ABŞ-da 3 noyabr 2026-cı ildə keçiriləcək aralıq seçkilər və İsraildə 27 oktyabr 2026-cı il parlament seçkiləri Donald Tramp və Benyamin Netanyahu üçün mühüm siyasi sınaq olacaq. Hər iki liderin seçicilərdən dəstək almaq üçün fərqli mövqelər nümayiş etdirməsi diqqət çəkir. ABŞ-da Nümayəndələr Palatasının 435 deputatı, Senatın isə 100 yerindən 35-i yenidən seçiləcək. Eyni zamanda 36 ştatda qubernator seçkiləri keçiriləcək. İsraildə isə Knesset seçkiləri hökumətin gələcək istiqamətini müəyyənləşdirə bilər.

Reuters/Ipsos-un keçirdiyi yeni sorğu amerikalıların əksəriyyətinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp və ailəsinin hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra kriptovalyuta biznesindən qanunsuz şəkildə faydalandığını düşündüyünü göstərib. Avqustun 14-17-də 1166 nəfərin iştirakı ilə keçirilən sorğuya əsasən, respondentlərin 63 faizi Tramp və ailəsinin bu sahədən qazanc əldə etməsini yolverilməz hesab edir. Eyni zamanda, amerikalıların 69 faizi prezidentin şəxsi biznes maraqlarının siyasi qərarlarına təsir etdiyinə inanır.

İran ABŞ-nin yeni iqtisadi sanksiya təhdidlərini kəskin şəkildə pisləyib. Tehran bu tədbirləri “qanunsuz və qeyri-insani” adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi Trampın açıqlamasının 1953-cü il avqustun 19-da Məhəmməd Müsəddiq hökumətinin devrilməsinin ildönümü ilə üst-üstə düşdüyünə diqqət çəkib. İran tərəfi bunu ABŞ-nin 73 ildir davam edən düşmən siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirib. Nazirlik yeni sanksiyaların İran xalqına qarşı iqtisadi təzyiq olduğunu bildirib. Tehran bu siyasətin əvvəllər də tətbiq edildiyini və nəticə vermədiyini iddia edir. Tramp isə İranı iqtisadi baxımdan dəstəkləyən tərəflərə qarşı daha sərt tədbirlər vəd edib. Qarşılıqlı bəyanatlar Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin davam etdiyini göstərir.

İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.

ABŞ İrana qarşı iqtisadi təzyiq kampaniyasını daha da genişləndirməyə hazırlaşır. Prezident Donald Tramp görünməmiş miqyasda iqtisadi tədbirlər görüləcəyini bildirib. Bununla belə, Vaşinqton hələlik yeni sərəncam açıqlamayıb. ABŞ-nin fevral ayında qəbul etdiyi sərəncam İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz gömrük rüsumu tətbiq etməyə imkan verir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi əlavə iqtisadi məhdudiyyətlər də tətbiq edə bilər. Tədbirlər ölkələrlə yanaşı, limanları, hava yolları şirkətlərini, digər müəssisələri və gəmiləri də əhatə edə bilər. Məqsəd İranın beynəlxalq ticarət əlaqələrini daha da məhdudlaşdırmaq ola bilər. Mövcud vəziyyət Vaşinqtonun yeni vasitələr yaratmaqdan daha çox, hazırkı iqtisadi təzyiq mexanizmlərini genişləndirməyə çalışdığını göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların gələcəkdə yenidən başlaya biləcəyini bildirib. O, bunun “nə vaxtsa” mümkün ola biləcəyini deyib. Tramp danışıqların bərpası üçün konkret vaxt açıqlamayıb. ABŞ prezidenti Vaşinqtonun əsas tələbinin İranın nüvə silahına malik olmaması olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, İran nüvə silahı əldə edə bilməz. Tramp Tehran nüvə silahına sahib olarsa, ondan istifadə edə biləcəyini iddia edib. O, ABŞ-nin buna imkan verməyəcəyini bildirib. Trampın açıqlaması Vaşinqtonun İranla gələcək danışıqlar imkanını tamamilə istisna etmədiyini göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu il Şimali Koreya rəhbəri Kim Çen Inla görüşəcəyini açıqlayıb. Tramp görüşün vaxtı və keçiriləcəyi yer barədə məlumat verməyib. ABŞ prezidenti Kim Çen Inla münasibətlərinin yaxşı olduğunu bir daha vurğulayıb. O, Şimali Koreyanın nüvə imkanlarından da danışaraq Pxenyanın 57 nüvə silahına malik olduğunu iddia edib. Tramp son günlər ABŞ və Cənubi Koreyanın birgə hərbi təlimlərinin miqyasının azaldılması barədə göstəriş verib. Pxenyan isə bu addımın ABŞ-yə münasibətini dəyişmədiyini bildirib. Kim Yo Çjon buna baxmayaraq, qardaşının Trampla bağlı yaxşı xatirələrinin qaldığını açıqlayıb. Tramp və Kim Çen In arasında mümkün yeni görüş iki ölkə arasında uzun müddətdir dayanmış yüksək səviyyəli danışıqların yenidən başlanmasına yol aça bilər.

