İranın Xatəm əl-Ənbiya qərargahı ABŞ və İsrailə sərt xəbərdarlıq edib. Qərargah İrana qarşı hər hansı səhv hesablamanın ağır cavabla qarşılanacağını bildirib. Açıqlamada ABŞ, İsrail və onların bölgədəki tərəfdaşları təhdid və təcavüz addımlarından çəkinməyə çağırılıb. İran tərəfi ölkənin müstəqilliyini, təhlükəsizliyini və ərazi bütövlüyünü qorumağa tam hazır olduğunu bəyan edib. Bu xəbərdarlıq ABŞ ilə İran arasında qarşılıqlı hücumların sülh danışıqlarını təhlükə altına salmasından sonra səsləndirilib. Tehran mümkün hərbi addımların regionda gərginliyi daha da artıracağını hesab edir. Son açıqlama Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də həssas olaraq qaldığını göstərir.

Qəzza zolağında müharibənin başlanmasından 1000 gün ötür. HƏMAS-ın 2023-cü il 7 oktyabr tarixində İsrail ərazisinə həyata keçirdiyi hücumdan sonra başlayan silahlı qarşıdurma regionun təhlükəsizlik mühitini kökündən dəyişdirib. Bu müddət ərzində Yaxın Şərqin müxtəlif bölgələrində yeni münaqişələr meydana çıxsa da, əldə olunan kövrək atəşkəs razılaşmaları davam edən hücumların kölgəsində qalır. Fələstinlilər uzun sürən müharibənin yaratdığı ağır sosial, psixoloji və humanitar nəticələrlə üz-üzədir.

İsrail rəhbərliyinin son bəyanatları və hərbi addımları Fələstin torpaqlarında yeni və daha təhlükəli bir mərhələnin başladığına işarə edir. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun "Bir az çəki itirmişəm" şəklindəki istehzalı ifadəsi, əslində ölkə daxilindəki şəxsi məsuliyyətdən yayınma cəhdlərini və Qəzzada planlaşdırılan yeni hərbi-siyasi reallıqları pərdələmək məqsədi daşıyır. Bu bəyanatlar fonunda bölgədə hərbi əməliyyatların bərpası, torpaqların işğalı və məskunlaşma layihələrinin genişləndirilməsi istiqamətində ciddi hazırlıqlar aparılır.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ölkəsinin qoşunlarının Livan, Suriya və Qəzza zolağındakı təhlükəsizlik zonalarında qalacağını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hərbçilər növbəti göstərişədək bu əraziləri tərk etməyəcəklər. Kats bunun İsrailin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıdığını bildirib. O, İrana da xəbərdarlıq edərək mümkün hücumlara sərt cavab veriləcəyini deyib. İsrail rəsmiləri Livandan qoşunların çıxarılmasını Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirirlər. İsrail eyni zamanda Suriyada hərbi əməliyyatlarını davam etdirir. Qəzza zolağının böyük hissəsi də İsrail qüvvələrinin nəzarətində qalır.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats İrana qarşı yeni hərbi əməliyyat ehtimalını istisna etməyib. O bildirib ki, İsrail zərurət yaranacağı halda İrana üçüncü dəfə də zərbə endirə bilər. Kats bu açıqlamanı 2006-cı il Livan müharibəsinin qurbanlarının anım mərasimində verib. Onun sözlərinə görə, İsrail ordusu Livan, Suriya və Qəzzada təhlükəsizlik məqsədilə mövcudluğunu davam etdirəcək. Açıqlama ABŞ-nin İranla diplomatik təmasları davam etdirdiyi dövrdə səsləndirilib. Bu bəyanat regionda gərginliyin yenidən arta biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Rəsmi Tehran hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyib.

