#İsrail

Yunanıstanın dövlət televiziyasına istinadən, Andrulakis məktubunda Qəzzada 2023-cü ilin oktyabrından bəri on minlərlə insanın həyatını itirdiyini vurğulayaraq, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun açıqlamalarına istinadən Qəzza zolağında etnik təmizləmə məqsədi daşıyan əməliyyatlar iddiası irəli sürüb. O, “Bu, BMT və Avropa Birliyinin tərifinə görə etnik təmizləmə aktıdır,” - deyə qeyd edib. Andrulakis, Fələstində iki dövlətli həllin dinc yanaşı yaşamaq üçün yeganə yol olduğunu vurğulayaraq, Yunanıstan parlamentini 2012-ci il 12 dekabr qətnaməsini təsdiqləməyə və Fələstin məsələsini müzakirə etmək üçün ümumi iclas çağırmağa çağırıb. O, sülh danışıqlarına dərhal başlamaq üçün hər cür səy göstərilməsini tələb edib.

Ghebreyesus sosial şəbəkədəki paylaşımında, İsrail ordusunun Xan Yunisdəki Nasser xəstəxanasına həyata keçirdiyi iki hücumda dörd səhiyyə işçisi və beş jurnalist daxil olmaqla ən azı 20 nəfərin həlak olduğunu, 50 nəfərin, o cümlədən ağır xəstələrin xəsarət aldığını qeyd edib. Hücumlar nəticəsində xəstəxananın təcili yardım və cərrahiyyə bölməsinin yerləşdiyi əsas bina və təcili yardım pilləkənləri zədələnib. Ghebreyesus, “Qəzzada insanlar aclıq çəkərkən, onların məhdud sağlamlıq imkanları təkrarlanan hücumlarla daha da çətinləşir,” deyərək səhiyyə müəssisələrinə hücumların dərhal dayandırılmasını və atəşkəs çağırışını təkrarlayıb.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunisdə yerləşən Nasser xəstəxanasına edilən və 5-i jurnalist, 5-i tibb işçisi olmaqla 20 nəfərin həlak olduğu hücumu “faciəli qəza” adlandıraraq üzr istəyib. Lakin İsrailin Kanal 14 telekanalının hesabatına görə, hücumda iştirak edən əsgərlər bu əməliyyatın İsrail ordusunun yüksək komandanlığı tərəfindən təsdiqləndiyini və koordinasiya edildiyini açıqlayıb. Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, hücumda Reuters-dən Hosam əl-Masri, Əl-Cəzirədən Mohamed Salamah, Müstəqil Ərəbistan və AP-dən Məryəm Əbu Dekka, NBC News-dan Muaz Əbu Taha və Əhməd Əbu Əziz kimi jurnalistlər həlak olub. İsrail ordusu, 7 oktyabr 2023-cü ildən bəri Qəzzada 244 jurnalistin öldürüldüyünü rəsmən qəbul etsə də, jurnalistləri hədəf almadığını iddia edərək istintaqa başladığını bildirib.

İsrail hökuməti Qəzza zolağında insanlığa aid bütün dəyərləri məhv edir. Bu sözləri Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan səsləndirib. “İsrailin bu gün Qəzzadakı xəstəxanaya təşkil etdiyi hücum nəticəsində beşi jurnalist olmaqla azı iyirmi fələstinli həlak olub. Baş nazir Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumət insanlığa aid bütün dəyərləri məhv etmək üçün amansız hücumlarını fasiləsiz davam etdirir” – deyə, o vurğulayıb.

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) fövqəladə xarici işlər nazirləri iclasından sonra qəbul edilən birgə bəyanatda İsrailin mövqeyi kəskin şəkildə pislənib və bütün dövlətlərə fələstinlilərə qarşı təcavüzün davam etməsinin qarşısını almaq üçün hüquqi və praktik addımların atılmasına dair çağırış edilib. Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərində keçirilən iclasın yekununda vurğulanıb ki, İsrailin Qəzza zolağına hücumun başlanmasından iki ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq vasitəçilərin sülh təşəbbüslərinə cavab verməkdən imtina etməsi, əməliyyatları genişləndirməkdə israrı və atəşkəs çağırışlarını qulaqardına vurması qəbuledilməzdir.