HƏMAS İsrailin Qəzza şəhərində polis qərargahına zərbəsini “yeni hərbi cinayət” adlandırıb. Hücum nəticəsində 9 nəfərin öldüyü bildirilir. HƏMAS ölənlərin əksəriyyətinin polis əməkdaşları olduğunu açıqlayıb. Hücum zamanı bir neçə mülki şəxsin də yaralandığı qeyd olunur. Təşkilat İsrailin zərbənin “müqavimət rəhbərlərini” hədəfə aldığı barədə açıqlamasını rədd edib. HƏMAS İsraili Qəzza ilə bağlı mövcud səyləri pozmaqda və genişmiqyaslı müharibənin yenidən başlanması təhlükəsini artırmaqda ittiham edib. Təşkilat vasitəçiləri, xüsusilə ABŞ rəhbərliyini baş verənlərə qarşı qəti mövqe nümayiş etdirməyə çağırıb. HƏMAS İsrailin razılaşmaya əməl etməsinin təmin olunmasını tələb edib.

ABŞ-də fəaliyyət göstərən 7 nüfuzlu Türk-Amerikan təşkilatı Birləşmiş Ştatlar Konqresinin 50-dən çox üzvünə birgə məktub ünvanlayaraq, Türkiyəyə F-35 qırıcı təyyarələrinin satışının dəstəklənməsini və CAATSA sanksiyalarının ləğv edilməsini tələb edib. Sənədi Türk Amerikan Dərnəkləri Asambleyası, Türk Amerikan Koalisiyası, MÜSİAD USA və TASC kimi aparıcı qurumlar imzalayıb. Təşkilatlar bildiriblər ki, F-35 tədarükünün təsdiqlənməsi NATO-nun cənub-şərq cinahını gücləndirməklə yanaşı, Ankara-Vaşinqton münasibətlərinə böyük töhfə verəcək və Türkiyənin alternativ hərbi bazarlara yönəlməsinin qarşısını alacaq.

Suriyada İsrailin Əbu əl-Zuhur hərbi aerodromuna endirdiyi zərbədən sonra təhlükəsizlik vəziyyəti ilə bağlı müzakirələr və reaksiyalar davam edir. Suriyanın xarici işlər nazirliyindən diplomatik mənbə İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun ofisinin Dəməşqlə müəyyən təhlükəsizlik razılaşmasının əldə olunması barədə iddialarını təkzib edib. İsrail isə zərbəni Suriyada Türkiyənin Hələb yaxınlığındakı hava bazalarında hərbi yerləşmə yaratmasının qarşısını almaqla əsaslandırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın köməkçisi Natali Harp həm rəsmi, həm də şəxsi hərəkətləri zamanı demək olar ki, daimi olaraq onun yanında görünür və bu mənzərələr artıq adi hal alıb. Lakin onun bu cür tez-tez görünməsi son vaxtlar onun nüfuzunun miqyası və prezidentə nə dərəcədə yaxın olması ilə bağlı suallar doğurub. Xüsusilə də ötən ay Türkiyədən ayrılarkən Trampı məxfi təyyarə reysində müşayiət edən çox məhdud köməkçilər heyətində onun da yer alması bu diqqəti daha da artırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Şimali Koreya lideri Kim Çen Inlə bu ilin payızında, mümkün qədər tez bir zamanda görüşmək üçün köməkçilərinə təlimat verdiyi bildirilir. “Wall Street Journal”ın ABŞ rəsmilərinə istinadən yaydığı məlumata görə, Tramp Asiyaya planlaşdırılan səfəri çərçivəsində Kimlə birbaşa danışıqlar keçirməyi müzakirə edib. Görüşün noyabr ayında Çinin Şençjen şəhərində keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Forumu sammiti zamanı baş tutması ehtimal olunur.

Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-nin İrana təzyiqi artırmaq siyasətini sərt tənqid edib. İran parlamentinin sədri Vaşinqtonun bu yolla əlavə güzəştlər əldə edə bilməyəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin istədiyi bəzi güzəştlər əvvəlki razılaşmada nəzərdə tutulmayıb. Qalibaf ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent və müdafiə naziri Pit Heqseti də tənqid edib. İran rəsmisi onların mövcud vəziyyətin öhdəsindən gəlmək imkanlarını şübhə altına alıb. O, ABŞ rəhbərliyini yaratdığı vəziyyəti özü həll etməyə çağırıb. Açıqlama Vaşinqtonun Tehrana iqtisadi və hərbi təzyiq göstərməyə davam etdiyi bir dövrdə verilib. İran tərəfi təzyiqin Tehranı yeni güzəştlərə məcbur etməyəcəyini bildirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların hələlik təxirə salınmasını istəyib. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Tramp Tehranın razılaşmaya hazır olmasını gözləyir. Rəsmi Vaşinqtonla Tehran arasında təmasların müsbət istiqamətdə getdiyini bildirib. Buna baxmayaraq, ABŞ prezidenti hazırda gözləmə mövqeyi tutmağa qərar verib. Vaşinqton rəhbərliyi bu vəziyyətin ABŞ-nin İranla danışıqlara dair mövqeyində ziddiyyət yaratmadığını bildirir. Tramp bundan əvvəl İranla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını və görüş planlaşdırılmadığını açıqlamışdı. ABŞ ilə İran arasında iyunda əldə edilmiş müvəqqəti razılaşmanın müddəti də artıq başa çatıb. İndi danışıqların yenidən başlanmasının Tehranın razılaşmaya hazır olub-olmamasından asılı olduğu bildirilir.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ABŞ Prezidenti Donald Trampla telefon danışığı aparıb. Liderlər Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə ABŞ arasındakı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər. Tərəflər əlaqələrin qarşılıqlı maraqlar əsasında daha da gücləndirilməsinin yollarını nəzərdən keçiriblər. Telefon danışığında Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələr də müzakirə olunub. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin rəsmi xəbər agentliyi müzakirə edilən regional məsələlərin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Danışıq Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edib. İran və Oman boğazda kommersiya gəmiçiliyinin bərpası üçün razılaşma üzərində işləyirlər. Tramp isə bir gün əvvəl Omanın bu istiqamətdəki fəaliyyətinə görə Maskata qarşı hərbi gücdən istifadə ilə hədələmişdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. O, tərəflər arasında yeni danışıqların da planlaşdırılmadığını bildirib. Tramp ABŞ-nin İrana qarşı dəniz mühasirəsinin tam qüvvədə qaldığını deyib. ABŞ prezidenti Hörmüz boğazının açıq və fəaliyyət göstərdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, boğazdakı minalar çıxarılıb və ya partladılaraq zərərsizləşdirilib. Tramp bir gün əvvəl isə ABŞ-nin İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ilə gizli əlaqə vasitəsilə danışdığını bildirmişdi. İran tərəfi həmin iddianı qəti şəkildə rədd edib. Vaşinqton və Tehranın həm danışıqların, həm də Hörmüz boğazındakı vəziyyətin hazırkı durumu ilə bağlı açıqlamaları bir-birindən fərqlənir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin müharibə yolu ilə İranı təslim olmağa məcbur edə bilmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran təslim olmaq niyyətində deyil. Əraqçi ABŞ-nin indi İranın şərtləri əsasında danışıqlar aparmağa çalışdığını iddia edib. Nazir ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumundakı 14 müddəadan 13-nün İranın xeyrinə olduğunu söyləyib. O, İsraili razılaşmanın həyata keçirilməsinə mane olmaqda ittiham edib. Əraqçi İranın həm hərbi, həm də diplomatik müstəvidə qalib gəldiyini iddia edir. Onun sözlərinə görə, İranın hərbi imkanları Tehranın danışıqlardakı mövqeyini gücləndirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə hazırda İranla heç bir danışığın aparılmadığını bildirib.

