Avropanın bir sıra ölkələrində meşə yanğınları turizm bölgələrinə ciddi təhlükə yaradıb. Xorvatiya, Almaniya, Fransa və Yunanıstanda baş verən yanğınlar nəticəsində minlərlə insan təxliyə edilib. Xorvatiyanın Omiş şəhərində təxminən 1 000 nəfər təhlükəsiz ərazilərə köçürülüb, 36 nəfər tibbi yardım alıb və yeddi nəfərin vəziyyətinin ağır olduğu bildirilib. Almaniyada 2 000-dən çox insan meşə yanğını səbəbindən evlərini tərk edib. Fransanın Landes bölgəsində isə 525 nəfər Luqlon kəndindən təxliyə olunub. Yunanıstanın Halkidiki bölgəsində də yüzlərlə turist yanğının sahilə yaxınlaşması səbəbindən ərazidən uzaqlaşdırılıb. Alimlər yüksək temperatur və quraqlığın iqlim dəyişiklikləri ilə əlaqəli olduğunu bildirirlər. Avropada istilik dalğalarının və quraqlığın davam etməsi meşə yanğınları təhlükəsinin yüksək olaraq qalmasına səbəb olur.
Baş xəbər
ABŞ İran limanlarına qarşı qeyri-müəyyən müddətli dəniz blokadası tətbiq edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Vaşinqton bu addımı İranı iqtisadi baxımdan daha da təcrid etmək üçün yeni tədbirlərlə birlikdə nəzərdən keçirir. ABŞ və İran arasında atəşkəs danışıqlarında hələ də razılıq əldə olunmayıb. Eyni zamanda, Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti ciddi şəkildə məhdudlaşıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp boğaza tam nəzarət etdiklərini bildirsə də, bu həftə boğazdan yalnız az sayda gəmi keçə bilib. ABŞ daxilində “Abraham Linkoln” aviadaşıyıcı gəmisində ağır xidmət şəraiti ilə bağlı narahatlıqlar da artıb. Konqres üzvləri gəmidə təminat, su, təhlükəsizlik və hərbi qulluqçuların psixoloji vəziyyəti ilə bağlı məlumatlardan sonra açıqlama tələb ediblər. Bu amillər ABŞ-ın İran ətrafında uzunmüddətli dəniz blokadasını davam etdirmək imkanları ilə bağlı suallar yaradıb.
Səudiyyə Ərəbistanında avqustun 8-də başa çatan həftə ərzində ödəniş terminalları (POS) vasitəsilə həyata keçirilən əməliyyatların məbləği 3.5 milyard dollardan yuxarı qalıb. Bu göstərici əvvəlki həftə ilə müqayisədə fəallığın bir qədər səngiməsinə baxmayaraq, istehlak xərclərinin dayanıqlı olduğunu nümayiş etdirir. Açıqlanan ən son rəsmi statistikaya əsasən, ümumi POS əməliyyatlarının dəyəri əvvəlki yeddi günlə müqayisədə 10.5 faiz azalaraq 14.60 milyard riyal (təxminən 3.89 milyard dollar) təşkil edib.
İordaniyada həyata keçirilən son hökumət dəyişikliyi daha geniş kadr islahatları və yeni simalar gözləyən dairələri tam qane etməyib. Bəzi siyasi çevrələrdə dəyişikliyin ənənəvi anlamda zəruri olduğu və hökumətin portfellər üzrə daha köklü təyinatlara ehtiyac duyduğu qənaəti qalmaqdadır. Lakin digər tərəfdən, Baş nazir Cəfər Həssanın hökuməti yenidən qurmaq əvəzinə, daxili nizam-intizamı bərpa etməyə və hər bir nazirin fəaliyyətini daha aydın nəzarət-hesabatlılıq mexanizmi çərçivəsində tənzimləməyə üstünlük verdiyi görünür.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Misirin “Məkkə İttifaqı”na qoşulması ilə bağlı danışıqların davam etdiyini bildirib. Fidan Misiri Türkiyənin “təbii tərəfdaşı” adlandıraraq, “İnşallah yaxın zamanda rəsmi tərəfdaşımız da olacaq” deyib. O, ittifaqın heç bir ölkəyə qarşı yönəlmədiyini, məqsədinin region ölkələri arasında təhlükəsizlik, suverenlik və rifah sahəsində əməkdaşlığı gücləndirmək olduğunu vurğulayıb.
Tunisdə qadın təsisçilər ölkənin sürətlə böyüyən startap ekosistemində mühüm rol oynayırlar. Onlar texnologiya, səhiyyə, təhsil, maliyyə texnologiyaları (fintek), bərpa olunan enerji və sosial sahibkarlıq sahələrində innovasiyaların əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevriliblər. Maliyyə resurslarına və vençur kapitalına çıxışın məhdudluğu kimi çətinliklərə baxmayaraq, tunisli qadınlar yeni iş yerləri yaradan, yerli problemləri həll edən və beynəlxalq bazarlarda rəqabət aparan uğurlu bizneslər qururlar.