İsrail ordusu Ramallahın şimalında yerləşən Sincil şəhərinə bütün giriş-çıxış yollarını bağlayıb. Fələstin rəsmilərinin məlumatına görə, yollar dəmir qapılar, torpaq bəndləri və hərbi texnika ilə bağlanıb. Bu səbəbdən şəhərin tam təcrid olunduğu bildirilir. Eyni zamanda, Ramallahın şimalındakı Ümm Səfa kəndi yaxınlığında yeni yaşayış məntəqəsi üçün hazırlıq işlərinin aparıldığı qeyd olunur. Məlumata görə, bölgədə reydlər və hücumların sayı artıb. Fələstin tərəfi vəziyyətin gərginləşdiyini bildirir. İordan çayının qərb sahilində təhlükəsizlik vəziyyəti mürəkkəb olaraq qalır.

"Sülh Şurası" yaxın həftələrdə Qəzza zolağında humanitar sığınacaq mərkəzlərinin idarə olunması üzrə pilot layihəyə başlamağı planlaşdırır. Bu arada HƏMAS beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvələrinin bölgəyə yerləşdirilməsinin İsrail ordusunun pozuntularının dayandırılmasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib.

İordan çayının qərb sahili və Şərqi Qüdsdə son saatlarda gərginlik davam edib. İsrail ordusu və yəhudi məskunlaşma məntəqələrinin sakinləri tərəfindən fələstinlilərə qarşı bir sıra əməliyyatlar həyata keçirilib. Beytuniya yaxınlığında bir fələstinli sürücüyə fiziki zorakılıq tətbiq olunub. İsrail ordusu Qələndiyə Peşə Təhsili Mərkəzinə daxil olaraq düşərgənin girişlərini bağlayıb. Nablus yaxınlığında kənd şurasının əməkdaşlarına hücum edildiyi, Battirdə isə məktəbin idman meydançasının dağıdıldığı bildirilir. Eyni zamanda, Nablusda xeyriyyə cəmiyyətinin fəaliyyəti dayandırılıb və qaçqın düşərgələrində reydlər keçirilib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.

30 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

İsrail ordusu və yəhudi məskunlaşmaçılar işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində əməliyyatlarını davam etdirirlər. WAFA informasiya agentliyinin məlumatına görə, Əl-Birədə 15 yaşlı fələstinli İsrail hərbçilərinin açdığı atəş nəticəsində həyatını itirib. Məskunlaşmaçılar yeni yaşayış məntəqəsi yaratmaq məqsədilə torpaq sahəsini hasarlamağa başlayıblar. Bununla yanaşı, Əl-Xəlildəki İbrahim məscidində tikinti işlərinin aparıldığı bildirilir. Dura yaxınlığındakı Ət-Təbəqə kəndində isə divar rəsmlərinin dağıdıldığı qeyd olunur. Son hadisələr işğal altındakı Fələstin ərazilərində gərginliyin davam etdiyini göstərir. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti hələ də sabit deyil.

Qəzza Media Ofisi 2025-ci ilin oktyabrından bəri İsrailin atəşkəsi 3 465 dəfə pozduğunu açıqlayıb. Bu hücumlar nəticəsində 1 045 Fələstinli ölüb, 3 380 nəfər yaralanıb. Humanitar yardımların yalnız bir hissəsi daxil ola bilib. Ofis İsrailin sistemli məhv siyasətini pisləyib və vasitəçilərə sazişin şərtlərinin tam icrasını tələb etməyə çağırıb.

Hizbullah İsrail ordusunun Cənubi Livanda atəşkəsi pozmasını tənqid edib. Təşkilatın açıqlamasında Nəbatiyyə və Meyfadun şəhərlərində mülki obyektlərin hədəfə alınması, Frun qəsəbəsində dron hücumları, Taybə və Haddatha qəsəbələrində evlərin dağıdılması, həmçinin digər qəsəbələrdə şok qranatları və şübhəli obyektlərin yerləşdirilməsi qeyd olunub. Hizbullah İsrail-Livan sazişinin pozuntularına qarşı cavab hüququnu saxlayır.