İsrailin ifrat sağçı maliyyə naziri Bezalel Smotrich Qərbi Qüdsdəki Beynəlxalq Konqres Mərkəzində keçirilən tədbirdə Qüds meri Moşe Liona işğal altındakı Şərqi Qüdsdəki Əl-Əqsa məscidinin yerində Süleyman məbədinin tikintisi üçün pul vəd edib. Smotrich minlərlə insanın qarşısında gülərək, “Mən sənə pul verəcəm, sən isə Məbədi tikəcəksən,” deyib. Buna cavab olaraq Lion, Smotrich-i “Yerusəlimin indiyə qədərki ən yaxşı maliyyə naziri” adlandırıb. Bu açıqlama İsrailin Məbəd dağı ilə bağlı siyasətində dəyişiklik müzakirələrinin getdiyi həssas bir dövrdə səslənib. Eyni zamanda, milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin də daxil olduğu bəzi nazirlərin Məscidül-Əqsaya prosedurları pozaraq daxil olmaları və orada dua etmələri gərginliyi daha da artırıb. Fələstinlilər bu hərəkətləri Şərqi Qüdsün yəhudiləşdirilməsi və ərəb-islam kimliyinin silinməsi cəhdi kimi qiymətləndirir.

Finlandiya Prezidenti Aleksander Stubb İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatları beynəlxalq hüququn pozulması kimi dəyərləndirib. BMT-yə bağlı qlobal aclıq monitorinqi təşkilatı ötən həftə Qəzza şəhəri və ətraf ərazilərdə rəsmi aclıq vəziyyətinin elan edildiyini açıqlayıb və bu vəziyyətin daha da genişlənəcəyini bildirib.

Tərəflər atəşkəsə razılaşsa da, münaqişə regionun təhlükəsizlik balansını ciddi şəkildə sarsıdıb. İyun döyüşləri göstərdi ki, hər iki ölkə istənilən an daha genişmiqyaslı müharibəyə sürüklənə bilər. Hazırda isə atəşkəs kövrəkdir və yeni eskalasiya riski real olaraq qalır.Siyasi şərhçi Rufiz Hafizoğlu iki ölkə arasında yenidən müharibə başlayacağını düşünür. O, Modern.az-a açıqlamasında yeni müharibənin ilin sonunadək başlayacağını və iyunda baş verən 12 günlük müharibədən daha qanlı olacağını bildirib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Livan hökumətinin bu ayın əvvəlində 2025-ci ilin sonuna qədər Hizbullahı silahsızlaşdırmaq barədə qəbul etdiyi qərarı “tarixi addım” kimi dəyərləndirib. Xatırladaq ki, ötən ilin noyabrında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunan atəşkəslə başa çatan İsrail–Hizbullah müharibəsindən sonra Beyrut ABŞ-ın təzyiqi altında qalıb.

Fələstin səhiyyə rəsmiləri bazar ertəsi baş verən hücumda Nasser Xəstəxanasının dördüncü mərtəbəsinin ikiqat zərbə nəticəsində vurulduğunu bildirib. İlk raket hücumundan sonra xilasedicilərin hadisə yerinə gəldiyi anda ikinci raket dəyib, nəticədə həlak olanlar arasında Reuters-in operatoru Hussam əl-Masri də olub. Reuters-in fotoqrafı Hatem Khaled isə hücumda yaralanıb. Qəzzanın cənubunda yerləşən və bölgənin ən böyük tibb müəssisəsi olan Nasser Xəstəxanası 22 aylıq müharibə dövründə dəfələrlə hücumlara və basqınlara məruz qalıb. Səhiyyə rəsmiləri xəstəxananın tibbi ləvazimat və personal çatışmazlığı ilə üzləşdiyini, bu vəziyyətin humanitar böhranı daha da ağırlaşdırdığını qeyd edib.