Nyu-York şəhərinin meri Zöhran Məmdəninin xanımı Rama Dovacinin gələn ay Suriya və Livana etməyi planlaşdırdığı ailəvi səfər ABŞ-ın ən böyük şəhərində ciddi siyasi və təhlükəsizlik böhranına çevrilib. Merin ofisi ilə Nyu-York Şəhər Polis İdarəsi (NYPD) arasında Dovaciyə amerikalı vergi ödəyicilərinin vəsaiti hesabına mühafizə ayrılması, eləcə də Dövlət Departamentinin səyahət xəbərdarlığında ən yüksək təhlükə səviyyəsində göstərdiyi iki ölkəyə amerikalı zabitlərin göndərilməsinin maliyyəti ilə bağlı açıq mübahisə yaranıb. Geniş ictimai müzakirələrdən sonra polis idarəsi bu tələbi qəti şəkildə rədd edib.
İkinci Dünya müharibəsi Avropada başlayan hərbi qarşıdurma kimi görünsə də, qısa müddətdə Afrika, Asiya və Yaxın Şərqi əhatə edən qlobal müharibəyə çevrildi. Şimali Afrika isə Aralıq dənizinə nəzarət, Süveyş kanalının təhlükəsizliyi və Yaxın Şərqin neft ehtiyatlarına çıxış baxımından müharibənin əsas cəbhələrindən birinə çevrildi.
Avropada son dövrlərdə müşahidə olunan rekord və uzunmüddətli isti hava dalğalarının gələcəkdə daha tez-tez və daha intensiv xarakter alacağı gözlənilir. Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (WMO) İqlim Məlumatları Bölməsinin rəhbəri Con Kennedinin sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyi Avropada yüksək temperatur hadisələrinin həm müddətini, həm də əhatə dairəsini artırır.
Oman sahillərinə çatan nəhəng neft sızması ciddi ekoloji təhlükə yaradıb. Peyk görüntülərinə əsasən, neft təbəqəsi 2 min kvadratkilometrdən çox dəniz sahəsinə yayılıb. Çirklənmənin Rəs Mədrəkə yaxınlığında təxminən 40 kilometrlik sahil zolağına təsir göstərə biləcəyi bildirilir. Məzirə adasının sahilləri də təhlükə altındadır. Sızma nadir dəniz canlılarının yaşadığı qorunan ərazilərə ciddi zərər vura bilər. Ən təhlükəli ehtimal zədələnmiş gəminin parçalanaraq içərisindəki neftin böyük hissəsinin dənizə axmasıdır. Bu halda sızmanın miqyası son onilliklərin ən böyük neft fəlakətlərindən biri ilə müqayisə edilə bilər. Əlverişsiz hava şəraiti isə həm neftin yayılmasını sürətləndirir, həm də onun qarşısının alınması işlərini çətinləşdirir.
“Philips” və “Shell” şirkətləri “Cl0p” kibercinayətkar qrupunun hücumlarının hədəfinə çevrilib. “Philips” daxili məlumatlarla əlaqəli xidmət qurğusuna müdaxilə cəhdini aşkarladığını və qarşısını aldığını bildirib. Şirkət hadisənin müştərilərə xidmət göstərən sistemlərə təsir etmədiyini açıqlayıb. “Shell” isə mümkün kiberhadisəni araşdırdığını bildirib. “Cl0p” “Shell”dən təxminən 89 giqabayt məlumat ələ keçirdiyini iddia edir. Qrup “Philips”dən də təxminən 13,5 giqabayt məlumat oğurladığını bildirir. Lakin qrup indiyədək bu məlumatlardan nümunələr təqdim etməyib. Hər iki şirkət məlumatların həqiqətən oğurlandığını hələ təsdiqləməyib.
Çinin “DeepSeek” şirkəti V4 Pro süni intellekt modelinin rəsmi buraxılışını təqdim edib. Yeni modelin mürəkkəb tapşırıqları müstəqil yerinə yetirmək imkanları əhəmiyyətli dərəcədə təkmilləşdirilib. Şirkət eyni zamanda V4 Pro və V4 Flash modellərindən proqramlararası istifadə qiymətlərində dəyişiklik edəcəyini açıqlayıb. “DeepSeek” 2025-ci ildə R1 modelinin uğurundan sonra Çinin aparıcı süni intellekt şirkətlərindən birinə çevrilib. Lakin son dövrdə Çin bazarında rəqabətin güclənməsi şirkətin mövqeyinə təzyiq göstərib. “DeepSeek” buna cavab olaraq işçi sayını və hesablama imkanlarını genişləndirməyi planlaşdırır. Şirkət xarici çip istehsalçılarından asılılığı azaltmaq məqsədilə öz süni intellekt çipinin hazırlanması üzərində də işləyir. “DeepSeek” eyni zamanda fəaliyyətinin genişləndirilməsi üçün yeni sərmayə cəlb etməyə çalışır.