İsrail ilə Livan arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasına yönəlmiş çərçivə sazişinin imzalanmasından cəmi iki gün sonra İsrail ordusu Livanın cənubunda yenidən hava zərbələri endirib. Hadisə Livanda siyasi gərginliyi daha da artırıb. Hizbullah hərəkatını təmsil edən deputat Həsən Fəzlullah razılaşmanın ölkəni daxili qarşıdurmaya sürükləyə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

Livan Ordusu ölkədə artan etirazlar fonunda vətəndaşlara məsuliyyətli davranmaq çağırışı edib. Ordu komandanlığı açıqlamasında fikir ifadə azadlığına hörmət etdiyini, lakin ictimai asayişin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Beyrut və digər bölgələrdə keçirilən etiraz çağırışları fonunda təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirildiyi bildirilir. Ordunun bəyanatına görə, ictimai sülhə və təhlükəsizliyə zərər verəcək hərəkətlərə yol verilməyəcək. Etirazların İsrail və Livan arasında imzalanan çərçivə sazişindən sonra baş verdiyi qeyd olunur. Ölkədə siyasi gərginlik davam edir. Rəsmilər vəziyyəti nəzarətdə saxlamağa çalışır. Hadisələrin inkişafı diqqətlə izlənilir.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz Cənubi Livanda yerləşən “təhlükəsizlik zonası”nda ordunun uzunmüddətli qalmağa hazırlaşdığını açıqlayıb. O bildirib ki, baş nazir və müdafiə nazirliyi İsrail ordusuna bu istiqamətdə göstəriş verib. Katzın sözlərinə görə, Hizbullah tam silahsızlaşdırılmadan İsrail ordusu Livanın cənubundan geri çəkilməyəcək. Bu açıqlama İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasından sonra verilib. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanı öz təhlükəsizlik şərtləri ilə əlaqələndirir. Livanın cənubundakı mövcud hərbi vəziyyətin davam edəcəyi bildirilir. Regionda gərginlik və qeyri-müəyyənlik qalmaqda davam edir. Diplomatik proseslər isə paralel şəkildə davam edir.

Livan parlamentinin sədri Nəbi Berri Livan ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişindən sonra ölkədə yaranan daxili gərginlik fonunda vətəndaşları təmkinli olmağa və ölkənin qarşıdurmaya sürüklənməsinə imkan verməməyə çağırıb.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ, İsrail və Livan arasında əldə olunan çərçivə sazişini İran üçün ciddi zərbə kimi qiymətləndirib. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında razılaşmanın bölgədə yeni təhlükəsizlik reallığı yaratdığını bildirib. Netanyahu İsrail ordusunun Hizbullah tam silahsızlaşdırılana qədər Livanın cənubunda qalacağını da bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, bu mövqe İsrailin təhlükəsizlik maraqlarından irəli gəlir. Açıqlama Vaşinqtonda aparılan danışıqlar nəticəsində əldə olunan razılaşmadan sonra verilib. Hələlik Livan və digər tərəflər Netanyahuya cavab verməyiblər. Bəyanatın bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyətinə və diplomatik proseslərə təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur. Yaxın günlərdə razılaşmanın icrası ilə bağlı əlavə açıqlamaların verilməsi gözlənilir.

İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində və Şərqi Qüdsdə gərginlik davam edir. Fələstinin Vəfa xəbər agentliyinin məlumatına görə, son saatlarda İsrail ordusu və yəhudi məskunlaşmaçıların iştirakı ilə bir neçə insident baş verib. Burqa kəndində kənd təsərrüfatı sahələrinin yandırıldığı, Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında bir fələstinlinin saxlanıldığı bildirilir. Həmçinin Əl-Xəlildə yerləşən Əl-Rəs məscidinə basqın edilərək ibadət edən şəxslərə zor tətbiq olunduğu və məscidin bağlandığı qeyd edilir. Muxmas qəsəbəsində yeni yaşayış məntəqəsi salınması məqsədilə torpaq sahələrinin dağıdıldığı iddia olunur. Bundan əlavə, Ramallah ətrafında fələstinlilərə məxsus avtomobillərə hücumlar barədə məlumat verilib. Məlumatlar Fələstinin Vəfa xəbər agentliyi tərəfindən yayılıb. Bu iddialarla bağlı İsrail tərəfinin mövqeyi açıqlanmayıb.

