Donald Tramp Benyamin Netanyahunun ABŞ-da olduğu müddətdə həbs edilməyəcəyini bildirib. Tramp İsrail Baş nazirinə qarşı hər hansı saxlanma tədbirinə icazə verilməyəcəyini açıqlayıb. Bu açıqlama Nyu-York meri Zohran Mamdaninin Netanyahu ilə bağlı mümkün həbs məsələsini araşdırdığını deməsindən sonra səslənib. Netanyahu sentyabrda BMT Baş Assambleyası üçün Nyu-Yorka səfər edə bilər. Onun Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi ilə bağlı hüquqi vəziyyəti beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub. ABŞ-da bu məsələ siyasi və hüquqi debat yaradıb. Tramp isə Netanyahuya dəstəyini bir daha nümayiş etdirib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, fevralın 28-də başlayan Amerika və İsrail hücumları hakimiyyətin ən yüksək səviyyələrində hələ də davam edən bir “təhlükəsizlik boşluğu”nun mövcudluğunu üzə çıxarıb. O qeyd edib ki, bu nüfuz etmə təkcə məlumatların sızdırılması ilə məhdudlaşmayıb. Bu problem həm də qərarların qəbul edilməsi prosesinə təsir göstərməyə qədər uzanıb. Eyni zamanda idarəetmə təsisatları daxilindəki psixoloji ab-havanı yönləndirməyə qədər genişlənib.

19 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

Nyu-York meri Zohran Mamdani Benyamin Netanyahunu hərbi cinayətkar adlandırıb. O, İsrailin Baş nazirinin Haaqada məhkəmə qarşısında dayanmalı olduğunu bildirib. Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Netanyahu barəsində 2024-cü ilin noyabrında həbs qərarı çıxarıb. Netanyahunun sentyabr ayında BMT Baş Assambleyası üçün Nyu-Yorka gələcəyi gözlənilir. Mamdani onun həbsinə göstəriş vermək səlahiyyətinin olub-olmadığını araşdırdığını deyib. Məsələ Nyu-York şəhərinin Hüquq İdarəsi ilə müzakirə olunur. ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü deyil və həbs qərarını qəbul etmir. İsrail də Netanyahuya qarşı irəli sürülən ittihamları rədd edir.

17 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

Ceyms Devid Vensin açıqlamalarının İsrailin ABŞ-də təsir kampaniyası ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirdiyi bildirilir. Təhlildə İsrail hökumətinin ABŞ ictimai rəyinə təsir göstərməyə yönəlmiş genişmiqyaslı kampaniya apardığı iddia olunur. Kampaniyanın əvvəlcə İsrailə dəstəyin artırılmasına, daha sonra isə İranla bağlı siyasətin əsaslandırılmasına yönəldiyi qeyd edilir. Müəllifə görə, ABŞ–İran anlaşma memorandumundan sonra kampaniya razılaşmanı dəstəkləyən ABŞ rəsmilərini hədəf almağa başlayıb. Vitse-prezident Ceyms Devid Vensin bu prosesin əsas hədəflərindən biri olduğu iddia edilir. Təhlildə İsrail mətbuatının bunun Benyamin Netanyahu üçün siyasi problemlər yarada biləcəyini yazdığı vurğulanır. Bu qiymətləndirmələr müəllifin təhlilinə əsaslanır və rəsmi mövqeni əks etdirmir.

Ceyms Devid Vensin son açıqlamalarının Respublikaçılar Partiyası daxilində fikir ayrılıqlarını üzə çıxardığı bildirilir. Təhlilə görə, İsrailin İran siyasəti ABŞ-də həm Respublikaçılar, həm də Demokratlar arasında yeni müzakirələr yaradıb. Vensin İsraili gizli təsir kampaniyasında ittiham etməsi diqqətçəkən hadisə kimi qiymətləndirilir. Təhlildə Demokratlar Partiyasının 103 üzvünün İsrailə ayrılan yardımın dayandırılmasını dəstəkləməsi də siyasi dəyişikliklərin əlaməti kimi göstərilir. Həmçinin Donald Trampın Benyamin Netanyahu ilə telefon danışığında Livan və Suriyadan çıxmaq çağırışı etdiyi iddia olunur. İsrail tərəfinin sonrakı açıqlamaları isə bu mövzuda fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir. Ağ Evin növbəti addımlarının diqqətlə izlənəcəyi qeyd olunur. Bu qiymətləndirmələr təhlil xarakteri daşıyır.

