkənin cənubundakı Mərceyun vilayətinə bağlı Meys əl-Cəbəl qəsəbəsində, İsrail ordusunun sərhəd yaxınlığında hərəkətə keçməsindən sonra yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib. Bu haqda Livan rəsmi xəbər agentliyi məlumat verib.
Livanın Baş naziri Nəvvaf Səlam cümə günü bildirib ki, hökumət Fələstin düşərgələrindəki silahlanma məsələsi ilə bağlı ciddi addımlar atıb və bir daha vurğulayıb ki, silah yalnız dövlətin əlində olacaq və bu mövzuda geri dönüş yoxdur. Rəsmi “Livan Milli İnformasiya Agentliyi”nin məlumatına görə, bunu Səlam təhlükəsizlik vəziyyəti və silahın təkcə dövlət tərəfindən idarə olunmasına dair sualı cavablandıraraq deyib.
Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani cümə günü Livana rəsmi səfər edəcək. AzerVoice xəbər verir ki, bu, ötən ilin sonunda Əsəd rejiminin süqutundan sonra onun Beyruta ilk səfəri olacaq. Səfərin məqsədi Suriya–Livan münasibətlərini və iki ölkə arasında açıq qalan məsələləri müzakirə etməkdir.
İsrail ordusu Cənubi Livana zərbələrini genişləndirərək Mays əl-Cəbal, Kfar Tebnit, Dəbbinə, əl-Çehabiyə və Bürc Qallaviyə qəsəbələrinə hücumlar təşkil edib. Noyabrda ABŞ vasitəçiliyi ilə imzalanan atəşkəsə baxmayaraq, İsrail son aylarda İran tərəfindən dəstəklənən Hizbullaha qarşı sərhədboyu hücumlarını davam etdirir.
Rəsmi dairələr Vaşinqtona hökumətin Hizbullahın silahlarını mərhələli şəkildə toplamaq öhdəliyini təsdiqləsə də, prezident Aun ölkə daxilində fərqli siqnallar göndərir. Onun mesajı belədir ki, partiyaya qarşı hərbi addım yalnız geniş siyasi konsensus əldə olunandan sonra mümkündür, bəlkə də ümumiyyətlə mümkün deyil, çünki bu, ölkəni daxildən partlada bilər.