İran ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı paylaşımına sərt reaksiya verib. Bundan əvvəl Donald Tramp “Truth Social” hesabında İran, Hörmüz boğazı, eləcə də Fars körfəzi və Oman dənizinin bəzi hissələrinin göstərildiyi xəritə paylaşmışdı.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp özünün “Truth Social” sosial şəbəkəsindəki rəsmi hesabında strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının xəritəsini paylaşıb. Bu paylaşım Trampın Nyu-Yorkda keçirilən tədbirdə Vaşinqtonun boğaz üzərində tam nəzarət yaratması və buranı ABŞ ərazisi elan edəcəyi barədə bəyanatlarından sonra reallaşıb. İran tərəfi isə bu iddiaları qətiyyətlə rədd edərək, Hörmüz boğazının yalnız İrana məxsus olduğunu və bu tür bəyanatların hüquqi əsası olmadığını bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə keçirilən tədbir zamanı “CNN” müxbiri Kristin Holmsla mübahisə edib və jurnalisti yüksək səslə danışmaqda və hörmətsizlikdə ittiham edib. Holms Cənubi Koreya ilə bağlı sualını davam etdirmək istəyərkən Tramp onun sözünü kəsərək jurnalistin tədbirdə iştirak edən 10 yaşlı uşağın qarşısında hörmətsiz davrandığını bildirib. Daha sonra onun hansı media qurumunda çalışdığını soruşan Tramp “CNN” cavabını aldıqdan sonra kanalı “saxta xəbər şəbəkəsi” adlandırıb.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma barədə yeni açıqlama verib. O, İranın ABŞ-la zəruri hesab etdiyi razılaşmanı bağlamayacağını bildirib. Tramp bu fikirləri Ağ Evdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən səsləndirib. ABŞ prezidenti Tehranla əldə edilə biləcək razılaşmanın onun gözləntilərinə uyğun olmayacağını deyib. Onun açıqlaması iki ölkə arasında danışıqların gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırıb. Tramp daha əvvəl İranın nüvə silahı əldə etməsinə heç bir halda imkan verilməyəcəyini bəyan edib. Vaşinqton və Tehran arasında mümkün anlaşmanın əsas şərtləri üzrə fikir ayrılıqları qalmaqdadır. Trampın son açıqlaması ABŞ-ın İran məsələsində mövqeyinin dəyişmədiyini göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar ertəsi günü Oman Hörmüz boğazı ilə bağlı İranla əldə olunacaq razılaşmaya "mane olarsa", bu ölkəni bombalamaqla hədələyib və İranı təslim olmağa çağırıb. Vaşinqtonun öz danışıqlarını davam etdirdiyi bir vaxtda Oman ilə İran arasında boğazın nəzarəti üzrə aparılan müzakirələrə toxunan Tramp "Əgər Oman mane olarsa, biz onları darmadağın edənə qədər bombalayacağıq" deyə bildirib.

Cared Kuşner və Benyamin Netanyahu Qəzza münaqişəsi ilə bağlı görüş keçiriblər. Görüşün uzun və ətraflı olduğu bildirilib. “Sülh Şurası”nın rəsmisi görüşün çox məhsuldar keçdiyini açıqlayıb. Tərəflərin Qəzza ilə bağlı bundan sonrakı yol xəritəsi üzrə razılığa gəldiyi bildirilib.Kuşner görüşdən əvvəl Misirdə HƏMAS rəhbərliyi ilə də danışıqlar aparıb.Müzakirələrdə HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və İsrail qüvvələrinin Qəzzadan çıxarılması məsələləri əsas yer tutur. Netanyahu İsrail qüvvələrinin çıxarılmasından əvvəl HƏMAS-ın tamamilə silahsızlaşdırılmasını tələb edir. Razılaşmanın konkret detalları hələ açıqlanmayıb.