İsrail ordusu Livanın cənubunda həyata keçirdiyi zərbə nəticəsində 7 Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü iddia edib. Ordunun açıqlamasına görə, həmin şəxslər İsrail hərbçilərinin yaxınlığında silah daşıyıblar. Zərbənin Əl-Mənzələ bölgəsində, İsrailin “təhlükəsizlik bölgəsi” adlandırdığı əraziyə yaxın yerdə endirildiyi bildirilib. İsrail tərəfi həmin məntəqənin döyüş və müşahidə məqsədilə istifadə olunduğunu iddia edir. “Təhlükəsizlik bölgəsi” Livanın cənubunda, İsrail sərhədindən şimalda yerləşən və İsrail qüvvələrinin nəzarətində saxladığı ərazi kimi tanınır. Hadisə İsrail ilə Hizbullah arasında atəşkəsə baxmayaraq bölgədə gərginliyin davam etdiyini göstərir. Son günlər Livanın cənubunda İsrail ordusunun hərbi əməliyyatları və xəbərdarlıqları yenidən artıb. Bu insident bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin daha da ağırlaşa biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir.

İsrail ordusunun Livanın cənubundakı Əl-Mənsuri qəsəbəsi üzərində xəbərdarlıq vərəqələri yayması bölgədə yeni gərginlik yaradıb. Livan dövlət mediasının məlumatına görə, vərəqələrdə sakinlərdən ərazini tərk etmələri tələb olunub. Bu xəbərdarlıq İsrail ilə Hizbullah arasında atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra ilk belə hal kimi qiymətləndirilir. Əl-Mənsuri qəsəbəsinin İsrail hərbçilərinin nəzarətində olan əraziyə yaxın yerləşməsi vəziyyəti daha həssas edir. Atəşkəs rejimi qüvvədə olsa da, Livanın cənubunda hücumların davam etdiyi bildirilir. Eyni zamanda, Vaşinqtonda tərəflər arasında gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş danışıqlar aparılır. Yeni xəbərdarlıq bölgə sakinləri arasında narahatlığı artırıb. Hadisə Livanın cənubunda təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də sabit olmadığını göstərir.

25 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio İsrailin Livan ərazisinə iddiasının olmadığını bildirib. O, İsrailin Livanda olmasını Hizbullahın hücumları ilə izah edib. Rubiyo Livan ordusunun nəzarətinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Hizbullahın təsiri azaldıqca İsrailin fəaliyyəti də azalacaq.

İsrail ordusu Livanın cənubunda Hizbullah üzvlərinə qarşı hava və quru əməliyyatı həyata keçirdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, iki döyüşçü Ali əl-Taher bölgəsində hədəfə alınıb. İsrail tərəfi onların təhlükəsizlik zonası yaxınlığında “təhdid yaratdığını” iddia edib. Ordunun açıqlamasına görə, zərbə dərhal həyata keçirilib. İsrail əməliyyatların davam edəcəyini bildirib.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats bildirib ki, İsrail ordusu ABŞ tələb etsə belə Livanın cənubundan geri çəkilməyəcək. O, təhlükəsizlik səbəbilə bölgədə hərbi mövcudluğun davam etdiriləcəyini deyib. Kats keçmişdə baş verən hücumları əsas gətirərək geri çəkilməni istisna edib. Nazir 200 min insanın geri qayıtmayacağını da qeyd edib. Açıqlama Livan–İsrail gərginliyi fonunda verilib.