Professor Sayrus Şayeq hesab edir ki, Ceyms Devid Vensin son açıqlamaları ABŞ rəhbərliyində İran siyasəti ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqlarını üzə çıxarır. Onun fikrincə, Vaşinqtonda bir qrup İrana qarşı sərt xətti dəstəkləyir, digər qrup isə diplomatik həll yoluna üstünlük verir. Şayeq Vensin açıqlamalarını onun gələcək siyasi ambisiyaları ilə də əlaqələndirir. Ekspert Donald Trampın mövqeyinin də dəyişə biləcəyini istisna etmir. O bildirir ki, ABŞ ilə İsrail arasında əvvəllər mövcud olan sıx siyasi uyğunluq zəifləməyə başlayıb. Şayeqin sözlərinə görə, İrana qarşı siyasətin nəticələri Vaşinqton daxilində yeni müzakirələrə səbəb olur. O hesab edir ki, bu məsələdə etiraz edənlərin sayı getdikcə artır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunur.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu gələn həftə ABŞ-a planlaşdırdığı səfəri ləğv edib. Buna səbəb senator Lindsi Qrehemin anım mərasiminin təxirə salınması göstərilir. Netanyahu şənbə günü ABŞ-a yollanmalı və çərşənbə axşamınadək ölkədə qalmalı idi. Lindsi Qrehem ötən həftə qısa sürən qəfil xəstəlikdən sonra vəfat edib. Netanyahu onu yaxın dostu və ABŞ–İsrail münasibətlərinin güclü tərəfdarı kimi xarakterizə edib. Baş nazir senatorun İsrailin təhlükəsizliyinə verdiyi dəstəyi xüsusi vurğulayıb. Səfərin yeni tarixi barədə hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Hadisə ABŞ və İsrail arasında yüksək səviyyəli təmasların gündəmində dəyişiklik yaradıb.

Müəyyən şərtlər daxilində İsrail qoşunları Suriyadan çıxara bilər

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ senatoru Lindsi Qrehemin anım mərasimində iştirak etmək üçün ABŞ-a səfər etməyə hazırlaşır. Məlumata görə, səfər şənbə gecəsi başlayacaq və çərşənbə axşamına qədər davam edəcək. Səfər çərçivəsində Donald Tramp ilə mümkün görüş də müzakirə olunur, lakin bu barədə hələ rəsmi təsdiq verilməyib. Netanyahu Aparatının Avstriya Kansleri Kristian Ştokerdən planlaşdırılmış İsrail səfərini təxirə salmasını istədiyi bildirilir. Ştokerin səfəri gələn həftəyə nəzərdə tutulmuşdu. Netanyahu Aparatının gün ərzində ABŞ səfərinin proqramını açıqlaması gözlənilir. Lindsi Qrehem Donald Trampın ən yaxın siyasi müttəfiqlərindən biri hesab olunurdu. Onun qəfil vəfatı ABŞ siyasi dairələrində geniş əks-səda doğurub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə keçirdiyi telefon danışığında İsrail ordusunun Suriya və Livandakı hərbi mövcudluğunu azaltmasını və qoşunlarını geri çəkməsini istəyib. ABŞ və İsrail rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Tramp İsrail ordusunun Suriya ərazisində qalmasının regional gərginliyi artırdığını və daha genişmiqyaslı müharibəyə səbəb ola biləcəyini bildirib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu İran rəhbərliyinə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İran İsrailə hücum edərsə, ölkəsi güclü cavab verəcək. Netanyahu əvvəlki kimi hücumlara səssiz qalmayacaqlarını deyib. İsrail Baş nazirinin açıqlaması regionda artan gərginlik fonunda səslənib. Tərəflər arasında son dövrlərdə qarşılıqlı hərbi təhdidlər davam edir. İran və İsrail arasında mümkün yeni eskalasiya beynəlxalq diqqət mərkəzindədir.

Hazırda hakimiyyətdə olan Netanyahu hökumətinin mövqeyi son zamanlar xeyli dərəcədə zəifləyib. Aparılan son rəy sorğularına görə seçicilərin 60 faizi onu dəstəkləmədiyini bildirib. Yalnız 36 faiz hazırkı baş nazirə dəstək ifadə edib. Siyasi şərhçi Azər Qasımov Bakupost.az-a bildirib ki, İsrail dövlətinin indiki məqamda həssas və tarixi dövrdən keçdiyini nəzərə alsaq, hakimiyyətə yeni qüvvələrin, ilk növbədə müharibə əleyhinə olan solçu və ultra dindarların gəlməsi mümkün deyil:

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan İsraillə Türkiyə arasında açıq qarşıdurmaya ehtiyac olmadığını bildirib və İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunu siyasi məqsədlərlə düşmən obrazı yaratmaqda ittiham edib. Fidan qeyd edib ki, seçkilər yaxınlaşdıqca bəzi siyasətçilər ictimai dəstək toplamaq üçün yeni qarşıdurma mövzuları axtarırlar. O bildirib ki, İsrailin HƏMAS, Hizbullah və İranla qarşıdurmalarından sonra yeni gərginlik istiqamətləri gündəmə gətirilir. Açıqlama İsrail-Türkiyə münasibətlərində son günlər artan ritorik gərginlik fonunda səslənib. Netanyahu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı İsrail dövlətinə qarşı mövqedə olmaqda ittiham edib. Ankara isə regional problemlərin dialoq yolu ilə həll edilməsinin vacibliyini vurğulayır.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ Prezidenti Donald Trampla telefon danışığı aparıb. Tərəflər söhbət zamanı ABŞ-ın Körfəz bölgəsindəki fəaliyyəti, regional təhlükəsizlik məsələləri və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın İsraillə bağlı açıqlamalarını müzakirə ediblər. İsrail Baş nazirinin Ofisinin yaydığı məlumata görə, telefon danışığı iki ölkə arasında müntəzəm təmaslar çərçivəsində baş tutub və tərəflər müxtəlif sahələrdə koordinasiyanın davam etdirilməsinin vacibliyini bir daha vurğulayıblar.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranla müharibənin başa çatmadığını bildirib. O, Tehranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəklərini açıqlayıb və İsrail qüvvələrinin Livanın cənubunda ehtiyac olduğu müddət ərzində qalacağını deyib. Netanyahu İranın ciddi zərbə aldığını iddia edib. Onun açıqlamaları regionda davam edən gərginlik və təhlükəsizlik narahatlıqları fonunda verilib. İsrail rəhbəri İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqeyini yenidən təkrarlayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunu yüksək qiymətləndirib. O, Netanyahunu “güclü müharibə dövrü baş naziri” adlandırıb. Tramp bildirib ki, heç bir ABŞ Prezidenti İsrail üçün onun qədər iş görməyib. O, ABŞ-nin Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanımasını əsas nümunələrdən biri kimi göstərib. Tramp Netanyahu ilə sıx əməkdaşlıq etdiyini də deyib. Netanyahunun yenidən seçilməsini istəyib-istəmədiyi barədə suala isə birbaşa cavab verməyib. ABŞ Prezidenti İsrail Baş nazirinin daxili siyasəti barədə məlumatsız olduğunu bildirib. Bununla belə, Tramp Netanyahunun yaxşı iş gördüyünü düşündüyünü əlavə edib.

ABŞ-nin müdafiə naziri Pit Heqset İsrailə bu gün üçün planlaşdırılan rəsmi səfərini ləğv edib. Daha əvvəl CNN telekanalı vəziyyətlə tanış olan mənbələrə istinadən Pit Heqsetin çərşənbə günü İsrailə ilk rəsmi səfərini etməyi planlaşdırdığını bildirmişdi.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ-ın Türkiyəyə F-35 qırıcıları satmasına qarşı çıxıb. O bildirib ki, belə bir addım Yaxın Şərqdə qüvvələr balansını poza bilər. Netanyahu Türkiyənin aqressiv niyyətlərə malik olduğunu iddia edib və bu silahların bölgədə gərginliyi artıra biləcəyini söyləyib. Onun açıqlaması Donald Trampın Türkiyəyə F-35 satışını nəzərdən keçirdiyini bildirməsindən sonra verilib. ABŞ 2019-cu ildə Türkiyəni Rusiyadan hava hücumundan müdafiə sistemi aldığına görə proqramdan çıxarmışdı. Ankara uzun müddətdir F-35 proqramına qayıtmaq və sanksiyaların ləğvini istəyir. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə ABŞ-la münasibətlərin bu məsələdə müsbət nəticə verəcəyinə ümid edir.

İsrail cəmiyyətində bu qədər dərin parçalanmanın əsas səbəbləri nələrdir?

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi İsrail rəsmiləri tərəfindən ortaya atılan iddiaların sistematik bir təbliğat fəaliyyəti olduğunu bildirib. Sənəddə sözügedən iddiaların müəyyən bir koordinasiya və zamanlama ilə dövriyyəyə buraxıldığına diqqət çəkilərək, bunun genişmiqyaslı dezenformasiya kampaniyasının tərkib hissəsi olduğu qeyd edilib. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu və yaxın ətrafının özlərinə qarşı yönələn hər növ tənqidi qəsdən təhrif etdiyi bildirilən bəyanatda bu qiymətləndirmələrə yer verilib:

NATO-nun Ankarada keçirilən 36-cı Zirvə Toplantısı çərçivəsində Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında keçiriləcək görüş ikitərəfli münasibətlərin gələcək istiqamətinin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Görüş zamanı müdafiə sənayesi, ticarət, investisiyalar və regional təhlükəsizlik məsələlərinin geniş şəkildə müzakirə ediləcəyi gözlənilir.

7 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik